Liber Psalmorum
Précédente Accueil Remonter Suivante
Bibliothèque

Accueil
Remonter
Dédicace
Historique
Instruction
Epistola
De Psalmis
S. Hieronymi
Liber Psalmorum
Cantica
Supplenda
Liber Proverbiorum
Liber Ecclesiastes
Canticum Canticorum
Cantique

 

LIBER
PSALMORUM

LIBER PRIMUS PSALMORUM
SECUNDUM HEBRÆOS USQUE AD PSALMUM XLI.

PSALMUS I.
MORALIS.
SINE TITULO.

Vir bonus idem beatus ; contra malus idem miser. Præclarissimum sanctæ cantionis exordium, ut beatæ vitæ fine constituto, animus ad pietatis studium Deique laudes incitetur. Hic psalmus licet inscriptione careat, tamen, cum primus sit in libro Davidi potissimum attributo, videtur ejus esse, ut et sequens, æque sine titulo, quem tamen ejus esse constat ex Act., iv, 25.

VERSIO VULGATA.

1. Beatus vir, qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit ; et in cathedra pestilentiæ non sedit :

2. Sed in lege Domini voluntas ejus, et in lege ejus meditabitur die ac nocte.

3. Et erit tanquam lignum, quod

VERSIO S. HIERONYMI PRESBYTERI.

Beatus vir, qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit, et in cathedra derisorum non sedit ;

Sed in lege Domini voluntas ejus, et in lege ejus meditabitur die ac nocte.

Et erit tanquam lignum trans-

1. Non abiit... non stetit... non sedit : nota tres gradus. Primus est ire ad impios, et eorum consiliis aures præbere, contra vetitum illud : Filine ambules cum eis. Prov., i. 15 ; secundus, cum peccatoribus progredi, eorumque vestigiis insistere ; tertius, in peccandi consuetudine acquiescere, et aliis corrumpendis operam dare. Quare Theodoretus tria hic notat : 1° motum in malum ; 2° statum ; 3° habitum sive obdurationem. Cathedra ; alii, consessu. Pestilentiæ, pestilentium hominum, qui alios corrumpunt. Hier. desirorum : alibi, illusorum, Comm. in Psal. : quo nomine passim perversi homines designantur in Scripturis, ut est illud : Parata sunt derisoribus judicia, Prov. xix, 29, etc.

2. Voluntas ejus, studium. Deum ejusque legem amat et assidue meditatur, sicut scriptum est : Erunt verba hæc in corde tuo : meditaberis in eissedens in domo, et ambulans in itinere, Deut. vi, 6, 7, etc.

3. Et erit : primo docuit divertere a malo ; secundo facere bonum, juxta illud

 

66

 

plantatum est secus decursus aquarum, quod fructum suum dabit in tempore suo :

Et folium ejus non defluet : et omnia quæcumque faciet prosperabuntur.

4. Non sic impii, non sic : sed tanquam pulvis, quem projicit ventus a facie terræ.

5. Ideo non resurgent impii in judicio ; neque peccatores in concilio justorum.

6. Quoniam novit Dominus viam justorum : et iter impiorum peribit.

plantatum juxta rivulos (a) aquarum, quod fructum suum dabit in tempore suo.

Et folium ejus non defluet : et omne quod faciet (b) prosperabitur.

Non sic impii : sed tanquam pulvis quem projicit ventus.

Propterea non resurgent impii in judicio : neque peccatores in congregatione justorum.

Quoniam novit Dominus viam justorum, et iter impiorum peribit.

Psal. xxxvi. 27 : Declina amalo, et fac bonum : tertio his transactis, nunc mercedem proponit. Tanquam lignum ; hæc est arbor bona, quæ bonum fructum facit, Matth. vii, 17.

4. Non sic : repetitio deest Hier.

5. Non resurgent : Hebr. non subsistent, non iustificabuntur impii Deo judice. Chald. causa cadent.

6. Novit Dominus, probat, diligit : sic : Novi te ex nomine, Exod. xxxiii, 17.

(a) Var. : Juxta rivos. — (b) Fecerit.

PSALMUS II.
PROPHETICUS.
SINE TITULO.

Pilati, Herodis, Gentium et Judæorum coniuratio in Christum, Act., iv, 25, 26, 27. Christi deinde victoria, et imperium toto orbe propagatum.

VERSIO VULGATA.

1. Quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania ?

2. Astiterunt reges terræ, et principes convenerunt in unum adversus Dominum, et adversus Christum ejus.

3. Dirumpamus vincula eorum :

VERSIO S. HIERONYMI.

Quare turbabuntur (a) gentes, et tribus meditabuntur inania ?

Consurgent reges terræ, et principes tractabunt pariter adversum Dominum, et adversum Christum ejus.

Disrumpamus vincula eorum :

1. Quare fremuerunt gentes, Romani : et populi, Judæi, Spiritu sancto interprete, Act. iv, 25, 27.

2. Astiterunt reges... et principes... Herodes et Pontius Pilatus : ibid. una cum principibus sacerdotum, et aliis Judæorum primoribus.

3. Dirumpamus : ex persona impiorum qui Dei et Christi jugum excutere co-

(a) Var. : Turbantur.

 

67

 

et projiciamus a nobis jugum ipsorum.

4. Qui habitat in cœlis irridebit eos : et Dominus subsannabit eos.

5. Tunc loquetur ad eos in ira sua, et in furore suo conturbabit eos.

6. Ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum ejus, prædicans præceptum ejus.

7. Dominus dixit ad me : Filius meus es tu, ego hodie genui te.

8. Postula a me, et dabo tibi gentes hæreditatem tuam, et possessionem tuam terminos terræ.

9. Reges eos in virga ferrea, et tanquam vas figuli confringes eos.

10. Et nunc, reges, intelligite : erudimini, qui judicatis terram.

11Servite Domino in timore : et exultate ei cum tremore.

12. Apprehendite disciplinam, nequando irascatur Dominus, et pereatis de via justa.

et projiciamus a nobis laqueos eorum.

Habitator cœli ridebit : Dominus subsannabit eos.

Tunc loquetur ad eos in ira sua, et in furore suo conturbabit eos.

Ego autem ordinavi (a) regem meum super Sion montem sanctum meum.

Annuntiabo Dei præceptum : Dominus dixit ad me : Filius meus es tu, ego hodie genui te.

Postula a me et dabo tibi gentes hæreditatem tuam, et possessionem tuam terminos terræ.

Pasces eos in virga ferrea, ut vas figuli conteres eos.

Nunc ergo, reges, intelligite : erudimini, judices terræ.

Servite Domino in timore, et exultate in tremore.

Adorate pure, ne forte irascatur, et pereatis de via.

nantur. Jugum, Hier. laqueos, Hebr. funes, præcepta quibus nos obligant. Jugum Christi suave, durum impiis videtur.

6. Ego autem constitutus : Christus loquitur. At in Hebr. Deus : Ego autem ordinavi regem meum, ut apud Hier. Super Sion : hæc quidem utcumque Davidi congruunt. ; sed melius Christo, de quo ipse David ait : Virgam virtutis tuæ emittet Dominus ex Sion, Psal. cix. 2 ; et Isaias, ii. 3 : De Sion exibit lex. Prædicans : annuntiabo Dei præceptum, hebr. ex persona Christi, ut statim Hier.

7. Filius meus es tu : hic totus assurgit in Christum, ut Psal. lxxxviii. 27 : Ipse invocabit me : Pater meus es tu, etc. et Psal. cix. 3 : Ex utero ante luciferum genui te. Hodie : quam diem non modo ad æternam generationem, verum etiam ad temporalem Christi manifestationem pertinere Patres docent : etiam Paulus, Act. xiii. 33.

8. Gentes hæreditatem : congruit psalmo xxi. 29 : Et ipse dominabitur gentium ; et psalmo lxxi. H : Omnes gentes servient ei.

9. Reges eos : Hier. et Sept. pasces, alii ex Heb. conteres. Virga ferrea : idem Christo tribuitur, Apoc. xix. 13, imo et membris Christi in regni societatem assumptis, Apoc. ii. 27.

12. Apprehendite disciplinam. Hier. Adorate pure. Chald. ; Osculamini Filium, id est, adorate, ut etiam notat Hieronymus Comm. Psal. ii. (Edit. Bened. tom. ii Append. p. 124) et lib. I Advers. Ruf. cap. v. (Edit. Bened. tom. iv, p. 2, p. 371.) quo sensu ordo sit : Adorate Filium, ne forte irascatur Dominus, hoc est, Pater. Hier. ibid. qui enim non honorificat Filium, non honorificat Patrem ; ait ipse Filius, Joan. v, 23.

(a) Var. : Ordinatus sum.

 

68

 

13. Cum exarserit in brevi ira ejus, beati omnes, qui confidunt in eo.

Cum exarserit post paululum furor ejus, beati omnes qui sperant in eum.

PSALMUS III.
HISTORICUS ET MORALIS.

VERSIO VULGATA.

1. Psalmus David, cum fugeret a facie Absalom filii sui. Vide II Reg. xv, 14.

2. Domine, quid multiplicati sunt qui tribulant me ? multi insurgunt adversum me.

3. Multi dicunt animæ meæ : Non est salus ipsi in Deo ejus.

4. Tu autem, Domine, susceptor meus es, gloria mea, et exaltans caput meum.

5. Voce mea ad Dominum clamavi : et exaudivit me de monte sancto suo.

6. Ego dormivi, et soporatus sum : et exurrexi, quia Dominus suscepit me.

7. Non timebo millia populi circumdantis me : exurge, Domine, salvum me fac, Deus meus.

8. Quoniam tu percussisti omnes

VERSIO S. HIERONYMI.

Psalmus David, quando fugit (a) a facie Absalomi (b) filii sui.

Domine, quare multiplicati sunt hostes mei ? multi consurgunt adversum me.

Multi dicunt animæ meæ : Non est salus huic in Deo. Semper.

Tu autem, Domine, clypeus circa me, gloria mea et exaltans caput meum.

Voce mea ad Dominum clamabo, et exaudiet me de monte sancto suo. Semper.

Ego dormivi et soporatus sum et vigilavi, quia Dominus sustentavit me.

Non timebo millia populi, qui (c) circumdederunt me.

Surge, Domine, salvum me fac

2. Quid multiplicati sunt. multi insurgunt Populus enim concurrens augebatur cum Absalom, II Reg. xv, 12.

3. Animæ meæ : mihi : notus hebraismus et in Psalmis frequens In Deo ejus : ejus, deest in Hebr. sed habet vocem Selah, quam Hieronymus post Aquilam ubique vertit, semper : voluntque esse firmantis m sempiternum. Vide Hier.Epist 138 ad Marcell. At Septuaginta per διάψαλμα reddunt, voluntque Græci post Origenem esse notam inflectendæ vocis m cantu. Vulgata ubique omittit : nec immerito, cum nihil ad sensum pertineat.

4. Susceptor. Hier. Clypeus, et ita Hebr passim

6. Exurrexi, evigilavi, te protegente securus : hunc versum Ecclesia Christo resurgenti aptat.

7. Non timebo millia populi, cum ad eum veniret nuntius dicens : Toto corde universus Israel sequitur Absalom, II Reg. xv, 13.

8. Percussisti  sine causa deest Hebr., Hier. percussisti maxillam

(a) Var. : Cum fugeret. — (b) Absalon. — (c) Quæ.

 

69

 

adversantes mihi sine causa : dentes peccatorum contrivisti.

9. Domini est salus : et super populum tuum benedictio tua.

Deus meus, quia percussisti omnium inimicorum meorum maxillam, dentes impiorum confregisti.

Domini est salus, super populum tuum benedictio tua. Semper.

PSALMUS IV.
HISTORICUS ET MORALIS.

Ejusdem argumenti cum præcedente, sed rebus in melius versis : ita Theodor. Hic porro ad precem vespertinam pertinet, propter vers. 9, ut sequens psalmus ad matutinam.

VERSIO VULGATA.

1. In finem in carminibus, Psalmus David.

2. Cum invocarem, exaudivit me Deus justitiæ meæ : in tribulatione dilatasti mihi.

Miserere mei, et exaudi orationem meam.

3. Filii hominum, usquequo gravi corde ? ut quid diligitis vanitatem, et quæritis mendacium ?

4. Et scitote, quoniam mirificavit Dominus sanctum suum : Dominus exaudiet me cum clamavero ad eum.

VERSIO S. HIERONYMI.

Victori in canticis, Psalmus David.

Invocantem me exaudisti me, Deus justitiæ meæ : in tribulatione dilatasti mihi : Miserere mei et exaudi orationem meam.

Filii viri, usquequo inclyti mei, ignominiose diligitis vanitatem, quærentes mendacium ? Semper.

Et cognoscite, quoniam mirabilem reddidit Dominus sanctum suum : Dominus exaudiet me cum clamavero ad eum.

1. In finem. Hier. Victori ; præcentori ut Hebræi exponunt. In carminibus : neghinoth, instrumenti musici genus, a tangendo sic dictum. Quod autem habent Sepl. in finem, Patres interpretantur in Christum : Finis enim legis Christus, Romx. 4. Quoniam quidquid agimus, ad illum referimus, et cum ad eum pervenerimus-ultra, quod quæreamus, non habebimus. August. In Psal. liv.

2. Cum invocarem : Hier. invocantem me ex audisti, Hebr. exaudi, Deus justitiæ meæ auctor et testis. In tribulatione : Hebr. in angustia, in angustiis latam viam et facilem aperuisti. Miserere mei : recte quantumvis enim justus, tamen misericorditer exauditur, Chrysost.

3. Filii hominum : Hier. filii viri, id est, nobiles : Vide Psal. xlviii, 3. Usquequo, usquequo gloria mea in ignominiam ? Diligitis vanitatem et quæritis mendacium, Hebr. id est cur me contemnitis, et vana sequimini ? ad principes loquitur Absalomum secutos. Præclare Hier. : Usquequo, inclyti mei, etc. Vulgatæ sensus ortus est, ut alibi passim, ex alia lectione. Usquequo gravi corde, tardi ad intelligendum quæ sit voluntas Dei.

4. Mirificavit, alii ex Hebr. segregavit pium sibi, quod eodem recidit. Sanctum suum : me Christum ejus.

 

70

 

5. Irascimini, et nolite peccare : quæ dicitis in cordibus vestris, in cubilibus vestris compungimini.

6. Sacrificate sacrificium justitiæ, et sperate in Domino. Multi dicunt : Quis ostendit nobis bona ?

7. Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine : dedisti lætitiam in corde meo.

8. A fructu frumenti, vini et olei sui multiplicati sunt.

9. In pace in idipsum dormiam, et requiescam.

10. Quoniam tu, Domine, singulariter in spe constituisti me.

Irascimini et nolite peccare, loquimini in cordibus vestris super cubilia vestra, et tacete. Semper.

Sacrificate sacrificia justitiæ, et fidite in Domino.

Multi dicunt : Quis ostendit nobis bonum ? Leva super nos lucem vultus tui, Domine.

Dedisti lætitiam in corde meo : in tempore (a) frumentum eorum et vinum eorum multiplicata sunt.

In pace simul requiescam et dormiam, quia tu, Domine, specialiter securum habitare fecisti me.

5. Irascimini, ita et Paulus, Eph. iv. 26. ubi hoc testimonio utitur. Suos alloquitur David ne in perduelles acrius irascantur. Cum irascimini, tamen nolite peccare. Quæ dicitis, Hier. loquimini in cordibus vestris super cubilia vestra, et tacete, Examen conscientiæ, ut vocant. Deum apud vos cogitate. Chald.

6. Sacrificate sacrificium justitiæ : quod verum est sacrificium, Psal. xlix, 14, et L. 19 : Sperate in Domino. Hæc et reliqua usque ad psalmi finem, ita contexenda sunt : Sperate in Domino : neque exaudite dicentes, præ hostium multitudine spem nobis superesse nullam. Tu enim, Domine, favorem tuum in nos. explicas, meque data victoria lætificas ; et iis qui in te sperant, omnia ad vitam præsidia copiose et opportune præstas. Itaque in pace requiescam, tua singulari misericordia fretus ; hic universim sensus : jam ad singula.

7. Signatum est super nos, Hier. leva super nos, vocem hebræam Nesah Sept. acceperunt quasi ductam a nasas ; unde nes vexillum : quare verterunt ἐσημειώδη signatum est lumen vultus tui, quod favorem significat. Sic Prov. xvi, 15 : In hilaritate vultus regis, vita : Hebr. in lumine vultus regis : et ita passim in Scripturis.

8. A fructu frumenti : Hier. in tempore frumentum eorum et vinum eorum multiplicata sunt. Hæc evenient justis Deum cogitantibus. Posset verti ex Sept. : Repleti sunt, id est, saturati. Olei sui, deest hebr.

9. In pace in idipsum : Hier. in pace simul requiescam et dormiam, jacebo et obdormiam.

10. Singulariter : Hier. specialiter securum habitare fecisti me, cum sim solus, tamen confidenter habitabo.

(a) Var. : A tempore.

 

71

 

PSALMUS V.
HISTORICUS ET MORALIS.

Inimicorum calumniis ac Saulis odiis vexatus ; statim atque expergiscitur ad Deum se erigit. Oratio ex persona Ecclesiæ, cum mane adit domum Domini. Syrus, propter vers. 4.

VERSIO VULGATA.

1. In finem pro ea, quæ hæreditatem consequitur, Psalmus David.

2. Verba mea auribus percipe, Domine, intellige clamorem meum.

3. Intende voci orationis meæ, rex meus, et Deus meus.

4. Quoniam ad te orabo : Domine, mane exaudies vocem meam.

3. Mane astabo tibi et videbo : quoniam non Deus volens iniquitatem tu es.

6. Neque habitabit juxta te malignus : neque permanebunt injusti ante oculos tuos.

7. Odisti omnes, qui operantur iniquitatem : perdes omnes, qui loquuntur mendacium.

Virum sanguinum et dolosum abominabitur Dominus.

8. Ego autem in multitudine misericordiæ tuæ.

Introibo in domum tuam : adorabo ad templum sanctum tuum in timore tuo.

VERSIO S. HIERONYMI.

Victori pro (a) hereditatibus, Psalmus (b) David.

Verba mea audi (c), Domine, intellige murmur meum.

Adverte ad vocem clamoris mei, rex meus et Deus meus, quia te deprecor.

Domine, mane audies vocem meam, mane præparabor ad te, et contemplabor.

Quoniam non Deus volens iniquitatem tu es (d), nec habitabit juxta te malignus.

Non stabunt iniqui in conspectu oculorum tuorum, odisti omnes operantes iniquitatem.

Perdes loquentes mendacium, virum sanguinum et dolosum abominabitur Dominus.

Ego autem in multitudine misericordiæ tuæ introibo in domum tuam, adorabo ad templum sanctum tuum (e) in timore tuo.

1. In finem pro ed, quæ hæreditatem ; Ecclesia scilicet ; at Hebr. : Præcentori super Nehillot, instrumenta musica sic dicta, quod perforata essent.

5. Astabo tibi, Hier. ; præparabo ad te, quod est studiose et attente precantis. Non Deus volens iniquitatem : prima præparatio precaturi, a peccatis abhorrere ; atque inde ordiri diem, ut facit Ecclesia prima hora sic orans : ut in hac die ad nullum declinemus peccatum.

6. Neque permanebunt, Hier. ; non stabunt, non consistent, te judicem non sustinebunt.

7. Perdes omnes ; deest omnes hebr.

8. Templum sanctum tuum. Templum et domus Domini ante Salomonem, dice-

(a) Var. : Super. — (b) Canticum. — (c) Auribus percipe. — (d) Deest es. — (e) In templo sancto tuo.

 

72

 

9. Domine, deduc me in justitia tua : propter inimicos meos dirige in conspectu tuo viam meam.

10. Quoniam non est in ore eorum veritas : cor eorum vanum est.

11. Sepulcrum patens est guttur eorum, linguis suis dolose agebant : judica illos, Deus.

Decidant a cogitationibus suis, secundum multitudinem impietatum eorum expelle eos : quoniam irritaverunt te, Domine.

12. Et lætentur omnes, qui sperant in te, in æternum exultabunt, et habitabis in eis.

Et gloriabuntur in te omnes, qui diligunt nomen tuum, 13. quoniam tu benedices justo.

Domine, ut scuto bonæ voluntatis tuæ coronasti nos.

Domine, deduc me in justitia tua propter insidiatores meos, dirige ante faciem meam viam tuam.

Non est enim in ore eorum rectum, interiora eorum insidiæ : sepulcrum patens guttur eorum, linguam suam lætificant (a).

Condemna eos, Deus, decidant a consiliis suis, juxta multitudinem scelerum eorum expelle eos : quoniam provocaverunt te.

Et lætentur omnes, qui sperant in te ; in perpetuum laudabunt : (b) proteges eos, et lætabuntur in te qui diligunt nomen tuum.

Quoniam (c) tu benedices justo, Domine, ut scuto placabilitatis coronabis eum.

batur locus ubi erat arca, I Reg. 1, 9 ; iii, 3 : Prima igitur cura evigilantis adire templum.

9. Dirige in conspectu tuo viam meam, Hier. ; ante faciem meam viam tuam ; sit mihi via tua ante oculos recta et patens : fac voluntatis tuæ rectitudinem intelligam. Tempore Theodoreti non deerant exemplaria græca in quibus ut in Hebræo haberetur.

10. In ore eorum veritas : Hier. in ore eorum rectum. Cor eorum vanum est : leve, infidum, mendax ; Hier. interiora eorum insidiæ.

11. Linguis suis dolose agebant : Hier. linguam suam lævificant ; expoliunt ut adlambant lenius, summa arte blandiuntur.

12. Et habitabis in eis : in corde eorum, vel in medio eorum ; Hier. proteges eos.

13. Coronasti nos : Hier. coronabis eum ; circumcinges, proteges.

(a) Var. : Lenificant. — (b) Et. — (c) Quia.

 

73

 

PSALMUS VI.
MORALIS.

Cum gravi morbo laboraret, Dei manum agnoscit et peccata dellet. Unde pœnitentibus accommodat Ecclesia, cum peccatum et animi sit morbus, et sæpe morborum corporalium causa.

VERSIO VULGATA.

1 In finem in carminibus, Psalmus David, pro octava.

2. Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me.

3. Miserere mei, Domine, quoniam infirmus sum : sana me, Domine, quoniam conturbata sunt ossa mea.

4. Et anima mea turbata est valde, sed tu, Domine, usquequo ?

5. Convertere, Domine, et eripe animam meam : salvum me fac propter misericordiam tuam.,

6. Quoniam non est in morte qui memor sit tui : in inferno autem quis confitebitur tibi ?

7. Laboravi in gemitu meo, lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo.

8. Turbatus est a furore oculus

VERSIO S. HIERONYMI.

Victori in cantibus super octava, Psalmus (a) David.

Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me.

Miserere mei, Domine ; quoniam infirmus sum ego : sana me, Domine, quoniam conturbata sunt ossa mea.

Et anima mea conturbata est valde ; et tu, Domine, usquequo ?

Revertere, Domine, erue animam meam, salva me propter misericordiam tuam.

Quoniam non est in morte recordatio tui : in inferno quis confitebitur tibi ?

Laboravi in gemitu meo, natare faciam tota nocte lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo.

Caligavit præ amaritudine ocu-

1. In carminibus... pro octava : in Hebr. in neghinoth super hascheminith ; de neghinoth dictum supra iv. 1, hascheminith Chaldæo, hic est cithara octo chordarum ; aliis, octo tonos continens. Hæc verba sæpius occurrent in inscriptionibus Psalmorum : vide I Paral. xv. 21.

4. Usquequo ? irasceris, scilicet.

5. Convertere, ad me, a quo aversus videris.

6. In inferno autem quis confitebitur : in sepulcro quis laudabit ? et ita passim hæ voces exponendæ. His et similibus pessime abutuntur qui animos post mortem, aut extingui, aut penitus consopiri putant, neque rerum nostrarum quidquam ad eos pertinere. Loquitur enim David cum de statu mortuorum naturali, tum de laudibus canendis in cœtu piorum.

7. Lavabo, Hier. natare faciam.

8. Turbatus est : Hier. caligavit præ amaritudine, præ lacrymarum copia. Inveteravi, consenui, contabui, inter hostes meos, de meo morbo et interitu lætantes,

(a) Var. : Canticum.

 

74

 

meus : inveteravi inter omnes inimicos meos.

Discedite a me omnes, qui operamini iniquitatem : quoniam exaudivit Dominus vocem fletus mei.

10. Exaudivit Dominus deprecationem meam, Dominus orationem meam suscepit.

11Erubescant, et conturbentur vehementer omnes inimici mei : convertantur et erubescant valde velociter.

Ius meus, consumptus sum ab universis hostibus meis.

Recedite a me omnes, qui operamini iniquitatem, quia audivit Dominus vocem fletus mei.

Audivit Dominus deprecationem meam, Dominus orationem meam suscepit.

Confundantur et conturbentur vehementer omnes inimici mei, revertantur et confundantur subito.

9. Discedite : vel se a peccatoribus segregat pœnitens, vel eorum de se spem frustratam iri significat.

11. Erubescant et conturbentur... Convertantur... valde velociter : non contra inimicos, sed pro inimicis orat, ut convertantur et erubescant non leniter, sed vehementer : nec recrastinato tempore, sed cito, Hier. Comm. vide Prœf.cap. I, n. 14.

PSALMUS VII.
HISTORICUS ET MORALIS.

A Saule ad necem usque vexatus, Deo adjutore, nihil metuit.

VERSIO VULGATA.

1. Psalmus David, quem cantavit Domino pro verbis Chusi filii Jemini, II Reg. xvi.

2. Domine Deus meus, in te speravi : salvum me fac ex omnibus per-. sequentibus me, et libera me.

3. Nequando rapiat ut leo animam meam, dum non est qui redimat, neque qui salvum faciat.

4. Domine Deus meus, si feci istud, si est iniquitas in manibus meis :

VERSIO S. HIERONYMI.

Psalmus David, quem cecinit Domino super verbis Chus filii Jemini (a).

Domine Deus meus, in te speravi, salva me ab omnibus persequentibus me, et libera me.

Ne forte capiat (b) ut leo animam meam ; laceret, et non sit qui eruat.

Domine Deus meus, si feci istud, si est iniquitas in manibus meis :

1. Chusi filii Jemini. Ducis Saiil cui mandaverat persequendum Davidem, Chald. ; quidam referunt ad historiam Chusai Arachitæ, II Reg. xvxvi, quos confutat Hieronymus.

3. Dum non est qui redimat· Hier. laceret, et non sit qui eruat. Neque qui salvum faciat deest Hebr.

4. Si feci istud : quod suspicatur Saiil ut quæram ei malum ; quod ipse David a se amolitur. I Reg. xxiv. 10, 12.

(a) Var. : Ignoratio David quod cecinit Domino super verba Æthiopis filii Jemini.— (b) Rapiat.

 

75

 

5. Si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis.

6. Persequatur inimicus animam meam et comprehendat, et conculcet in terra, vitam meam, et gloriam meam in pulverem deducat.

7. Exurge, Domine, in ira tua, : et in finibus inimicorum meorum.

Et exurge, Domine Deus meus, in præcepto quod mandasti : 8. et synagoga populorum circumdabit te.

Et propter hanc in altum regredere :

9. Dominus judicat populos.

Judica me, Domine, secundum justitiam meam, et secundum innocentiam meam super me.

10. Consumetur nequitia peccatorum, et diriges justum scrutans corda et renes, Deus.

Justum 11 adjutorium meum a Domino, qui salvos facit rectos corde.

Si reddidi retribuentibus mihi malum, et dimisi hostes meos vacuos.

Persequatur inimicus animam meam, et apprehendat et conculcet in terra vitam meam, et gloriam meam in pulverem collocet. Semper.

Surge, Domine, in furore tuo, elevare indignans super hostes meos, et consurge ad me judicio quod mandasti.

Et congregatio tribuum circumdet te, et pro hac in altum revertere.

Dominus judicabit populos ; judica me, Domine, secundum justitiam meam, et secundum simplicitatem meam quæ est in me.

Consummetur (a) malum iniquorum et confirmetur justus, probator cordis et renum Deus justus.

Clypeus meus in Deo, qui salvat rectos corde.

5. Si reddidi retribuentibus : si pro bonis mala retribuentibus reddidi vices. Decidam merito ab inimicis meis inanis : sint irriti conatus mei adversus eorum insidias. At Hieronymus : Si dimisi hostes meos vacuos : si spoliavi rebus suis, si reddidi benefacienti mihi mala ; et oppressi eos qui mihi adversabantur sine causa, Chald. Syrus. Et hoc est parcentis hostibus, et ultionem Domino relinquentis : quo animo David adversus Saulem fuit, I Reg. xxivxxvi.

6. Persequatur inimicus et conculcet in terra vitam meam : peream absque ulla spe, neque mihi opituletur Deus cujus potestatem in ulciscendis inimicis mihi vindicassent

7. Exurge, Domine, in ira : ulciscere tu, Domine, injuste læsum, neque se ulciscentem.

8. Synagoga populorum : cœtus populorum tuum judicium e spectantium, ut fit in publicis judiciis : præclara hypotyposis judicantis Dei. Et propter hanc : rem, propter hunc cœtum ascende iterum tribunal tuum, ut judices impios sub Saule grassantes.

10. Consumetur nequitia peccatorum. Hebr. consumat malum impios. Et diriges ustum : Hier. et confirmetur justus : Scrutans corde et renes : intima arcana mentis ; ita passim : Hier. probator cordis et renum, Deus justus.

11. Adjutorium meum... secundum Vulgatam : justum adjutorium meum · juste, hoc est merito, a Deo justo expectatum.

(a) Var. : Consumatur.

 

76

 

12. Deus judex justus, fortis, et patiens : numquid irascitur per singulos dies ?

13. Nisi conversi fueritis, gladium suum vibrabit : arcum suum tetendit, et paravit illum.

14. Et in eo paravit vasa mortis, sagittas suas ardentibus effecit.

15. Ecce parturiit injustitiam : concepit dolorem, et peperit iniquitatem.

16. Lacum aperuit et effodit eum : et incidit in foveam, quam fecit.

17. Convertetur dolor ejus in caput ejus : et in verticem ipsius iniquitas ejus descendet.

Confitebor Domino secundum justitiam ejus : et psallam nomini Domini altissimi.

Deus judex justus et fortis, comminans tota die.

Non convertenti gladium suum acuet : arcum suum tetendit et paravit illum.

Et in ipso præparavit (a) vasa mortis, sagittas suas ad comburendum operatus est.

Ecce parturiit (b) iniquitatem : (c) concepto dolore peperit mendacium.

Lacum aperuit et effodit eum : et incidit (d) in interitum quem operatus est.

Revertetur dolor suus in caput ejus : et super verticem ejus iniquitas sua descendet.

Confitebor Domino secundum justitiam ejus, et cantabo (e) nomini Domini altissimi.

12. Et patiens : deest Hebr. Numquid irascitur... Hier. comminans tota die, sine interrogatione : diutissime comminans, ne tandem ferire cogatur.

13. Gladium suum vibrabit : Hier. acuet, nisi peccator convertatur.

14. Ardentibus effecit : Hier. ad comburendum operatus est, ignitas sagittas historiæ memorant.

15. Peperit iniquitatem : Hier. peperit mendacium ; Saul scilicet summo nisu et labore mala molitur, sed frustra : nulli enim, nisi sibi nocuit, ut sequentes versus demonstrant.

17. Convertetur dolor ejus... in verticem ipsius iniquitas ejus : dolor ille quem in me effundendum conceperat, et ejus iniquitas quam pariturus erat, in ipsum denique recidit : quod Regum docet historia.

(a) Var. : Paravit, — (b) Parturit. — (c) Et. — (d)·Incidet. — (e) Psallam.

PSALMUS VIII.
LAUDIS ET ADMIRATIONIS.

Dei majestatem, hominis dignitatem commendat.

VERSIO VULGATA.

1. In finem pro torcularibus, Psalmus David.

2. Domine Dominus noster, quam

VERSIO S. HIERONYMI.

Victori pro torcularibus], Psalmus (a) David.

Domine Dominator noster,

1. Pro torcularibus : gluttit, instrumenta musica quæ tribus Psalmorum titulis

(a) Var. : Canticum.

 

77

 

admirabile est nomen tuum in universa, terra !

Quoniam elevata est magnificentia tua super cœlos.

3. Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem propter inimicos tuos, ut destruas inimicum et ultorem.

4. Quoniam videbo cœlos tuos, opera digitorum tuorum lunam et stellas, quæ tu fundasti.

o. Quid est homo, quod memor es ejus ? aut filius hominis, quoniam visitas eum ?

6. Minuisti eum paulo minus ab angelis, gloria et honore coronasti eum :

7. et constituisti eum super opera manuum tuarum.

8. Omnia subjecisti sub pedibus ejus, oves et boves universas : insuper et pecora campi.

9. Volucres cœli et pisces maris, qui perambulant semitas maris.

10. Domine Dominus noster, quam admirabile est nomen tuum in universa terra !

quam grande est nomen tuum in universa terra ! qui posuisti gloriam tuam super cœlos.

Ex ore infantium et lactentium perfecisti (a) laudem propter adversarios tuos, ut quiescat inimicus et ultor.

Videbo enim cœlos tuos opera digitorum tuorum, lunam et stellas quæ fundasti.

Quid est homo, quoniam recordaris ejus ? vel filius hominis, quoniam visitas eum ?

Minues eum paulo minus a Deo, gloria et decore coronabis eum.

Dabis ei potestatem super opera manuum tuarum. Cuncta posuisti sub pedibus ejus :

Oves et armenta omnia, insuper et animalia agri ;

Aves cœli et pisces maris, qui transeunt semitas ponti (b).

Domine Dominator noster, quam grande est nomen tuum in universa terra !

tantum memorantur : hic : lxxxlxxxiii, an calcatis torcularibus, peracta vindemia, in tabernaculorum festo ?

3. Ex ore infantium. -tanta est hujus operis pulchritudo, ut vel infantes eam perspicere et celebrare possint ad impios et violentos homines confundendos Hunc sibi locum ipse Christus accommodat, Matth. xxi, 16, cum revera puerorum ore laudaretur. Perfecisti laudem, Hebr. fundasti robur, demonstrasti virtutem tuam.

6. Ab angelis, Septuaginta et post eos Vulgata, ab angelis : recte, ut patet ex Paulo, Hebr. ii, 6, etc. Paulo minus : est enim homo angelis inferior, sed paulo ; ad eamdem scilicet vocatus beatitudinem et pari jure Deo potiturus.

8. Omnia subjecisti : id Paulus uni Christo perfecte convenire docet, Hebr. ii, 5, 6, etc.

(a) Var. : Fecisti. — (b) Pertranseunt semitas marium.

 

78

 

PSALMUS IX.
HISTORICUS ET MORALIS.

VERSIO VULGATA.

1. In finem pro occultis filii, Psalmus David.

2. Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo : narrabo omnia mirabilia tua.

3. Lætabor et exultabo in te : psallam nomini tuo, Altissime,

4. In convertendo inimicum meum retrorsum : infirmabuntur, et peribunt a facie tua.

b. Quoniam fecisti judicium meum et causam meam : sedisti super thronum qui judicas justitiam.

6. Increpasti gentes, et periit impius : nomen eorum delesti in æternum, et in sæculum sæculi.

7. Inimici defecerunt frameæ in finem : et civitates eorum destruxisti.

Periit memoria eorum cum sonitu : 8. et Dominus in æternum permanet.

Paravit in judicio thronum suum : 9. Et ipse judicabit orbem terræ, in æquitate judicabit populos in justitia.

VERSIO S. HIERONYMI.

Victori super morte filii, Canticum David.

Confitebor Domino in toto corde meo : narrabo omnia mirabilia tua.

Lætabor et gaudebo in te, canam nomini tuo, Altissime,

Cum ceciderint inimici mei retrorsum, et corruerint et perierint a facie tua.

Fecisti enim judicium meum et causam meam : sedisti super solium judex justitiæ.

Increpasti gentes, periit impius : nomen eorum delesti in sempiternum et jugiter.

Inimici completæ sunt solitudines in finem : et civitates subvertisti : periit memoria eorum cum ipsis.

Dominus autem in sempiternum sedebit : stabilivit ad judicandum solium suum.

Et ipse judicabit orbem in justitia,, judicabit populos in æquitatibus.

1. Pro occultis filii : Hier. super morte filii, Hebr. Labben, quod videtur esse initium cantilenæ : Patres de triumphali Christi morte interpretantur. Cum autem v. 12 loquatur de Sion ut arca, jam eo translata, recte refertur ad aliquam Davidis jam in Jerusalem regnantis de gentibus victoriam : vide II Reg. viii.

4. In convertendo : Hier. Cum ceciderint inimici, in evertendis inimicis : ita in convertendo sæpissime accipitur. Infirmabuntur : Hier. et corruerint.

7. Qui judicas justitiam : Hebr. Judex justus.

6. Periit impius : hostis scilicet populi Dei.

7. Inimici defecerunt frameæ : gladius hostilis consumptus est. Framea genus est teli germanici, quod passim in hac Psalmorum versione pro ense vel gladio sumitur. Inimici est genitivus singularis, τοῦ ἐχθροὺ. Cum sonitu, cum ingente rerum gestarum fama ; at Hier. cum ipsis ; omnia sustulisti, arma consumpta, munitiones destructæ, memoria ipsa deleta.

 

79

 

te Et factus est Dominus refugium pauperi : adjutor eorum in opportunitatibus, in tribulatione.

11. Et sperent in te qui noverunt nomen tuum : quoniam non dereliquisti quærentes te, Domine.

12. Psallite Domino qui habitat in Sion : annuntiate inter Gentes studia ejus.

13. Quoniam requirens sanguinem eorum recordatus est : non est oblitus clamorem pauperum.

14. Miserere mei, Domine : vide humilitatem meam de inimicis meis.

15. Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem omnes laudationes tuas in portis filiæ Sion.

16. Exultabo in salutari tuo : infixæ sunt Gentes in interitu, quem fecerunt.

In laqueo isto, quem absconderunt, comprehensus est pes eorum.

17. Cognoscetur Dominus judicia faciens : in operibus manuum suarum comprehensus est peccator.

18. Convertantur peccatores in in-

Et erit Dominus elevatio oppresso : elevatio opportuna in angustia.

Et confident in te qui noverunt nomen tuum, quoniam non dereliquisti quærentes te, Domine.

Cantate Domino habitatori Sion, annuntiate in populis cogitationes ejus.

Quoniam quærens sanguinem eorum recordatus est : non est oblitus (a) clamoris pauperum.

Miserere mei, Domine : vide afflictionem meam ex inimicis meis ; qui exaltas me de portis mortis.

Ut narrent laudes (b) tuas in portis filiæ Sion : exultabo in salutari tuo :

Demersæ sunt gentes in interitu quem fecerunt, in reti quod absconderunt, captus est pes eorum.

Agnitus est Dominus judicium faciens : in opere manuum suarum corruit impius. Meditatione(c). Semper.

Convertantur impii in infer-

10. Refugium pauperi oppresso : Israelitis scilicet toties victis et oppressis per arma Philistinorum. Adjutor in opportunitatibus, subsidium opportunum in angustia : vide Hier.

12. Qui habitat in Sion : arca eo translata. Inter gentes, Hier. in populis, Am-mim, quæ vox etiam familias populi Dei significat : non Goim, quæ significat gentiles. Studia ejus : voluntates.

14. Miserere... vide humilitatem : Hier. afflictionem. De inimicis meis : in quam inimicorum me conjecit improbitas. Videtur David, pristinæ sub Saule calamitatis memor, ex persona pauperis hunc et sequentes versus promere. Est autem omnis homo coram Deo pauper et miserabilis.

15. De portis mortis, de inferis, de sepulcro, de potestate mortis : porro videntur portæ mortis portis Sion opponi.

16. Infixæ sunt gentes : a nobis victae. In interitu, Hebr., in fovea, redit propheta ad victorias suas et divinam ultionem exponit.

17. Cognoscetur : Hier. agnitus est, in operibus manuum... propriis machinis oppugnati sunt. Peccator : hic in Hebr. adduntur higghaon selah, voces ignotæ, quas Hier. reddit, Meditatione. Semper ; Septuaginta, ὼδὴδιαψάλματος. Vulgata omisit, ut solet : vide Psal. iii, 3.

18. In infernum, Hebr. sepulcrum, et ita semper.

(a) Var. : Nec oblitus est. — (b) Omnes laudes. — (c) Sonitu.

 

80

 

fernum, omnes Gentes quæ obliviscuntur Deum.

19. Quoniam non in finem oblivio erit pauperis, patientia pauperum non peribit in finem.

20. Exurge, Domine, non confortetur homo : judicentur Gentes in conspectu tuo.

21. Constitue, Domine, legislatorem super eos, ut sciant Gentes quoniam homines sunt.

num, omnes gentes quæ obliviscuntur (a) Deum.

Quoniam non in æternum oblivioni erit pauper : expectatio pauperum non peribit (b) in perpetuum.

Surge, Domine, non confortetur homo : judicentur gentes ante faciem tuam.

Pone, Domine, terrorem eis : sciant gentes, homines esse se. Semper.

21. Legis latorem : doctorem ; at Hier. terrorem, potestatem scilicet cujus cohibeantur metu. Quoniam homines sunt, Deo nempe subditi, ordine et legibus gubernandi.

(a) Var. : Quæ oblitæ sunt. — (b) Non peribit.

PSALMUS X.  secundum hæbreos.
MORALIS.

Deus unicum præsidium pauperi adversus oppressores qui Deum obliti sine more saeviunt. Licet hic Psalmus titulo careat in Hebræo quemadmodum et primus et secundus, diversum tamen esse a superiori vel stylus indicare videtur : hic enim sublimior et ab animo oppresso ; ille non tam sublimis, at lætus. Quanquam et fieri potuit ut repente stylus assurgeret, quod fit in odis.

VERSIO VULGATA.

1. Ut quid, Domine, recessisti longe, despicis in opportunitatibus, in tribulatione ?

2. Dum superbit impius, incenditur pauper : comprehenduntur in consiliis quibus cogitant.

3. Quoniam laudatur peccator in desideriis animæ suæ : et iniquus benedicitur.

VERSIO S. HIERONYMI.

Quare, Domine, stas a longe, despicis (a) in temporibus angustiæ.

In superbia impii ardet pauper : capiuntur (b) in sceleribus quæ cogitaverunt.

Quia laudavit impius (c) desiderium animæ suæ : et avarus applaudens sibi blasphemavit Dominum.

1. In opportunitatibus · cum tuo maxime opus est auxilio.

2. Incenditur pauper : uritur, torquetur vel ex Hebr. insequitur pauperem : supple, impius in superbia sua. Comprehenduntur in consiliis, Hebr. ; capiuntur in sceleribus quæ cogitant, cui congruit Hier.

3. Quoniam laudatur peccator : Hier. ; laudavit impius desiderium animæ suæ, Hebr. laudat se, et iniquus benedicitur : Hier. avarus applaudens sibi blasphemavit Dominum.

(a) Var. : Despicies. — (b) Capiantur. — (e) Laudabitur.

 

81

 

4. Exacerbavit Dominum peccator, secundum multitudinem iræ suæ non quæret.

5. Non est Deus in conspectu ejus : inquinatæ sunt viæ illius in omni tempore.

Auferuntur judicia tua a facie ejus : omnium inimicorum suorum dominabitur.

6. Dixit enim in corde suo : Non movebor a generatione in generationem, sine malo.

7. Cujus maledictione os plenum est, et amaritudine, et dolo : sub lingua ejus labor et dolor.

8. Sedet in insidiis cum divitibus in occultis, ut interficiat innocentem.

9. Oculi ejus in pauperem respiciunt : insidiatur in abscondito, quasi leo in spelunca sua.

Insidiatur ut rapiat pauperem : rapere pauperem, dum attrahit eum.

10. In laqueo suo humiliabit eum,

Impius secundum altitudinem furor s sui (a) non requiret : nec (b) Deus in omnibus cogitationibus ejus.

Parturiunt viæ ejus in omni tempore : longe sunt judicia tua a facie ejus : omnes inimicos suos despicit.

Loquitur in corde suo : Non movebor : in generatione et generatione ero sine malo.

Maledictione os ejus plenum est, et dolis et avaritia : sub lingua ejus dolor et iniquitas.

Sedet insidians juxta vestibula in absconditis, ut (c) interficiat (d) innocentem : oculi ejus robustos circumspiciunt :

Insidiatur in abscondito, quasi leo in cubili ; insidiatur ut rapiat pauperem : rapiet pauperem, cum attraxerit eum ad rete suum.

Et confractum subjiciet, et ir-

4. Secundum multitudinem.· Hier., impius secundum altitudinem furoris sui non requiret, Deum scilicet.

5. Non est Deus in conspectu ejus : Hier. Nec Deus in omnibus cogitationibus ejus. Nota progressum impietati. Sibi placet peccator superbus, Deoque contumeliam facit ; quo recedente, iræ ac cæteris animi perturbationibus traditur· nec Deum requirit ultra, nec cogitat : quo fit ut in omnem promat nequitiam' quasi ultor nullus aut judex futurus sit. Inquinatæ sunt viæ illius : Hier., parturiunt. Iniqua omnia difficultatibus ac laboribus plena. Auferuntur...procul ab oculis ejus judicia tua. Omnium inimicorum suorum dominabitur : nihil enim inausum relinquit, quem neque Dei, neque hominum metus cohibet : Hier. · omnes inimicos suos despicit, Hebr. ; exsufflabit.Videtur Deus interdum favere impio prospere agenti.

6. Non movebor a generatione in generationem. : inconcussae res meæ. Sine malo : supple, ero, Hier., ero sine malo ; Chrys. etiam ex Septuaginta.

7. Et amaritudine et dolo : Hebr. et dolis et fraude. Sub lingua ejus, in dictis ejus labor et dolor quos in hostes promat : Hebr. labor et iniquitas.

8. Cum divitibus æque violentis. Hier. ; Juxta vestibula, circa atria et aditus domorum.

9. Inpauperem respiciunt : clam observant. Rapere pauperem, Hier. ; rapiet pauperem, cum.attraxerit eum ad rete suum, qua vi, qua blanditiis et dolis.

10. In laqueo suo : quod Hier. ad præcedentem versum retulisse vidimus. Humi-

(a) Var. : Iræ suæ. — (b) Nec est. — (c) Deest ut. — (d) Interficit.

 

82

 

inclinabit se, et cadet, cum dominatus fuerit pauperum.

11. Dixit enim in corde suo : Oblitus est Deus, avertit faciem suam ne videat in finem.

12. Exurge, Domine Deus, exaltetur manus tua : ne obliviscaris pauperum.

13. Propter quid irritavit impius Deum ? dixit enim in corde suo : Non requiret.

14. "Vides, quoniam tu laborem et dolorem consideras : ut tradas eos in manus tuas.

Tibi derelictus est pauper : orphano tu eris adjutor.

15. Contere brachium peccatoris et maligni : quæretur peccatum illius, et non invenietur.

16. Dominus regnabit in æternum, et in sæculum sæculi : peribitis, gentes, de terra illius.

17. Desiderium pauperum exaudivit Dominus : præparationem cordis eorum audivit auris tua.

18. Judicare pupillo et humili : ut non apponat ultra magnificare se homo super terram.

ruet viribus suis valenter.

Dixit in corde suo : Oblitus est Deus, abscondit faciem suam, non respiciet in perpetuum.

Surge, Domine Deus, leva manum tuam, noli oblivisci pauperum.

Quare blasphemat impius Deum, dicens in corde suo quod non requirat ?

Vides, quia tu laborem et furorem respicis (a), ut detur in manu tua : Tibi relinquuntur fortes tui : pupillo tu es factus adjutor.

Contere brachium impii et maligni : quæres impietatem ejus, et non invenies.

Dominus rex sæculi et æternitatis : perierunt gentes de terra illius (b).

Desiderium pauperum audisti, Domine (c) ; præparasti ut (d) cor eorum audiat auris tua.

Ut judices pupillum et oppressum ; et nequaquam ultra superbiat homo de terra.

liabit eum, prosternet. Inclinabit se et cadet pauper, scilicet cum ei dominabitur impius. Alii : Cadet i. viribus ejus pauper. At Hier. : Et confractum subjiciet, et irruet viribus suis valenter ; quod non de paupere capto, sed de invasore dicitur.

11. Ne vident in finem, in perpetuum : et ita semper reddendum illud in finem.

14. Vides, quoniam... vides tu, ô Deus, quippe qui laborem ei indignationem respicis eorum qui opprimuntur, ut eos sub manu ac tutela tua recipias.

15. Quæretur peccatum illius : quæ tot sceleribus quæsivit, ita peribunt, ut ne vestigium quidem eorum supersit. Vide Psal. xxxvi, 36.

16. Peribitis gentes : Philisthæi vel quilibet alii gentiles in Judæa et terra Israel relicti.

17. Præparationem... nosti cor quo propensurum sit, et audis preces nondum conceptas. At Hier., Præparasti ut cor eorum audiat auris tua. Vel, ipse ita præparas cor eorum, ut quæ volunt approbes.

(a) Var. : Requiras. — (b) Ejus. — (c) Audivit Dominus. — (d) Deest ut.

 

83

 

PSALMUS X.
CONSOLATORIUS.

Cum Davidem in deserto latitantem ob Saulis insidias hortarentur amici, ut fuga salutem quæreret, Theodoretus.

VERSIO VULGATA.

1. In finem, Psalmus David.

2. In Domino confido, quomodo dicitis animæ meæ : Transmigra in montem sicut passer ?

3. Quoniam ecce peccatores intenderunt arcum, paraverunt sagittas suas in pharetra, ut sagittent in obscuro rectos corde.

4. Quoniam quæ perfecisti, destruxerunt : justus autem quid fecit ?

5. Dominus in templo sancto suo, Dominus in cœlo sedes ejus :

Oculi ejus in pauperem respiciunt : palpebræ ejus interrogant filios hominum.

6. Dominus interrogat justum et impium : qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam.

7. Pluet super peccatores laqueos : ignis, et sulphur, et spiritus procellarum, pars calicis eorum.

8. Quoniam justus Dominus et justitias dilexit : æquitatem vidit vultus ejus.

VERSIO S. HIERONYMI.

Victori, Psalmus (a) David.

In Domino speravi, quomodo dicitis animæ meæ : Transvola in montem ut avis (b) ?

Quia ecce impii tetenderunt arcum : posuerunt sagittam suam super nervum, ut sagittent in abscondito rectos corde.

Quia leges dissipatæ sunt : justus quid operatus est ?

Dominus in templo sancto suo, Dominus in cœlo thronus ejus : oculi ejus vident, palpebræ ejus probant filios hominum.

Dominus justum probat ; impium autem et diligentem iniquitatem odit anima ejus.

Pluet super peccatores laqueos : ignis et sulphur, et spiritus tempestatum, pars calicis eorum.

Quoniam justus Dominus justitias dilexit : rectum videbunt (c) facies eorum.

2. Sicut passer, Hier. ut avis.

3. Pecca fores : iniqui, violenti In pharetra, Hier. : super nervum, arcus scilicet, jam intento arcu, sagitta jamjam emittenda.

4. Quæ perfecisti, destruxerunt : Hier. leges dissipatæ sunt. Justus autem quid fecit ? quid faciet justus, ubi nullæ sunt leges ?

5. In pauperem recipiunt : in pauperem deest Hebr.

6. Dominus interrogat, quasi judicaturus. Hier. et alii apud Chrys. Dominus justum probat · impium autem et diligentem iniquitatem odit anima ejus. Anima ejus, ipse Deus : recte etiam Septuaginta et Vulgata : Qui diligit iniquitatem odit animam suam : omnis enim iniquus sibi pessimus.

7. Pars calicis : sors mea, ut est Psal. xv. 5. A calice unde sortes ducebantur ; vel ut alii, metaphora ducta a conviviis, in quibus sua cuique potus mensura dividebatur.

8. Et justitias : et deest Hebr.

(a) Var. : Deest Psalmus. — (b) Sicut passer — (c). Al. Viderunt.

 

84

 

PSALMUS XI.
CONSOLATORIUS.

Contra mendaces ac perfidos undique circumfusus, dum esset in aula Saulis quibus ille mandabat ut clam Davidi dicerent : Ecce places regiet omnes servi ejus diligunt te, I Reg. xviii, 22, cum necem pararent.

VERSIO VULGATA.

1. In finem pro octava, Psalmus David.

2. Salvum me fac, Domine, quoniam defecit sanctus : quoniam diminutæ sunt veritates a filiis hominum.

3. Vana locuti sunt unusquisque ad proximum suum : labia dolosa, in corde et corde locuti sunt.

4. Disperdat Dominus universa labia dolosa, et linguam magniloquam.

5. Qui dixerunt : Linguam nostram magnificabimus, labia nostra a nobis sunt ; quis noster Dominus est ?

6. Propter miseriam inopum, et gemitum pauperum, nunc exurgam, dicit Dominus.

Ponam in salutari : fiducialiter agam in eo.

7. Eloquia Domini, eloquia casta :

VERSIO S. HIERONYMI.

Victori pro octava, Psalmus (a) David.

Salva, Domine, quoniam defecit sanctus : quoniam imminuti sunt fideles a filiis hominum.

Frustra loquuntur unusquisque proximo suo : labium subdolum (b) in corde et corde loquuntur(c).

Disperdat Dominus omnia labia dolosa, linguam magniloquam.

Qui dixerunt : Linguam nostram roboremus ; labia nostra nobiscum sunt ; quis noster Dominus est (d) ?

Propter vastitatem inopum a gemitu (e) pauperum, nunc consurgam, dicit Dominus. Ponam in salutari auxilium eorum.

Eloquia Domini, eloquia mun-

2. Defecit sanctus : tanta undique circumstat iniquorum turba. Diminutæ sunt veritates... Hier. ; imminuti sunt fideles, rari sunt veraces ac sinceri homines, fraus ubique et doli.

3. Vana, mendacia, in corde et corde... fallaci sunt et duplici corde, nec sibi constant.

5. Linguam nostram magnificabimus ; magna jactabimus, metuendos nos præstabimus. Labia nostra a nobis sunt : Hier. nobiscum sunt, penes nos sunt, nostra sunt. Syr. Quidquid libuerit de Davide comminiscemur ac Sauli persuadebimus, neque quisquam nos prohibere poterit.

6. Ponam in salutari : ponam in tuto, supple virum bonum. Fiducialiter agam in eo, fortiter et incunctanter eum tuebor ; at Hebr. illaqueabit, vel exsufflabit eum, nempe vir bonus improbum inimicum.

7. Eloquia Domini : ab hominum mendaciis ad eloquii divini sinceritatem convertitur. Probatum terræ, separatum a terra metallo immixta.

(a) Var. : Canticum. — (b) Dolosum. — (c) Locuti sunt. — (d) Dominus noster ? deest est. — (e) Et gemitum.

 

85

 

argentum igne examinatum, probatum terræ, purgatum septuplum.

8. Tu, Domine, servabis nos : et custodies nos a generatione hac in æternum.

9. In circuitu impii ambulant : secundum altitudinem tuam multiplicasti filios hominum.

da : argentum igne (a) probatum, separatum a terra, colatum septuplum.

Tu, Domine, custodies ea, servabis nos a generatione hac in æternum.

In circuitu impii ambulabunt : cum exaltati fuerint vilissimi filiorum hominum.

8. A generatione hac : prava scilicet.

9. in circuitu impii ambulant, me undique obsident. Secundum altitudinem tuam. Altissimo et occultissimo judicio tuo. Multiplicasti filios hominum, tot iniquos scilicet ; at Hier., cum exaltati fuerint vilissimi filiorum hominum :hoc est, undique circumfluunt improbi, ut exaltatis vel vilissimis hominibus adulentur.

(a) Var. : Igne deest.

PSALMUS XII.
MORALIS, CONSOLATORIUS.

Ab hominibus ipsoque Deo quodam modo destitutus, animum tamen non despondet.

VERSIO VULGATA.

1. n finem, Psalmus David.

Usquequo, Domine, oblivisceris me in finem ? Usquequo avertis faciem tuam a me ?

2. Quamdiu ponam consilia in anima mea, dolorem in corde meo per diem ?

3. Usquequo exaltabitur inimicus meus super me ? 4. Respice, et exaudi me, Domine Deus meus.

Illumina oculos meos ne unquam obdormiam in morte : 5. Ne quando dicat inimicus meus : Prævalui adversus eum.

Qui tribulant me, exultabunt si motus fuero :

VERSIO S. HIERONYMI.

Victori, Psalmus (a) David.

Usquequo, Domine, oblivisceris mei (b) penitus ? Usquequo abscondis (c) faciem tuam a me ?

Usquequo ponam consilia in animam meam (d), dolorem in corde meo per diem ? Usquequo exaltabitur inimicus meus super me ?

Convertere, exaudi me, Domine Deus meus. Illumina oculos meos, ne unquam obdormiam in morte :

Nequando dicat inimicus meus : Prævalui adversus eum. Hostes mei exultabunt si (e) motus fuero :

2. Ponam consilia : quamdiu variis curis agitabor ? Per diem, tota die.

4. Obdormiam... Hebr. dormiam mortem, Septuaginta, in mortem, εις δανάτον id

(a) Var. : Canticum. — (b) Me. — (c) Abscondes. — (d) In anima mea. — (e) Cum.

 

86

 

6. ego autem in misericordia tua speravi.

Exultabit cor meum in salutari tuo : cantabo Domino qui bona tribuit mihi et psallam nomini Domini altissimi.

Ego autem in misericordia tua confido, exultabit cor meum in salutari tuo : cantabo Domino, qui reddidit mihi.

est moriar, morali sensu : ne nobis æterna nox, ne mortis æternæ obrepat somnus, Coram. Hier. 6. Et psallam... Desunt hæc in Hebr.

PSALMUS XIII.
MORALIS.

Dei contemptores ubique diffusi eum ultorem sentiunt. Scriptus cum populus gravi tyrannide vexaretur Absalomi tempore, ut videtur ex v. ult. Psalmi lii. huic persimilis.

VERSIO VULGATA.

1. In finem, Psalmus David.

Dixit insipiens in corde suo : Non est Deus.

Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in studiis suis : non est qui faciat bonum, non est usque ad unum.

2. Dominus de cœlo prospexit super filios hominum, ut videat si est intelligens, aut requirens Deum.

3. Omnes declinaverunt, simul inu-

VERSIO S. HIERONYMI.

Victori, Psalmus (a) David.

Dixit stultus in corde suo : Non est Deus : Corrupti sunt, abominabiles facti sunt studiose : non est qui faciat bonum.

Dominus de cœlo prospexit super filios hominum, ut videret si est intelligens, aut (b) requirens Deum.

Omnes recesserunt, simul con-

1. Dixit insipiens : Non est Deus. Hoc dicunt non modo qui negant Deum esse, sed etiam qui negant curare quidquam, aut usquam animadvertere in impios : sic illi apud Prophetam defixi in fæcibus suis, qui dicunt in corde suo :Non faciet bene Dominus, et non faciet male, Soph. I, 12. Et Malach, iii, 14 : Dixistis '. · Vanus est qui servit Deo, et quod emolumentum quia custodivimus præcepta ejus, et ambulavimus tristes coram Domino excercituum ? Ergo nunc beatos dicimus arrogantes... Tentaverunt Deum et salvi facti sunt. Et Jerem. v, 12, 13 : Negaverunt Dominum, et dixerunt : Non est ipse : neque veniet super nos malum... Prophetæ fuerunt in ventum locuti. Nec minus insipientes illi, II Petr. ni, 4 dicentes : Ubi est promissio aut adventus ejus ? Ex quo enim patres dormierunt, omnia sic perseverant ab initio creaturæ. Quibus insipientiores sunt qui cum ea dicere aut cogitare non audeant, tamen ita vivunt ac si pro certis habeant. Non est usque ad unum : sumptum ex v. 3.

3. Inutiles facti sunt : obtorpuerunt, ad bonum scilicet : vel Hebr. putruerunt,

(a) Var. : Deest Psalmus. — (b) Deest aut.

 

87

 

tiles facti sunt : non est qui faciat bonum, non est usque ad unum.

Sepulchrum patens est guttur eorum : linguis suis dolose agebant, venenum aspidum sub labiis eorum.

Quorum os maledictione et amaritudine plenum est : veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem.

Contritio et infelicitas inviis eorum, et viam pacis non cognoverunt : non est timor Dei ante oculos eorum.

4. Nonne cognoscent omnes qui operantur iniquitatem, qui devorant plebem meam, sicut escam panis ?

8. Dominum non invocaverunt, illic trepidaverunt timore, ubi non erat timor.

6. Quoniam Dominus in generatione justa est, consilium inopis confudistis : quoniam Dominus spes ejus est.

7. Quis dabit ex Sion salutare Israel ? cum averterit Dominus captivitatem plebis suæ, exultabit Jacob, et lætabitur Israel.

glutinati sunt ; non est qui faciat bonum, non est usque ad unum.

 

 

 

 

 

 

 

 

Nonne cognoscent omnes, qui operantur iniquitatem : qui devorant populum meum, ut cibum panis ? Dominum non invocaverunt.

Ibi timebunt (a) formidine ; quoniam Deus in generatione justa est (b).

Concilium pauperum confudistis : quoniam Dominus spes ejus est.

Quis dabit de Sion salutare (c) Israel ? quando reduxerit Dominus captivitatem populi sui : exultabit Jacob, lætabitur Israel.

id est, corrupti sunt. Sepulchrum patens. Hæc et sequentia usque ad versum quartum desunt in Hebr. et in Septuaginta, apud Chrysost. et Theodoret. ; habet Paulus, Rom. iii. 13, etc. Quem locum Comm. Hier. hic ait Apostolum ex variis Scripturæ locis texuisse, ac forte ex ejus Epistola huc translatis.

4. Nonne cognoscent omnes : supple, Deum ; nonne malo suo experientur Deum esse ?

5. Ubi non erat timor, deest Hebr. ; habetur Psal. iii. 6, etiam in Hebr., unde videtur huc translatum. Vana pavent, imo nulla, qui non innituntur Deo.

6. Dominus in generatione justa est : habitat inter justos. Quoniam Dominus spes... alii, Sed Deus spes ejus est.

7. Ex Sion. Ergo David jam in Sion regnabat. Averterit captivitatem, Hebr. reduxerit reductionem, populum suum ab Absalomo divisum.

(a) Var. : Trepidabunt. — (b) Deest est. — (c) Salutem.

 

88

 

PSALMUS XIV.
MORALIS.

Boni viri ac sacros conventus pure adituri, mores. Veri cœlorum cives.

VERSIO VULGATA. 1. Psalmus David.

Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo ? aut quis requiescet in monte sancto tuo ?

2. Qui ingreditur sine macula, et operatur justitiam :

3. Qui loquitur veritatem in corde suo, qui non egit dolum in lingua sua :

Nec fecit proximo suo malum, et opprobrium non accepit adversus proximos suos.

4. Ad nihilum deductus est in conspectu ejus malignus ; timentes autem Dominum glorificat :

Qui jurat proximo suo, et non decipit :

Qui pecuniam suam non dedit ad usuram, et munera super innocentem non accepit :

Qui facit hæc, non movebitur in æternum. |

VERSIO S. HIERONYMI. Psalmus (a) David.

Domine, quis peregrinabitur in tentorio tuo, et quis (b) habitabit in monte sancto tuo ?

Qui ingreditur sine macula, et operatur justitiam : loquiturque veritatem in corde suo.

Qui non est facilis in lingua sua, nec (c) fecit amico suo malum, et opprobrium non sustinuit super vicino suo (d).

Despicitur in oculis ejus improbus : timentes autem Dominum glorificabit : jurat ut se affligat, et non mutat.

Pecuniam suam non dedit ad usuram, et munera adversum innoxium non accepit : qui facit hæc, non movebitur in æternum.

1. Habitabit, Hier. ; peregrinabitur, Septuaginta, πάροικὴσει. Allusum ad vocem tabernaculi seu tentorii quod est peregrinantis. Sensus est : Quis adibit sancta tua ?

4. Ad nihilum · Hier. ; despicitur. Septuaginta, ἐξουδένωται. Proximo suo... Hier., jurat ut se affligat : et non mutat, id est, vovet jejunium, et propositum non mutat. Lectio Vulgatæ orta ex unius transpositione litteræ.

(a) Var. : Canticum. — (b) Deest et ; habet qui. — (c) Neque. — (d) Vicinum suum.

 

89

 

PSALMUS XV.
HISTORICUS ET PROPHETICUS.

David exul Deo vero adhærere se profitetur, falsis repudiatis : tum in persona Christi loquens ejus resurrectionem prædicit : teste Petro Act. ii, 25, et Paulo Act. xiii, 35. Ideo stelo-graphia seu tituli inscriptio est Psalmus scilicet munimento æterno insculpcndus. Vide titulum Psalm. lvlvilviilviiilix.

VERSIO VULGATA. i. Tituli inscriptio ipsi David. Conserva me, Domine, quoniam speravi in te.

2. Dixi Domino : Deus meus es tu, quoniam bonorum meorum non eges.

3. Sanctis, qui sunt in terra ejus, mirificavit omnes voluntates meas in eis.

4. Multiplicatæ sunt infirmitates eorum : postea acceleraverunt.

Non congregabo conventicula eorum de sanguinibus : nec memor ero nominum eorum per labia mea.

5. Dominus pars hæreditatis meæ, et calicis mei : tu es, qui restitues hæreditatem meam mihi.

6. Funes ceciderunt mihi in præclaris : etenim hæreditas mea præclara est mihi.

VERSIO S. HIERONYMI. Humilis et simplicis David. Custodi me, Deus, quoniam speravi in te.

Dixi Deo (a) : Dominus meus es tu : bene mihi non est sine te.

Sanctis, qui in terra sunt, et magnificis, omnis voluntas mea in eis.

Multiplicabuntur idola eorum, post tergum sequentium ; non libabo libamina eorum de sanguine, neque assumam nomina eorum in labiis meis.

Dominus pars hæreditatis meæ et calicis mei ; tu possessor sortis meæ.

Lineæ ceciderunt mihi in pulcherrimis, et hæreditas speciosissima mea est.

2. Dixi Domino : Hier. Dixi Deo : Dominus meus es tu : Jehova. Bonorum meorum : Hier. bene mihi non es sine te.

Sanctis, qui sunt... sanctuario quod vocabatur Sancta. Hebræi neutro carent ; quod sæpe exprimunt per fœmininum. Hier. Sanctis qui in terra sunt et magnificis, omnis voluntas mea in eis, Omnis affectus meus sanctuario et inclyto tabernaculo inhæret, quod est in terra sancta : vel juxta Vulg. mirum mihi Deus sanctuarii affectum indidit. Sic David exul loquitur. Vide Psal. xli4 ; xlii, 3.

4. Infirmitates, Hebr. : vanitates, Hier., idola eorum, Syrorum scilicet et aliorum gentilium, apud quos exulabat, 1 Reg. xxviiPostea acceleraverunt, Hebr., ad alienum (Deum) festinaverunt, illi scilicet, gentiles. Illi quidem multiplicant idola ; nobis ut unus Deus est, ita unum sanctuarium. Non congregabo... Hier. ; Non libabo libamina eorum, etc. non participabo eorum sacris. Nec memor, ne nominabo quidem deos falsos, ut lex vetabat.

5. Pars calicis mei' ; vide supra x, 7. Tu es qui restitues, tu sustentans, Hebr. assertor sortis meæ.

6. Funes : ad agrum scilicet metandum et dividendum ; quod ad erciscundam sive dividundam hæreditatem pertinet.

(a) Var. : Domino.

 

90

 

7. Benedicam Dominum, qui tribuit mihi intellectum : insuper et usque ad noctem increpuerunt me renes mei.

8. Providebam Dominum in conspectu meo semper : quoniam a dextris est mihi, ne commovear.

9. Propter hoc lætatum est cor meum et exultavit lingua mea : insuper et caro mea requiescet in spe.

10. Quoniam non derelinques animam meam in inferno : nec dabis sanctum tuum videre corruptionem.

11. Notas mihi fecisti vias vitæ, adimplebis me lætitia cum vultu tuo : delectationes in dextera tua usque in finem.

Benedicam Dominum (a) qui dedit mihi consilium : insuper et noctibus erudierunt me renes mei.

Proposui (b) Dominum in conspectu meo semper ; quia a dextris meis est, ne commovear.

Propterea lætatum est cor meum, et exultavit gloria mea : et caro mea habitavit (c) confidenter.

Non enim derelinques animam meam in inferno : nec dabis sanctum tuum videre corruptionem.

Ostendis mihi semitam vitæ, plenitudinem lætitiarum ante vultum tuum : decores in dextera tua æternos.

7. Intellectum, Hier. consilium, usque ad noctem, Hier. noctibus erudierunt me renes mei. cum noctu curis angerer, pii motus ad interiora penitus immissi a Deo me erudierunt : per noctem, ut curæ remordent, ita sæpe subit dulcior Dei recordatio.

8. Providebam Dominum : hæc et sequentia in persona Christi : teste Petro, Act. ii. 25.

9. Lingua mea, Hier. gloria, quod sæpe linguam significat : ac sic refertur hic locus, Act. ii. 26. Certe per linguam Deo redditur gloria, quod est piis gratissimum et gloriosissimum. In spe : resurrectionis statim adventuræ.

10. Animam meam, meipsum ; unde Petrus : Providens locutus est de resurrectione Christi, quia neque derelictus est in inferno, Act. ii, 31. Quanquam anima Christi descendit ad inferos, non ibi derelicta est, ut cæteræ animæ piorum. In inferno,m sepulchro, teste Petro, Act. ii, 29, et Paulo, Act. xiii, 36. Corruptionem : foveam, Hebr. Chald.. ut Vulg. ac sic Petrus et Paulus locis citatis.

11. Notas mihi in sepulchro jacenti fecisti vias vitæ : quibus mortuus licet ad vitam redirem. Usque in finem : decores æternos, propter æternam gloriam Christo resurgenti traditam. Igitur hi tres ultimi versus de Christo intelligendi sunt, Petro et Paulo interpretibus. Hæc tamen aliquatenus præcesserunt in Davide ut typo Christi, dum illum Deus a morte toties eruit, et in regno collocavit. Cæterum, ut præclare argumentantur Petrus et Paulus, David et in sepulchro derelictus est, et corruptionem vidit : quare hæc de Davide intelligi nullatenus possunt ; neque res Davidis, utcumque splendidæ, hujus loci magnificentiam exhauriunt.

(a) Var. : Domino.— (b) Proponebam. — (c) Habitabit.

 

91

 

PSALMUS XVI.
MORALIS.

Orat ut ab inimicorum insidiis et crudelitate liberetur : Dei protegentis bonitatem et patientiam

commendat.

VERSIO VULGATA. 1. Oratio David. Exaudi, Domine, justitiam meam : intende deprecationem meam.

Auribus percipe orationem meam, non in labiis dolosis.

2. De vultu tuo judicium meum prodeat : oculi tui videant æquitates.

3. Probasti cor meum, et visitasti nocte : igne me examinasti, et non est inventa in me iniquitas.

4. Ut non loquatur os meum opera hominum : propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras.

ò\ Perfice gressus meos in semitis tuis : ut non moveantur vestigia mea.

6. ligo clamavi, quoniam exau-

VERSIO S. HIERONYMI. Oratio David.

Audi, Deus, justum, intende deprecationem meam : auribus percipe orationem meam, absque labiis mendacii (a).

De vultu tuo (b) judicium meum prodeat : oculi tui videant æquitates.

Probasti cor meum, visitasti nocte : conflasti me, et non invenisti cogitationes meas transire os meum (c).

In opere hominum propter verbum (d) labiorum tuorum, ego observavi vias latronis.

Sustenta gressus meos in callibus tuis ; et non labentur (e) vestigia mea.

Ego invocavi te, quia exaudies

1. Justitiam meam : Hier. justum. Non in labiis dolosis, audi precationem puro et simplice corde prolatam.

2. De vultu tuo, de conspectu, de audientia tua : similis locutio Esth. i. 19 : Egrediatur edictum h facie tua ; Dan. ii, 15 : Sententia ii facie regis egressa.

3. Visitasti nocte : scrutatus es in noctis silentio, dum cogitationes reliquæ conticescunt. Igne me examinasti, Hier. conflasti, excoxisti ut aurum. Et non est inventa in me iniquitas : aliter Hier. in seq.

4. Ut non loquatur os meum : Hier. ei non invenisti cogitationes meas transire os meum, sincere loquor : verba sensibus congruunt, ac sic fere Hebr. Opera hominum : Hier. ad versum sequentem refert, ac sic ex Hebræo vertit :In opere hominum, propter verbum labiorum tuorum ego observavi vias latronis in opere hominum, supple : quorum sum inspector : Propter verba labiorum tuorum : propter mandata tua observavi vias latronis, violenti oppressoris : neque tantum ego a scelere abstinui, sed et alios deterrui : quod regis officium est. Secundum Vulgatam sensus sit : Utnon loquatur os meum opera hominum, vana et iniqua, qualia sunt opera hominum, custodivi vias duras, angustas, quæ ad vitam ducunt, Matth., vii, 14.

5. Perfice : bona sua pro conscientiæ sinceritate professus, convertit se ad Deum, ut ejus animum firmet in bono.

6. Exaudisti : Hier. exaudies.

(a) Var. : Mendacibus. — (b) Heb. De conspectu tuo. — (c) Cogitatio mea utinam non transisset os meum. — (d) In opere Adam, in verbo. — (e) Non labantur.

 

92

 

disti me, Deus : inclina aurem tuam mihi, et exaudi verba mea.

7. Mirifica misericordias tuas, qui salvos facis sperantes in te.

8. A resistentibus dexteræ tuæ custodi me, ut pupillam oculi.

Sub umbra alarum tuarum protege me : 9. a facie impiorum qui me afflixerunt.

Inimici mei animam meam circumdederunt.

10. Adipem suum concluserunt : os eorum locutum est superbiam.

11. Projicientes me nunc circumdederunt me : oculos suos statuerunt declinare in terram.

12. Susceperunt me, sicut leo paratus ad prædam : et sicut catulus leonis habitans in abditis.

13. Exurge, Domine, præveni eum, et supplanta eum : eripe animam meam ab impio, frameam tuam 14. ab inimicis manus tuæ.

me, Deus : inclina aurem tuam mihi, audi eloquium meum.

Mirabilem fac misericordiam tuam (a), salvator sperantium, a resistentibus dexteræ tuæ.

Custodi me quasi pupillam intus in oculo (b). In umbra alarum tuarum protege me

A facie impiorum vastantium me. Inimici mei animam meam circumdederunt.

Adipe suo concluserunt : et ore locuti sunt superbe.

Incedentes adversum me nunc circumdederunt me : oculos suos posuerunt declinare in terram.

Similitudo ejus quasi leonis desiderantis prædam : et quasi catuli leonis (c) sedentis in absconditis.

Surge, Domine, præveni faciem ejus, incurva eum : salva animam meam ab impio, qui est gladius tuus.

10. Adipem suum concluserunt : Hier. ; adipe suo concluserunt, id est, operti sunt : in deliciis vixerunt. Chald. : Opibus stipati, obesi et pinguefacta sunt.

11. Projicientes me, expellentes, ejicientes, Septuaginta ; at Hier. incedentes adversum me : gressus meos observantes. Nunc circumdederunt me, itinera mea obsident. Oculos suos statuerunt : intendunt ut tendant in terra, Hebr. : supple, laqueos quibus me capiant.

12. Susceperunt me, exceperunt, invaserunt : Hier. similitudo ejus quasi leonis.

13. Ab impio, frameam : Hier. ab impio quis est gladius tuus, quo instrumento uteris ut punias.

14. Ab inimicis manus tuæ ; Hebr. a viris maniis tuæ ; a mortalibus qui sunt manus tua, qua me castigas et exerces. Sic Babylonicum imperium dicitur malleus universæ terræ, Jerem l, 23. A paucis de terra : Hebr. ; a mortalibus de tempore tempus suum agentibus, id est Hier. quorum pars in vita, qui spem omnem in vita præsenti collocant. Secundum Vulgatam : Domine, a paucis de terra, etc. Vult Ecclesia, ut est in parab. Matth. xiii, 28, in hac etiam vita, zizania a tritico, carnales et terrena sapientes separari a paucis, seu ab electis : pauci enim electi, Matth. xxii, 14 ; sed frustra : nam accepit responsum divinum : Sinite utraque crescere usque ad messem, Comm. Hier. De absconditis, de thesauris tuis : de penu tua. Saturati sunt filiis, liberorum copia affluunt. Parvulis suis, Hier. parvulis eorum, nepotibus suis, scilicet.

(a) Var. : Mirabiles fac misericordias tuas. — (b) Intus oculi. — (c) Deest leonis.

 

93

 

Domine, a paucis de terra divide eos in vita eorum : de absconditis tuis adimpletus est venter eorum.

Saturati sunt filiis : et dimiserunt reliquias suas parvulis suis.

18. Ego autem in justitia apparebo conspectui tuo : satiabor, cum apparuerit gloria tua.

A viris manus tuæ, Domine, qui mortui sunt in profundo : quorum pars in vita, et quorum de absconditis tuis replesti ventrem. Qui saturabuntur (a) filiis, et dimittent reliquias suas parvulis eorum.

Ego in justitia videbo faciem tuam : implebor (b), cum evigilavero, similitudine tua.

15. Ego autem : justi longe diversa spes. Satiabor : Hier. implebor, cum evigilavero, similitudine tua., tua mihi species evigilanti statim occurret, meque satiabit. Quod longe erit verius, postquam apparuerit, cum similes ei erimus, ac videbimus eum sicuti est, I Joan. in, 2.

(a) Var. : Satiabuntur in. — (b) Hebr. Satiabor.

PSALMUS XVII.
HISTORICUS, PROPHETICUS.

VERSIO VULGATA.

1. In finem puero Domini David, qui locutus est Domino verba cantici hujus, in die qua eripuit eum Dominus de manu omnium inimicorum ejus, et de manu Saul, et dixit : (II Reg. xxii, 2).

2. Diligam te, Domine, fortitudo mea :

3. Dominus firmamentum meum, et refugium meum, et liberator meus.

Deus meus, adjutor meus, et sperabo in eum.

VERSIO S. HIERONYMI.

Victori servo Domini David, qui locutus est Domino verba cantici hujus, in die qua liberavit eum Dominus de manu omnium inimicorum ejus, et de manu Saul.

Et dixit (a) : Diligam te, fortitudo mea :

Domine (b), petra mea, et robur meum, et salvator meus.

Deus meus, fortis meus, et sperabo in eo : scutum meum, et

1. Locutus est (David) Domino. Hic Psalmus cum titulo suo invenitur totus II Reg. xxii, 2, referturque ad finem vitæ Davidis, editus scilicet ad memoriam sempiternam tot beneficiorum, quæ Deus in se contulit : vocationem quoque gentium præfigurat, vers. 44, 45, 50, teste Paulo, Rom. xv, 9.

2. Diligam te : pro tot ac tantis beneficiis, unum munus Deo gratum, ipsa dilectio.

3. Firmamentum meum. Hebr. Petra mea, rupes mea, qua tutus innitor. Firmamentum meum : refugium meum : liberator, Deus, adjutor meus., protector meus : Hebr. scutum meum. Quot amoris vocabula ? Sic est amor, nusquam laudandi satietas, nec blanditiis modus. Cornu salutis : cornu pro robore sumitur, ducta a brutis metaphora.

(a) Var. : Et ait : Diligam te, Domine. — (b) Dominus.

 

94

 

Protector meus, et cornu salutis meæ, et susceptor meus.

4. Laudans invocabo Dominum et ab inimicis meis salvus ero.

5. Circumdederunt me dolores mortis : et torrentes iniquitatis conturbaverunt me.

6. Dolores inferni circumdederunt me : præoccupaverunt me laquei mortis.

7. In tribulatione mea. invocavi Dominum, et ad Deum meum clamavi :

Et exaudivit de templo sancto suo vocem meam : et clamor meus in conspectu ejus introivit in aures ejus.

8. Commota est, et contremuit terra : fundamenta montium conturbata sunt et commota sunt, quoniam iratus est eis.

9. Ascendit fumus in ira ejus : et ignis a facie ejus exarsit : carbones succensi sunt ab eo.

10. Inclinavit cœlos, et descendit : et caligo sub pedibus ejus.

11. Et ascendit super Cherubim, et volavit super pennas ventorum.

cornu salutis meæ, susceptor meus.

Laudatum invocabo Dominum : et ab inimicis meis salvus ero.

Circumdederunt me funes mortis : et torrentes diaboli (a) terruerunt me.

Funes inferni circumdederunt me : prævenerunt me laquei mortis.

In tribulatione mea, invocabo Dominum et ad Deum meum clamabo. Exaudiet de templo sancto suo vocem meam : et clamor meus ante faciem ejus veniet in aures ejus.

Commota est et contremuit terra : et fundamenta montium concussa sunt, et conquassata sunt, quoniam iratus est eis (b).

Ascendit fumus de (c) furore ejus, et ignis ex ore ejus devorans : carbones incensi (d) sunt ab eo.

Inclinavit cœlos, et descendit : et caligo sub pedibus ejus.

Et ascendit super (e) Cherubim, et volavit super pennas venti.

5. Dolores mortis : Hier. ; funes, laquei ut vers. sequenti. Torrentes iniquitatis : Hebr., Torrentes Belial, id est perversorum hominum vel diaboli, ut Hier. ; porro calamitates fluctibus aquarum inundantium comparari solent.

6. Dolores inferni : Hier. funes, ut supra.

7. Invocavi : Hier. ; invocabo, invocabam, clamabam : ita passim futurum ponunt Hebræi pro imperfecto præterito.

8. Commota est. Hic inducitur Deus de cœlo descendens ad liberandum Davidem ; describitur ira divina in hostes ejus : tum orbis universus ante Deum iratum contremiscens. Quæ figura demonstrat quid hostibus ejus timendum sit, estque in Scripturis frequens. Iratus est eis : deest eis Hebr.

9. Ignis a facie ejus exarsit : Hier. ; ignis ex ore ejus devorans, sic Deus dicitur ignis consumens, Deut. iv, 24 ; ix, 3, et fluvius igneus a facie ejus egredi, Dan. vii, 10.

10. Inclinavit cœlos, et descendit : magnificum, ut sub Deo insessore cœli ipsi se demittant.

11. Ascendit super Cherubim : Hebr. ; Equitavit, sedit super Cherubim, quasi curru invectus, ut Ezechieli apparuit, Ezech. I.

(a) Var. : At. Belial — (b) Non habet eis. — (c) In furore. — (d) Accensi. — (e) Super Cherub.

 

95

 

12. Et posuit tenebras latibulum suum, in circuitu ejus tabernaculum ejus : tenebrosa aqua in nubibus aeris.

13. Præ fulgore in conspectu ejus nubes transierunt, grando, et carbones ignis.

14. Et intonuit de cœlo Dominus, et Altissimus dedit vocem suam : grando et carbones ignis.

15. Et misit sagittas suas, et dissipavit eos : fulgura multiplicavit, et conturbavit eos.

16. Et apparuerunt fontes aquarum, et revelata sunt fundamenta orbis terrarum :

Ab increpatione tua, Domine, ab inspiratione spiritus iræ tuæ.

17. Misit de summo, et accepit me : et assumpsit me de aquis multis.

18. Eripuit me de inimicis meis fortissimis, et ab his qui oderunt me : quoniam confortati sunt super me.

19. Prævenerunt me in die afflictionis meæ : et factus est Dominus protector meus.

20. Et eduxit me in latitudinem : salvum me fecit, quoniam voluit me.

21. Et retribuet mihi Dominus se-

Posuit tenebras latibulum suum : in circuitu ejus tabernaculum ejus, tenebrosa aqua (a) in nubibus aetheris.

Præ fulgore in conspectu ejus nubes transierunt, grando et carbones ignis.

Et intonuit in cœlo (b) Dominus, et Altissimus dedit vocem suam : grandinem et carbones ignis.

Et emisit (c) sagittas suas et dissipavit eos, et fulgura multiplicavit, et (d) conturbavit illos.

Et apparuerunt effusiones aquarum, et revelata sunt fundamenta orbis : ab increpatione tua, Domine : ab inspiratione spiritus furoris tui.

Mittet de alto, et accipiet me, et trahet me (e) de aquis multis.

Liberabit me de inimicis meis potentissimis (f), et do his qui oderunt me, quoniam robustiores me erant.

Præveniet (g) me in die afflictionis meæ : et factus est Dominus firmamentum meum.

Et educet (h) me in latitudinem : liberabit me, quia (i) placui ei.

Retribuet (j) mihi Dominus se-

12. Et posuit tenebras : his adumbrantur profunda et terribilia judicia Dei, exequendæ celeritas et efficacia.

13. 14. Præ fulgore : ante se agebat nubes, grandinem et fulmina. Grando et carbones ignis : supple, continuo ruunt, et iterat iisdem verbis ad inculcandam vim grandinis et fulminis.

17. Misit de summo : de cœlo, manum suam scilicet. De aquis multis : calamitatibus, ut supra 5 ; comparatione ducta ab eo qui alto fluvio mersum, et propemodum aquis suffocatum, valida manu extraheret.

18. Quoniam confortati : cum essent superiores viribus, nec ulla spes superesset nisi in Deo.

19. Prævenerunt : adversarii incautum me præverterunt.

20. In latitudinem : ab angustiis et præruptis ad plana et lata. Voluit me : dilexit, Hier. ; placui ei, et ideo diligenti dilectionem rependo, quæ una est digna merces, vers. 2.

(a) Var. : Tenebrosas aquas in nubibus aeris. — (b) De cœlis. — (c) Misit. — (d) Non habet et. — (e) Misit de alto et accepit me, trahet me. — (f) De inimico meo potentissimo, — (g) Prævenerunt me — (h) Eduxit. — (i)Quoniam. — (j) Retribuit.

 

96

 

cundum justitiam meam ; et secundum puritatem manuum mearum retribuet mihi.

22. Quia custodivi vias Domini, nec impie gessi a Deo meo.

23. Quoniam omnia judicia ejus in conspectu meo : et justitias ejus non repuli a me.

24. Et ero immaculatus cum eo : et observabo me ab iniquitate mea.

25. Et retribuet mihi Dominus secundum justitiam meam : et secundum puritatem manuum mearum in conspectu oculorum ejus.

26. Cum sancto sanctus eris, et cum viro innocente innocens eris :

27. Et cum electo electus eris : et cum perverso perverteris.

28. Quoniam tu populum humilem salvum facies : et oculos superborum humiliabis.

29. Quoniam tu illuminas lucernam meam : Domine Deus meus illumina tenebras meas.

30. Quoniam in te eripiar a tentatione, et in Deo meo transgrediar murum.

31. Deus meus impolluta via ejus : eloquia Domini igne examinata : pro-

cundum justitiam meam ; et secundum munditiam manuum mearum reddet mihi.

Quia custodivi vias Domini, et non egi impie a Deo meo.

Omnia enim judicia ejus in conspectu meo : et præcepta ejus non amovi a me.

Et fui immaculatus cum eo : et custodivi me ab iniquitate mea.

Et restituit (a) mihi Dominus secundum justitiam meam ; et secundum munditiam manuum mearum in conspectu oculorum ejus.

Cum sancto sanctus eris, et cum viro innocente innocenter ages :

Et cum electo electus eris, et cum perverso perverteris (b).

Quia tu populum pauperem salvabis ; et oculos excelsos humiliabis.

Quia tu illuminas (c) lucernam meam : Domine Deus meus, illumina tenebras meas (d).

In te enim curram accinctus (e), et in Deo meo transiliam (f) murum.

Deus immaculata via ejus, eloquium Domini igne (g) examina-

21. Secundum justitiam meam : vir bonus, suæque sibi innocentiæ conscius eo magis Deo fidit : ita Job, ita Paulus et passim viri sancti.

24. Ero : Hier. fui, sic vers. 25. Retribuet, retribuit Ab iniquitate mea : a peccato cui assuevi, quod me mihi surriperet, nisi assidue caverem.

26. Cum sancto : ad Deum ista dicit, hominibus pro studiorum ratione justa tribuentem, Theodor. Sic Levit. xxvi, 23, 24 : Si ambulaveritis ex adverso mihi, ego quoque contra vos adversus incedam.

27. Cum electo : cum candido candide agis. Cum perverso perverteris : fallaces fallis.

29. Illuminas lucernam meam : a te lux mea, nam per me ipsum versor in tenebris.

30. In te eripiar. Hebr. ; Occurram turmæ, præsidio tuo fretus incedam adversus hostes. A tentatione : a periculo. Transgrediar murum : munitiones superabo.

31. Impolluta via ejus : fidelia Dei promissa, cum omnia, tum ea quæ Davidi privatim fecit.

(a) Var. : Restituet. — (b) Subverteris, [at. pervertes.] — (c) Illuminabis. — (d) Illustrans tenebras meam. — (e) In te enim cum accinctus [ hebr. curram post accinctos.] — (f) Insiliam. — (g) Deest igne.

 

97

 

tector est omnium sperantium in se.

32. Quoniam quis Deus præter Dominum ? aut quis Deus præter Deum nostrum ?

33. Deus qui præcinxit me virtute : et posuit immaculatam viam meam.

34. Qui perfecit pedes meos tanquam cervorum, et super excelsa statuens me.

35. Qui docet manus meas ad prælium : et posuisti ut arcum æreum, brachia mea.

36. Et dedisti mihi protectionem salutis tuæ : et dextera tua suscepit me :

Et disciplina tua correxit me in finem : et disciplina tua ipsa me docebit.

37. Dilatasti gressus meos subtus me : et non sunt infirmata vestigia mea.

38. Persequar inimicos meos, et comprehendam illos : et non convertar donec deficiant.

39. Confringam illos, nec poterunt stare : cadent subtus pedes meos.

40. Et præcinxisti me virtute ad bellum : et supplantasti insurgentes in me subtus me.

41. Et inimicos meos dedisti mihi dorsum, et odientes me disperdidisti.

tum : scutum est omnium sperantium in se.

Quis (a) est Deus præter Dominum ? et quis fortis præter Deum nostrum ?

Deus qui accingit me fortitudine : et posuit immaculatam viam meam.

Coæquans pedes meos cervis, et super excelsa (b) statuens me.

Docens manus meas ad prælium, et componens quasi arcum æreum brachia mea.

Dedisti mihi clypeum salutis tuæ (c) et dextera tua confortavit (d) me, et mansuetudo tua multiplicavit me.

Dilatabis gressus meos (e) subtus me, et non deficient tali mei.

Persequar inimicos meos et apprehendam eos, et non revertar donec consumam eos.

Cædam eos, et non poterunt surgere ; cadent sub pedibus meis.

Accinxisti me fortitudine ad prælium, incurvabis resistentes mihi subtus (f) me.

Inimicorum meorum dedisti mihi dorsum, et odientes me disperdidisti.

32. Quis Deus : Hier. quis fortis 1

33. Posuit immaculatam viam meam : quod immaculatus fuerit, Deo tribuit, et in Domino gloriatur.

34. Qui perfecit : Hier. coæquans pedes meos cervis, velocitate, scilicet.

35. Posuisti... Hebr. conterent arcum, æreum brachia mea.

36. Et disciplina tua : Hier. et mansuetudo tua multiplicavit me, auxit me ; cætera in Hebr. desunt.

38. Non convertar : Hier. non revertar.

41. Inimicos... Hier. inimicorum meorum dedisti mihi dorsum, fecisti ut terga verterent, Psal. xx. 13 : Pones eos dorsum ; eadem sententia : nullius alterius rei quam dorsi vertendi memores.

(a) Var..· Quoniam quis. — (b) Excelsa mea. — (c) Al. meæ. — (d) Al. confirmavit. — (e) Gressum meum. — (f) Sub me.

 

98

 

Clamabunt, et non erit qui salvet ; ad Dominum, et non audiet (a) eos. '

Delebo eos ut pulverem ante faciem venti, ut lutum platearum projiciam eos.

Salvabis me a. contradictionibus populi, pones me in caput gentium : populus quem ignoravi, serviet mihi.

Auditione auris obediet (b) mihi ; filii alieni mentiuntur (c) mihi.

Filii alieni defluent, et contrahentur in angustiis suis.

Vivit Dominus et benedictus Deus (d) meus, et exaltabitur (e) Deus salutis meæ.

Deus, qui das vindictas mihi, et congregas populos sub me.

Qui servas me ab inimicis meis, et a resistentibus mihi elevas me : a. viro iniquo libera (f) me.

Propterea confitebor tibi in gentibus, Domine : et nomini tuo cantabo (g).

Magnificans salutes regis sui, et faciens (h) misericordiam Christo

42. Clamaverunt, nec erat qui salvos faceret ; ad Dominum, nec exaudivit eos.

43. Et comminuam eos, ut pulverem ante faciem venti : ut lutum platearum delebo eos.

44. Eripies me de contradictionibus populi : constitues me in caput gentium.

48. Populus, quem non cognovi, servivit mihi : in auditu auris obedivit mihi.

46. Filii alieni mentiti sunt mihi, filii alieni inveterati sunt, et claudicaverunt a semitis suis.

47. Vivit Dominus, et benedictus Deus meus, et exaltetur Deus salutis meæ.

48. Deus, qui das vindictas mihi, et subdis populos sub me, liberator meus de inimicis meis iracundis.

49. Et ab insurgentibus in me exaltabis me : a viro iniquo eripies me.

50. Propterea confitebor tibi in nationibus, Domine : et nomini tuo psalmum dicam.

51. Magnificans salutes regis ejus, et faciens misericordiam Christo suo

42. Clamaverunt : Hier. clamabunt.

44. Contradictionibus populi : seditiosi, contentiosi, qualem expertus sum, divisis post Saulem tribubus et rebellante Absalomo. II Reg. xxii. 44. In caput gentium : goim. gentilium ; David gentes vicinas subegit, et ad Euphratem usque promovit imperium ; sed maxime ad Christum hæc pertinent, infra 45, 50.

45. Populus quem non cognovi : gentes scilicet : In auditu oris obedient mihi : dicto audientes erunt, quod etiam dictum ex Christi persona : nam fides ex auditu, Rom. x, 17.

46. Filii alieni : alienigenæ, mentiti sunt : fœdera fregerunt, ut Hanon rex Ammon, II Reg., x, at Hier. : defluent : res eorum collabentur. Et claudicaverunt ; Hier. et contrahentur in angustiis suis, ipsi se in angustias conjicient.

48. De inimicis meis iracundis : deest Hebr.

50. Confitebor tibi in nationibus : Hebr. gentibus ; refertur hic locus ad conversionem gentium, Rom. xv, 9.

51. Regis ejus, Hier. regis sui. Davidis. Miro ordine omnia in hoc psalmo procedunt : David primo gratias agit ; tum ponit sub oculos calamitates suas : mox

(a) Var. : Exaudiet. — (b) Obaudiet. — (c) Mentientur. — (d) Hebr. fortis. — (e) Al. exaltetur. — (f) Liberabis. — (g) Hebr. psallam. — (h) Magnificanti salutes... et facienti.

 

99

 

David, et semini ejus usque in sæculum.

suo David, et semini ejus usque in æternum.

Deum auxilio tota majestate advenientem se propter innocentiam liberatum : imo et victorem : prostratos inimicos ; imperium longe ad exteros prolatum : quæ omnia executus, ad gratiarum denique actionem redit.

PSALMUS XVIII.
LAUDIS ET EXHORTATIONIS.

Cœlorum ordo immortalis, ac legis inconcussa veritas, sapientiam Dei prædicant.

VERSIO VULGATA. 1. In finem, Psalmus David.

2. Cœli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum.

3. Dies diei eructat verbum, et nox nocti indicat scientiam.

4. Non sunt loquelæ, neque sermones, quorum non audiantur voces eorum.

5. In omnem terram exivit sonus eorum : et in fines orbis terræ verba eorum.

6. In sole posuit tabernaculum suum : et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo :

VERSIO S. HIERONYMI. Victori, Psalmus (a) David.

Cœli enarrant gloriam Dei, et opera (b) manuum ejus annuntiat firmamentum.

Dies diei eructat verbum, et nox nocti indicat scientiam.

Non est sermo, et non sunt verba, quibus non audiatur vox eorum.

In omnem (c) terram exivit sonus eorum : et in fines (d) orbis verba eorum.

Soli posuit tabernaculum in eis.

Et ipse quasi sponsus procedens (e) de thalamo suo : exultavit

3. Dies diei : continuantur dies noctibus, eoque omnia tenore procedunt, ut et dies diei, et nox insequenti nocti quid agendum sit indicare videantur, perpetua quasi traditione doctrinæ.

4. Non sunt loquelæ : auditur vox eorum, omnium gentium linguis.

5. In omnem terram exivit sonus eorum : Hebr. delineatio eorum, eo quod ubique celebretur perfectissimi operis summa, et ad normam exacta pulchritudo ; sanior tamen Septuaginta ac Vulgatæ lectio. Sonus : levissima inflexione hebraici vocabuli kouam, quod est delineatio, kolam, quod est sonus. Melius sane dicitur exire sonus atque omnia pervadere : tum accuratius respondet antecedentibus ; atque his in fine versus vocibus : In fines terræ verba eorum :sensu scilicet iterato in morem Hebræorum : denique sic legit Apostolus, atque apostolicæ prædicationi ex antiqua traditione aptat. Rom. x, 18. Quod omnino sono congruit, non alteri illi lectioni hebraicæ.

6. In sole posuit. 'Hebr. soli posuit tabernaculum in eis, in cœlis, scilicet, id est solem in cœlis collocavit. Fecit Deus duo luminaria, et posuit in firmamento cœli, Gen. i, 16. De cœlo locutus David, in sole, parte cœli nobilissima, mentis defigit oculos, ejusque exequitur pulchritudinem, celeritatem ac vim. Et ipse tanquam sponsus : en pulchritudo tanto cum splendore orientis : non pulchior e thalamo novus sponsus prodit, non splendidiore amictu, non mirabiliore colorum varietate adornatus.

(a) Var. : Canticum. — (b) Opus. — (c) Universam. — (d) Finem. — (e) Al. procedit.

 

100

 

Exultavit ut gigas ad currendam viam, 7. a summo cœlo egressio ejus :

Et occursus ejus usque ad summum ejus : nec est qui se abscondat a calore ejus.

8. Lex Domini immaculata convertens animas : testimonium Domini fidele, sapientiam præstans parvulis.

9. Justitiæ Domini rectæ, lætificantes corda : præceptum Domini lucidum, illuminans oculos.

10. Timor Domini sanctus, permanens in sæculum sæculi : judicia Domini vera, justificata in semetipsa.

11. Desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum : et dulciora super mel et favum.

12. Etenim servus tuus custodit ea : in custodiendis illis retributio multa.

13. Delicta quis intelligit ? ab occultis meis munda me :

14. Et ab alienis parce servo tuo.

ut fortis ad currendam viam (a) :

A summitate cœli egressus ejus et cursus (b) ejus usque ad summitatem illius : nec est qui se abscondat a calore ejus.

Lex Domini immaculata, convertens animas : testimonium Domini fidele, sapientiam præstans parvulis (c).

Præcepta Domini recta, lætificantia cor ; mandatum Domini lucidum, illuminans oculos.

Timor Domini mundus, perseverans in sæcula (d) ; judicia Domini vera, justificata in semetipsa(e).

Desiderabilia super aurum (f) et lapidem pretiosum multum : et dulciora super mel et favum redundantem.

Unde servus tuus docebit ea (g) in custodiendis eis retributio multa (h).

Errores quis intelligit ? ab occultis munda me.

A superbis quoque libera ser-

7. Exultavit. Jam ad celeritatem pergit, inducta comparatione cursoris a carcere ad metam, non tam passibus quam saltibus, properantis. Ut gigas : Hier. ut fortis : quasi diceret, formosus quidem at sponsus, non tamen delicatus aut mollis, sed fortis, rapidus, indefessus. A summo cœlo... ad extremum cœlum : ab Oriente ad Occidentem occursus ejus : Hier. cursus, revolutio.

8. Lex Domini : secunda pars psalmi, in qua a sapientia Dei mundum ordinantis, transit ad legem mores hominum componentem, transitu in Psalmis frequente : sic Psal. ex : Magna opera Domini : mox fidelia omnia mandata ejus.Psal. cxviii, 89 In æternum, Domine, verbum tuum permanet in cœlo, etc, tum 92 : Nisi quod lex tua meditatio mea est, etc. Lex Domini : nota hic varia vocabula ad designandam legem, de quibus vide in Psal. cxviii.

9. Justitiæ : Hier. præcepta, mox mandatum.

10. Timor Domini sanctus : Hier. mundus.

11. Lapidem pretiosum. Hebr. Paz quæ vox redditur, topazion, Psal. xcviii, 127 : volunt esse aurum exquisitissimum. Mel et favum : addit Hebr. redundantem.

12. Custodit ea : Hier. docebit ea ; alii, illustratur, admonetur ab eis. In custodiendis illis retributio multa. -legis executio, cum multa bona affert, tum ipsa sibi merces.

13. Delicta : Hier. errores. · cum lex tam sancta sit, tam recta ; nosque tot perversis cupiditatibus impliciti, quis omnes errores intelligat etiam suos ?

14. Ab alienis, ea peccatis alienis quibus quocumque modo communicavero ; at

(a) Var. : Hebr. Semitam. — (b) Al. recursus. — (c) Parvulo. — (d) Hebr. æternum. — (e) In semetipsis — (f) Hebr. Obryzum. — (g) Add. et. — (h) Fructus multus.

 

101

 

Si mei non fuerint dominati, tunc immaculatus ero ; et emundabor a delicto maximo.

15. Et erunt ut complaceant eloquia oris mei, et meditatio cordis mei in conspectu tuo semper.

Domine, adjutor meus, et redemptor meus.

vum tuum. Si non fuerint dominati mei, tunc immaculatus ero, et emundabor a delicto maximo. Sint placentes sermones oris mei, et meditatio cordis mei in conspectu tuo ; Domine, fortitudo mea, et redemptor meus.

Hier. superbis ; alii, a superbis, ut sensus sit, libera me tum ab occultis, tum ab apertis transgressionibus. Sensus Vulg. melior, ortus ex litterulas diversitate. Si mei... mei, non, a nominat, sing. meus, sed ab ego, genitivo casu : si ab occultis et alienis peccatis mundus sim, de cæteris vix erit quod timeam.

IS. Et erunt... Hier. sint placentes.

Notat Theodor. in hoc psalmo tres leges ; naturalem a 1vers. mosaicam ab 8. Novi Testamenti, in quo remissio peccatorum et vitæ novitas, a vers. 13.

PSALMUS XIX.
DEPRECATORIUS.

Rege ad bellum procedente.

VERSIO VULGATA.

1. In finem, Psalmus David.

2. Exaudiat te Dominus in die tribulationis : protegat te nomen Dei Jacob.

3. Mittat tibi auxilium de sancto, et de Sion tueatur te.

4. Memor sit omnis sacrificii tui : et holocaustum tuum pingue fiat.

5. Tribuat tibi secundum cor tuum, et omne consilium tuum confirmet.

6. Lætabimur in salutari tuo, et in nomine Dei nostri magnificabimur.

VERSIO S. HIERONYMI.

Victori, Psalmus (a) David.

Exaudiat te Dominus in die tribulationis : protegat te nomen Dei Jacob.

Mittat tibi auxilium de sancto, et de Sion roboret te.

Memor sit omnis sacrificii tui, et holocaustum tuum pingue fiat. Semper.

Det tibi secundum cor tuum, et omnem voluntatem tuam impleat.

Laudabimus in salutari tuo, et in nomine Dei nostri ducemus choros. Impleat Dominus omnes petitiones tuas.

2. Tribulationis : belli scilicet, quod semper magna calamitas est.

5. Consilium confirmet. Hier. Impleat.

6. Salutari. Salus sæpe pro victoria, cujus fructus est, in Scripturis accipitur.

(a) Var. : Canticum.

 

102

 

7. Impleat Dominus omnes petitiones tuas : nunc cognovi quoniam salvum fecit Dominus Christum suum.

Exaudiet illum de cœlo sancto suo : in potentatibus salus dexteræ ejus.

8. Hi in curribus, et hi in equis : nos autem in nomine Domini Dei nostri invocabimus.

9. Ipsi obligati sunt, et ceciderunt : nos autem surreximus et erecti sumus.

10. Domine, salvum fac regem : et exaudi nos in die, qua invocaverimus te.

Nunc scio, quoniam salvabit Dominus Christum suum.

Exaudiet eum de cœlo sancto suo, in fortitudine salutis dexteræ ejus (a).

Hi in curribus, et hi in equis ; nos autem nominis (b) Dei nostri recordabimur.

Ipsi incurvati (c) sunt et ceciderunt ; nos autem surreximus et erecti sumus.

Domine, salva ; Rex, exaudies (d) nos in die, qua invocaverimus te (e).

V. Judic. xv, 18. Magnificabimur. Hier. ducemus choros. Hebr. signa victricia erigemus, triumphabimus.

7. Nunc cognovi. Hier. Nunc scio quoniam salvavit Dominus Christum suum. Christum suum : regem. In potentatibus. Hier. in fortitudine salutis dexteræ ejus : Dei scilicet, id est, in invicta illa vi servatricis dexteræ Dei.

8. in nomine Domini, Hier. nominis Domini Dei nostri recordabimur.

9. Obligati sunt : quasi compedibus vincti : Hier. incurvati sunt.

10. Domine, salvum fac... Hier. Domine, salva ; rex, exaudies nos, etc. regem vocat Deum regem regum. Vulg. planior et convenientior.

(a) Var. : Suæ. — (b) In nomine. — (c) Curvati. — (d) Rex exaudiet. — (e) Eum.

PSALMUS XX.
EUCHARISTICIS.

Rege post victoriam redeunte.

VERSIO VULGATA.

In finem, Psalmus David.

2. Domine, in virtute tua lætabitur rex, et super salutare tuum exultabit vehementer.

3. Desiderium cordis ejus tribuisti ei, et voluntate labiorum ejus non fraudasti eum.

VERSIO S. HIERONYMI.

Victori, Psalmus (a) David.

Domine, in fortitudine tua lætabitur rex, et in salutari tuo exultabit vehementer.

Desiderium cordis ejus dedisti ei, et voluntate labiorum ejus non fraudasti eum. Semper.

2. Exultabit vehementer : Hebr. quantum exultabit.

3. Voluntate labiorum : prolatione labiorum, Hebr, precum fructu.

(a) Var. : Canticum.

 

103

 

4. Quoniam prævenisti eum in benedictionibus dulcedinis : posuisti in capite ejus coronam de lapide pretioso.

Vitam petiit a te, et tribuisti ei longitudinem dierum in sæculum, et in sæculum sæculi.b

6. Magna est gloria ejus in salutari tuo : gloriam et magnum decorem impones super eum.

7. Quoniam dabis eum in benedictionem in sæculum sæculi : lætificabis eum in gaudio cum vultu tuo.

8. Quoniam rex sperat in Domino : et in misericordia Altissimi non commovebitur.

9. Inveniatur manus tua omnibus inimicis tuis : dextera tua inveniat omnes qui te oderunt.

10. Pones eos ut clibanum ignis in tempore vultus tui : Dominus in ira sua conturbabit eos, et devorabit eos ignis.

1 1. Fructum eorum de terra perdes : et semen eorum a filiis hominum.

12. Quoniam declinaverunt in te mala : cogitaverunt consilia, quæ non potuerunt stabilire.

13. Quoniam pones eos dorsum : in reliquiis tuis præparabis vultum eorum.

Quoniam prævenisti eum in (a) benedictionibus bonitatis ; pones in capite ejus coronam de obrizo (b).

Vitam petivit a te, et dedisti ei longitudinem dierum in sæculum et in æternum.

Magna gloria ejus in salutari tuo : gloriam et decorem pones super eum.

Pones enim eum in benedictionem sempiternam, et hilara-bis (c) eum lætitia apud vultum tuum.

Quia rex confidet in Domino, et in misericordia Excelsi non decipietur.

Inveniet (d) manus tua omnes inimicos tuos : dextera tua inveniet odientes te.

Pones eos ut clibanum ignis in tempore vultus tui : Dominus in furore suo præcipitabit eos, et devorabit eos ignis.

Fructum eorum de terra perdes : et semen eorum de filiis hominum.

Quoniam inclinaverunt super te malum, cogitaverunt scelus quod non potuerunt.

Quoniam pones eos humerum : funes (e) tuos firmabis contra facies eorum.

4. Dulcedinis... bonitatis, Hier. Lapide pretioso, obrizo, Hier. auro scilicet. Paz, Hebr. supra xviii. 11.

6. In salutari tuo : te salvante, et ita semper exponendum.

7. Benedictionem in sæculum... sempiternam, Hier. vultu tuo, favorabili.

9. Inveniatur... : Hier. inveniet manus tua omnes inimicos tuos, non enim latebris, non fugæ locus.

10. Ut clibanum : ut fornacem : tanquam incendio consumentur. In tempore vultus tui : iræ tuæ : sic Psal. xxxiii. 17. « Vultus autem Domini super facientes mala, » conturbabit, præcipitabit.

12. Declinaverunt... Hebr. moliti sunt in te malum. Consilia : Hebr. scelus. Stabilire. Deest Hebr. recte suppletum.

13. Pones eos dorsum : Vide Psal. xvii, 41. Hier. In reliquiis tuis : Funes tuos

(a) Var. ; Prævenies eum bened... — (b) Obrizam. — (c) Eum benedictiones in sempiternum exhilarabis. — (d) Inveniat. — (e) Nervos.

 

104

 

14. Exaltare, Domine, in virtute tua : cantabimus et psallemus virtutes tuas (a).

Exaltare, Domine, in forti tudine tua : cantabimus et psallemus fortitudines tuas.

firmabis contra faciem eorum. Vel laqueos in quos incidant ; vel nervum arcus tui.

(a) Var. : Fortitudinem tuam.

PSALMUS XXI.
PROPHETICUS.

Christus in cruce Deum orat, seque per resurrectionem, Judæos electos, gentesque conversas, per passionem suam prædicat liberandos. Ipse porro crucifixus hunc Psalmum de se esse docuit. Matth. xxvii, 46. Marc. xv, 34.

VERSIO VULGATA.

1. In finem pro susceptione matutina, Psalmus David.

2. Deus, Deus meus, respice in me : quare me dereliquisti ? longe a salute mea verba delictorum meorum.

3. Deus meus, clamabo per diem et non exaudies : et nocte, et non ad insipientiam mihi.

4. Tu autem in sancto habitas, laus Israel.

5. In te speraverunt patres nostri : speraverunt, et liberasti eos.

6. Ad te clamaverunt, et salvi facti sunt : in te speraverunt, et non sunt confusi.

7. Ego autem sum vermis, et non

VERSIO S. HIERONYMI.

Victori pro cervo matutino, Canticum David.

Deus meus, Deus meus, quare dereliquisti me ? longe a salute mea verba rugitus mei.

Deus meus, clamabo per diem, et non exaudies : et nocte, nec est silentium mihi.

Et tu sancte : habitator, Laus Israel.

In te confisi sunt patres nostri : confisi sunt, et salvasti eos.

Ad te clamaverunt, et salvi (a) facti sunt : in te confisi sunt, et non sunt confusi.

Ego autem sum vermis et non

1. Pro susceptione matutina : Chald. Ad implorandum mane auxilium Dei : Hebr. pro oblatione matutina. Pro cerva matutini ; ad modum cantilenæ, cujus initium cerva matutina.

2. Respice in me, a Christo prætermissum, cum in Hebr. desit loco cit. Longe a salute mea : quantumvis clamem, nil mihi prodest ad salutem. Verba delictorum meorum, id est, nostrorum quæ ipse portavit, at Hebr. verba rugitus mei, id est, clamoris.

3. Et non ad insipientiam mihi : supple erit : neque enim frustra invocatur Deus, quantumvis obsurdescere videatur : Hier. nec est silentium mihi.

4. Tu autem in sancto : et tu sancte : Hebr. inhabitans, laudes Israelis, habitator. Laus Israel, Hier. : laus Israel permanens, quem Israel assidue laudat, cujus inter laudes perpetuas versaris.

(a) Var, : Salvati.

 

105

 

homo, opprobrium hominum, et abjectio plebis.

8. Omnes videntes me, deriserunt me : locuti sunt labiis, et moverunt caput.

9. Speravit in Domino, eripiat eum : salvum faciat eum, quoniam vult eum.

10. Quoniam tu es qui extraxisti me de ventre : spes mea ab uberibus matris meæ.

11. In te projectus sum ex utero : de ventre matris meæ. Deus meus es tu, 12. Ne discesseris a me :

Quoniam tribulatio proxima est : quoniam non est qui adjuvet.

13. Circumdederunt me vituli multi : tauri pingues obsederunt me.

14. Aperuerunt super me os suum, sicut leo rapiens et rugiens.

15. Sicut aqua effusus sum, et dispersa sunt omnia ossa mea.

Factum est cor meum tanquam cera liquescens, in medio ventris mei.

16. Aruit tanquam testa virtus mea, et lingua mea adhæsit faucibus meis, et in pulverem mortis deduxisti me.

17. Quoniam circumdederunt me

homo : opprobrium hominum, et despectio plebis (a).

Omnes videntes me subsannant (b) me : dimittunt labium, movent caput.

Confugit ad Dominum, salvet eum, liberet eum, quoniam vult eum.

Tu autem propugnator meus ex utero : fiducia mea ab uberibus matris meæ.

In te projectus sum ex vulva : de ventre matris meæ Deus meus es tu.

Ne longe fias a me, quoniam tribulatio proxima est (c) : quoniam non est adjutor.

Circumdederunt me vituli multi : tauri pingues vallarunt (d) me.

Aperuerunt super me os suum, quasi (e) leo rapiens et rugiens.

Sicut aqua effusus sum, et separata sunt omnia ossa mea.

Factum est cor meum sicut cera liquefacta in medio ventris mei.

Aruit velut testa fortitudo mea, et lingua mea adhæsit palato meo (f), et in pulverem mortis detraxisti me.

Circumdederunt me venato-

8. Locuti sunt labiis. Hier. dimittunt labium, distendunt labia irridentes.

9. Speravit in Domino... Ita Judæi Christo crucifixo exprobrabant, Matth. xxvii, 43. Item Sap. II, 18. Quoniam vult eum : diligit.

10. Qui extraxisti... Hier. propugnator meus ex utero : jam inde a nativitate omni humano auxilio destitutus, imo Herodis insidiis petitus, te unum habui susceptorem.

13. Vituli multi, tauri pingues, et validi : hi vituli, hi tauri sunt inimici ; alii insultantes et lascivientes, alii ferocientes.

15. Sicut aqua effusus sum : exhaustus viribus : in me nihil firmi. Dispersa sunt : distracta ; nihil superest roboris. In medio ventris : pectoris.

16. Aruit, sitim describit, quæ maxime angit in tormentis et debilitat : de qua una Christus questus est Joan. xix, 28.

(a) Var. : Populi. — (b) Subsannabant. — (c) Deest est. — (d) Vallaverunt. — (e) Deest quasi. — (f) Faucibus meis.

 

106

 

canes multi : concilium malignantium obsedit me.

Foderunt manus meas et pedes meos : 18. Dinumeraverunt omnia ossa mea.

Ipsi vero consideraverunt et inspexerunt me.19. Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem.

20. Tu autem, Domine, ne elongaveris auxilium tuum a me : ad defensionem meam conspice.

21. Erue a framea, Deus, animam meam : et de manu canis unicam meam.

22. Salva me ex ore leonis : et a cornibus unicornium humilitatem meam.

23. Narrabo nomen tuum fratribus meis : in medio ecclesiæ laudabo te.

res (a) : consilium pessimorum vallavit me (b) : fixerunt manus meas, et pedes meos.

Numeravi omnia ossa mea, quæ ipsi respicientes viderunt in me.

Diviserunt vestimenta mea sibi, et super vestimentum meum miserunt sortem.

Tu autem, Domine, ne longe facias : fortitudo mea, in auxilium meum festina.

Erue a gladio animam meam : de manu canis solitariam meam.

Salva me ex ore leonis, et de cornibus unicornium exaudi me.

Narrabo nomen tuum fratribus meis : in medio ecclesiæ laudabo te.

17. Canes multi, plebs ore rabido allatrans. Foderunt. Hier. fixerunt. Lectio hodierna Judæorum hæc est : sicut leo manus meæ et pedes mei : nullo sensu ; vel : sicut leo manus meas et pedes meos : supple, mordent, lacerant : quasi leo manus et pedes invadere soleat, non totum corpus. Præterea leonis mentio facta est supra 14. Omnino locum hunc corruperunt Judæi, et pro caru reposuerunt caari. Ipsi utramque lectionem antiquam esse affirmant, ut patet ex Maretis et aliis. Justinus Apol. I, p. 77. adv. Tryph. p. 325, 332, et in Apologia secunda hunc locum adducens, uti nunc quoque Septuaginta legunt, quanquam Judæis solitus corruptum exprobrare textum ; nihil hic eos arguit, neque veterum quisquam : quo certum est nondum eo tempore quidquam immutatum, eamdemque fuisse nostram et Judæorum lectionem. Aquila verterat ἠσκυναν, dehonestaverunt. Quod quamvis non convenit, multum tamen distat a Judæorum hodierna lectione ; quin et crucifixio aliunde satis apparet in distractis et dinumeratis ossibus. Vide notas Psal. cviii, 8.

18. Dinumeraverunt : Hier. Numeravi ; ossa mea numerarem : adeo nudata, distenta, ac velut divulsa sunt, laniato corpore et suspenso. Ipsi vero consideraverunt : at ipsi doloribus meis oculos satiant.

19. Diviserunt sibi : hæc ad litteram impleta, Matth. xxvii, 35 ; Joan. xix, 23.

20. Ne elongaveris... : ne recedas ; Hier. fortitudo mea, in auxilium meum festina.

21. A framea. Hier. a gladio. Unicam : dilectam : animam. De manu canis...

22. Ex ore leonis... ii cornibus unicornium... : ab efferatis ac superbissimis adversariis. Humilitatem meam : infirmitatem meam, vilitatem meam, et ita fere semper.

23. Fratribus meis : apostolis quibus hæc nuntiavit. Ite, nuntiate fratribus meis, Matth. xxviii, 10. Judæis quoque cognatis suis, qui facti sunt ecclesia magna cum gentibus de quibus infra 26.

(a) Var. : Quoniam circumdederunt. — (b) Deest me.

 

107

 

24. Qui timetis Dominum, laudate eum : universum semen Jacob, glorificate eum :

25. Timeat eum omne semen Israel : quoniam non sprevit, neque despexit deprecationem pauperis :

Nec avertit faciem suam a me : et cum clamarem ad eum, exaudivit me.

26. Apud te laus mea in ecclesia magna : vota mea reddam in conspectu timentium eum.

27. Edent pauperes, et saturabuntur : et laudabunt Dominum qui requirunt eum, vivent corda eorum in sæculum sæculi.

28. Reminiscentur et convertentur ad Dominum universi fines terræ :

Et adorabunt in conspectu ejus universæ familiæ gentium.

29. Quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium.

30. Manducaverunt et adoraverunt omnes pingues terræ : in conspectu ejus cadent omnes qui descendunt in terram.

31. Et anima mea illi vivet, et semen meum serviet ipsi.

Qui timetis (a) Dominum, laudate eum : omne semen Jacob glorificate eum, et metuite eum, universum semen Israel.

Quoniam non despexit, neque contempsit modestiam pauperis, et non abscondit faciem suam ab eo, et cum clamaret ad eum, exaudivit.

Apud te laus mea in ecclesia multa : vota mea reddam in conspectu timentium eum.

Comedent mites, et saturabuntur ; laudabunt Dominum quærentes eum : vivet cor vestrum in sempiternum.

Recordabuntur et convertentur ad Dominum omnes (b) fines terræ, et adorabunt coram eo (c)universæ cognationes gentium.

Quia Domini est regnum, et dominabitur gentibus.

Comederunt et adoraverunt omnes pingues (d) terræ ante faciem ejus : curvabunt (e) genu universi qui descendunt in pulverem, et anima ejus non vivet.

Semen serviet ei, narrabitur Domino in generatione.

23. Deprecationem : Hier. modestiam : mansuetudinem.

26. Apud te : coram te : a te incipit : laus mea : hinc exordio : te quoque inspirante oritur : in ecclesia magna : in ecclesia catholica ubique diffusa.

27. Edent pauperes : Hier. mites, illi scilicet pauperes spiritu, quos laudat Christus, Matth. v, 3. Alludit ad sacrificia eucharistica, ad quæ advena, pupillus et vidua, convivæ vocabuntur, Deut. xvi, 11, 14. Sunt que convivia nascentis Ecclesiæ, Judæorumque recens conversorum ad fidem, qui simul sumebant cibum cum exultatione et simplicitate cordis, Act. ii, 46, et ipsum Eucharistiæ sacramentum.

28. Reminiscentur : tanquam è gravi somno ad Deum evigilabunt universæ familiæ gentium : supra de Judæis locutus est, quos fratres vocavit, vers. 23 ; nunc de gentibus, quæ tandem ad Deum redibunt, ut est in vers. seq.

30. Omnes pingues terræ : opulenti, potentes, reges ipsi venient humiles ad cultum et convivium Christi, non tantum Judæi, tunc pauperes et oppressi. Cadent : curvabunt genu ; Hier. Omnes qui descendunt... : omnes qui rediguntur ad pulverem : omnes mortales.

31. Anima mea : Anima ejus non vivet ; Hier. semen serviet ei : eo quod vitam abjecerit, habebit posteros per fidem ex cruce ortos : sic Isa. liii. 10. Si

(a) Var. : Timentes. — (b) Universi. — (c) Coram te, — (d) Principes. — (e) Curvabunt omnes qui.

 

108

 

32. Annuntiabitur Domino generatio ventura : et annuntiabunt cœli justitiam ejus populo qui nascetur, quem fecit Dominus.

Venient et annuntiabunt justitiam ejus populo qui nascetur, quem fecit.

posuerit pro peccato animam suam, videbit semen longævum : Vulg. legit lo per vau, et sensus est, vivam Deo per resurrectionem : atque hinc mihi longa posteritas, christiani scilicet mea morte ac resurrectione regeniti.

32. Annuntiabitur : numerabitur, accensentur, generatio ventura : ex illo semine, annuntiabunt cœli... cœli, deest etiam in Sept., unde, annuntiabunt, impersonaliter accipiendum. Populo qui nascetur : populo novo, genti sanctæ, populo acquisitionis, de quo I. Petr. ii, 9, eam in rem facto, ut virtutem annuntiet ejus qui de tenebris nos vocavit in admirabile lumen suum. Quem fecit Dominus : Ipsius enim sumus factura creati... in operibus bonis. Eph. ii, 10. Dominus, deest Hebr. sed recte suppletum.

PSALMUS XXII.
MORALIS.

Quem Deus, optimus pastor, tuetur ac curat, nihil illi deest.

VERSIO VULGATA.

1. Psalmus David.

Dominus regit me, et nihil mihi deerit :

2. in loco pascuæ ibi me collocavit.

Super aquam refectionis educavit me :

3· animam meam convertit.

Deduxit me super semitas justitiæ, propter nomen suum.

4. Nam, et si ambulavero in medio umbræ mortis, non timebo mala : quoniam tu mecum es.

Virga tua, et baculus tuus, ipsa me consolata sunt.

VERSIO S. HIERONYMI.

Psalmus (a) David.

Dominus pascit me (b), nihil mihi deerit.

In pascuis herbarum acclina-vit (c) me : super aquas refectionis enutrivit me.

Animam meam refecit : duxit me per semitas justitiæ, propter nomen suum.

Sed et si ambulavero in valle umbras mortis, non timebo malum, quoniam tu mecum es.

Virga tua et baculus tuus, ipsa consolabuntur me.

1. Regit me : Hier. pascit ; Hebr. pastor meus.

2. In loco pascuæ : Hier. in pascuis herbarum : Aquam refectionis : quibus æstu confectum corpus reficitur : alii, aquas tranquillas ; alii, tranquillum super aquas.

3. Animam meam convertit : suppl. ad vitam bonam : unde subdit : Deduxit me super semitas justitiæ.

4. In medio, Hier. in valle umbræ mortis. : In desertis, insidiosis atque intutis locis. Virga tua et baculus tuus : fulcra quæ laboranti præbes.

(a) Var. : Canticum. — (b) Hebr. pastor meus. — (c) Accubavit.

 

109

 

5. Parasti in conspectu meo mensam, adversus eos qui tribulant me.

Impinguasti in oleo caput meum : et calix meus inebrians quam præclarus est !

6. Et misericordia tua subsequetur me omnibus diebus vitæ meæ :

7. Et ut inhabitem in domo Domini, in longitudinem dierum

Pones coram me mensam, ex adverso hostium meorum :

Impinguasti in oleo caput meum, et calix meus inebrians.

Sed et benignitas et misericordia subsequentur me omnibus diebus vitæ meæ, et habitabo in domo Domini, in longitudine dierum.

5. Adversus eos... Hier. ex adverso hostium meorum : in eorum conspectu : ut videant te adesse adjutorem, dum putant me fame tabescere. Impinguasti : unxisti : ut in conviviis et lætitia solebant. Calix meus inebrians :exuberans. Quam præclarus est ! Hier. Sed et benignitas et misericordia subsequentur me, etc. Et ut inhabitem : Sept. Et faciet habitare. Hier. Et habitabo ;

PSALMUS XXIII.
HISTORICUS ET MORALIS.

Cura arca ex domo Obededom in Sion translata est, Dei sedem suam ingredientis majestatem faustis acclamationibus populus cum rege prosequitur. Quam pure sancteque mons ille Leo sacer sit adeundus, canit. Christi cœlum ingredientis gloriam praefigurat. Vide II Reg, vi, 12, et I Paral. xv, 25.

VERSIO VULGATA. 1. Prima sabbati, Psalmus David.

Domini est terra et plenitudo ejus : orbis terrarum, et universi qui habitant in eo.

2. Quia ipse super maria fundavit eum : et super flumina præparavit eum.

3. Quis ascendet in montem Do-

VERSIO S. HIERONYMI. Psalmus (a) David.

Domini est terra et plenitudo ejus : orbis et habitatores ejus.

Quia ipse super maria fundavit eum, et super flumina stabilivit illum (b).

Quis ascendet in montem Do-

1. Prima sabbati : Syr. De die qua cæpit Deus creare. Domini est terra. Sensus est : universus quidem orbis ejus est ; et tamen hunc montem sibi delegit. Sic. II. Par. vi. 18 : Ergone credibile est ut habitet Deus cum hominibus super terram ? si cœlum et cœli cœlorum non te capiunt, etc.

2. Super maria. Ad maria et flumina quibus ipsa tellus imminet, præruptis confragosisque littoribus, certo excelsioribus, arcis instar impositis, quibus minaces fluctus coerceantur. Sic ripis fluvii continentur : quod idem canit Psalmista : Qui firmavit terram super aquas. Ps. cxxxv. 6. Pertinet etiam ad amoenitatem et commodum, quod urbes, castella, terra ipsa humani generis domicilium, ad aquas collocentur.

(a) Var. : Canticum. — (b) Fundavit eam... stabilivit eam.

 

110

 

mini ? aut quis stabit in loco sancto ejus ?

4. Innocens manibus et mundo corde, qui non accepit in vano animam suam, nec juravit in dolo proximo suo.

5. Hic accipiet benedictionem a Domino : et misericordiam a Deo salutari suo.

6. Hæc est generatio quærentium eum, quærentium faciem Dei Jacob.

7. Attollite portas principes vestras, et elevamini, portæ æternales : et introibit rex gloriæ.

8. Quis est iste rex gloriæ ? Dominus fortis et potens : Dominus potens in prælio.

9. Attollite portas principes vestras, et elevamini, portæ æternales : et introibit rex gloriæ.

10. Quis est iste rex gloriæ ? Dominus virtutum, ipse est rex gloriæ.

mini ? et quis stabit in loco sancto ejus ?

Innocens manibus, et mundo corde : qui non exaltavit frustra animam suam, et non juravit dolose.

Accipiet benedictionem a Domino, et justitiam a Deo salutari suo.

Hæc est generatio quærentium eum, quærentium faciem tuam, Jacob. Semper.

Levate, portæ, capita vestra, et elevamini, januæ sempiternæ : et ingredietur (a) rex gloriæ.

Quis est iste rex gloriæ ? Dominus fortis et potens, Dominus potens (b) in piælio.

Levate, portæ, capita vestra, et erigimini (c) januæ sempiternæ ; et ingredietur (d) rex gloriæ.

Quis est iste rex gloriæ ? Dominus exercituum ; ipse est rex gloriæ. Semper.

4. Quinon accepit in vano... non pejeravit in animam suam. Proximo suo, deest Hebr.

5. Misericordiam : Hier. justitiam

6. Faciem Dei Jacob : de quo scriptum est, Vidi Deum facie ad faciem, et salva facta est anima mea. Gen. xxxii, 30. Quierunt autem faciem Dei qui accedunt ad locum ubi arca reposita est, Deusque præsens colitur.

7. Attollite portas. Hier. Levate, portæ, capita vestra. Portæ æternales : fores sempiternæ, firmæ, Dei numine tutæ ; quasi ingredienti arcæ portæ quælibet minores sint : hæc videntur alternis choris fuisse cantata.

(a) Var. : Ingrediatur. — (b) Fortis. — (c) Erigite. — (d) Ingrediatur.

 

111

 

PSALMUS XXIV.
DEPRECATORIUS.

David pressus angustiis, urgentibus hostibus, peccata condonari, in rectam se deduci viam, ab adversariis liberari petit. Acrostichus est hic Psalmus.

VERSIO VULGATA.

1. In finem, Psalmus David.

Ad te, Domine, levavi animam meam :

2. Deus meus, in te confido ; non erubescam :

3. Neque irrideant me inimici mei : etenim universi, qui sustinent te, non confundentur.

4. Confundantur omnes iniqua agentes supervacue.

Vias tuas, Domine, demonstra mihi : et semitas tuas edoce me.

5. Dirige me in veritate tua et doce me : quia tu es Deus salvator meus, et te sustinui tota die.

6. Reminiscere miserationum tuarum, Domine, et misericordiarum tuarum, quæ a sæculo sunt.

7. Delicta iuventutis meæ, et ignorantias meas ne memineris.

Secundum misericordiam tuam memento mei tu : propter bonitatem tuam, Domine.

8. Dulcis et rectus Dominus, propter hoc legem dabit delinquentibus in via.

9. Diriget mansuetos in judicio : docebit mites vias suas.

VERSIO S. HIERONYMI.

Psalmus David.

Ad te, Domine, animam meam levabo (a).

Deus meus, in te confisus (b) sum : non confundar, ne lætentur (c) inimici mei mihi.

Sed universi qui sperant in te, non confundentur (d) : confundantur qui iniqua gerunt frustra.

Vias tuas, Domine, ostende mihi, et semitas tuas doce me.

Deduc me in veritate tua, et doce me : quia tu es Deus salvator meus, te expectavi tota die.

Recordare miserationum tuarum, Domine, et misericordiarum tuarum, quia a sempiterno (e)sunt.

Peccatorum adolescentiæ meæ, et scelerum meorum ne memineris : secundum misericordiam tuam recordare mei tu, propter bonitatem tuam, Domine.

Bonus et rectus Dominus, propterea docebit peccatores in via.

Deducet mansuetos in judicio, et docebit modestos viam suam.

4. Supervacue. Hier. frustra, gratis, nullo fructu.

7. Ignorantias. Hebr. peccata.

8. Legem dabit. Hier. docebit : et ita passim in Vulg. legem dare, legem statuere, legem ponere, phrasis est qua redditur hebraicum docere ; sic et infra 12.

(a) Var. : Levo. — (b) Fisus. — (c) Hebr. [Neque exultent in me.] — (d) Confundantur. — (e) A sæculo.

 

112

 

10. Universæ viæ Domini, misericordia et veritas, requirentibus testamentum ejus, et testimonia ejus.

11. Propter nomen tuum, Domine, propitiaberis peccato meo : multum est enim.

12. Quis est homo qui timet Dominum ? legem statuit ei in via., quam elegit.

13. Anima ejus in bonis demorabitur : et semen ejus hæreditabit terram.

14. Firmamentum est Dominus timentibus eum : et testamentum ipsius ut manifestetur illis.

15. Oculi mei semper ad Dominum : quoniam ipse evellet de laqueo pedes meos.

16. Respice in me, et miserere mel : quia unicus et pauper sum ego.

17. Tribulationes cordis mei multiplicatæ sunt : de necessitatibus meis erue me.

18. Vide humilitatem meam, et laborem meum : et dimitte universa delicta mea.

19. Respice inimicos meos, quoniam multiplicati sunt, et odio iniquo oderunt me.

20. Custodi animam meam, et erue me : non erubescam, quoniam speravi in te.

Omnes semitæ Domini misericordia et veritas, his qui custodiunt pactum ejus, et testificationes ejus.

Propter nomen tuum, Domine, propitiare iniquitati meæ, quoniam grandis est.

Quis est iste vir timens Dominum quem docebit in via quam elegit ?

Anima ejus in bono commorabitur, et semen ejus hæreditabit terram.

Secretum (a) Domini timentibus eum, et pactum suum ostendet (b) eis.

Oculi mei semper ad Dominum : quia ipse educet de reti pedes meos.

Respice in me, et miserere mei : quoniam solus et pauper sum ego.

Tribulationes cordis mei multiplicatæ (c) sunt : de angustiis meis educ me.

Vide humilitatem (d) meam et laborem meum, et porta omnia peccata mea.

Vide inimicos meos, quia (e) multiplicati sunt ; et odio iniquo oderunt me.

Custodi animam meam, et libera me : non confundar, quoniam speravi in te.

10. Testamentum. Hier. pactum. 12. Legem statuit : docebit.

14. Firmamentum est Dominus... Hier. Secretum Domini, hoc est, occulta protectio, sive declaratio arcanorum, ut Ρsal. L. 8 : « Incerta et occulta sapientiæ tuæ manifestasti mihi. » Et testamentum... Hier. et pactum suum ostendet eis, promissorum veritatem.

15. Oculi mei : Eruit me Dominus a laqueis, in se potius quam in eos intuentem.

16. Unicus. Hier. solus, ab omnibus destitutus.

17. De necessitatibus. Hier. de angustiis.

(a) Var. : At. [Decretum.]— (b) Ostendit. — (c) Amplificata. — (d) Afflictionem. — (e) Quoniam.

 

113

 

21. Innocentes et recti adhæserunt mihi : quia sustinui te.

22. Libera, Deus, Israel ex omnibus tribulationibus suis.

Simplicitas et æquitas servabunt me : quia expectavi te.

Redime, Deus, Israel ex omnibus angustiis suis.

21. Innocentes : Hier. Simplicitas et æquitas servabunt me.

PSALMUS XXV.
DEPRECATORIUS.

Sacerdotibus accedentibus ad altare, ut, licet nullius sibi sceleris conscii, purgari amplius expectant.

VERSIO VULGATA.

1. In finem, Psalmus David.

Judica me, Domine, quoniam ego in innocentia mea ingressus sum : et in Domino sperans non infirmabor.

2. Proba me, Domine, et tenta me : ure renes meos et cor meum.

3. Quoniam misericordia tua ante oculos meos est : et complacui in veritate tua.

i. Non sedi cum consilio vanitatis, et cum iniqua gerentibus non introibo.

5. Odivi ecclesiam malignantium : et cum impiis non sedebo.

6. Lavabo inter innocentes manus meas : et circumdabo altare tuum, Domine :

7. Ut audiam vocem laudis, et enarrem universa mirabilia tua.

VERSIO S. HIERONYMI.

David.

Judica me, Deus, quoniam ego (a) in simplicitate mea ambulavi, et in Domino confidens non deficiam.

Proba me, Domine, et tenta me : ure (b) renes meos et cor meum.

Quia misericordia tua in conspectu oculorum meorum est, et ambulabo in veritate tua.

Non sedi cum viris vanitatis, et cum superbis non ingrediar.

Odivi ecclesiam pessimorum, et cum iniquis non sedebo.

Lavabo (c) innocentia manus (d) meas, et circuibo altare tuum, Domine.

Ut audiam vocem laudis (e) et enarrem omnia mirabilia tua.

2, Ure renes meos, purga interiora mea, quasi in fornace.

6. Lavabo inter innocentes... Hier. Lavabo in innocentia. Revera accedentes ad altare manus et pedes lavabunt, Exod., xxx, 19. Et circumdabo : quod proprie et ad sacerdotes pertinet, quanquam ipsa plebs spectabat sacrificium, suoque modo quodam altari appropinquabat, Levit., ix, 23, 24.

7. Ut audiam vocem laudis... cantus et psalmos Dei memores circa altaria.

(a) Var. : Domine, quia ego. — (b) [Hebr. confla.] — (c) Adde in. — (d) [Hebr. palmas.] — (e) Ut clara -voce prædicem laudem.

 

114

 

8. Domine, dilexi decorem domus tuæet locum habitationis gloriæ tuæ.

9. Ne perdas cum impiis, Deus, animam meam, et cum viris sanguinum vitam meam :

10. In quorum manibus iniquitates sunt : dextera eorum repleta est muneribus.

11. Ego autem in innocentia mea ingressus sum : redime me, et miserere mei.

12. Pes meus stetit in directo : in ecclesiis benedicam te, Domine.

Domine, dilexi habitaculum domus tuæ, et locum tabernaculi gloriæ tuæ.

Ne auferas (a) cum peccatoribus animam meam, et cum viris sanguinum vitam meam.

In quorum manibus scelus est, et dextera eorum repleta est muneribus.

Ego autem in simplicitate mea gradiar : redime me, et miserere mei.

Pes (b) meus stetit in recto : in ecclesiis benedicam Domino.

8. Decorem, Hier. habitaculum : ipsum sanctuarium, ejusque pulchritudinem ac sanctitatem.

9. Viris sanguinum, homicidis.

10. Dextera eorum repleta est muneribus : Munera adversus innoxium accipiunt, contra vetitum, Psal. xiv. 5 : Munera super innocentem non accepit.

12. in directo : in recto tramite.

(a) Var.. · [Hebr. Ne apponas.] — (b) Adde enim.

PSALMUS XXVI.
MORALIS.

David bello petitus et in angustiis, cum adhuc fugeret Saulem.

VERSIO VULGATA.

1. Psalmus David, priusquam liniretur.

Dominus illuminatio mea, et salus mea, quem timebo ?

Dominus protector vitæ meæ, a quo trepidabo ?

2. Dum appropiant super me nocentes, ut edant carnes meas :

Qui tribulant me inimici mei, ipsi infirmati sunt et ceciderunt.

VERSIO S. HIERONYMI.

David.

Dominus lux mea, et salutare meum, quem timebo ?

Dominus fortitudo vitæ meæ, quem formidabo ?

Dum appropinquarent mihi maligni, ut comederent carnem meam : hostes mei (a), inimici mei ipsi impegerunt et ceciderunt.

1. Priusquam liniretur : a Juda quidem, II Reg, ii. i ; a reliquo autem Israel, ibid., v, 3. cum antea unctus esset a Samuele in Bethleem, I Reg., x, 1. Quæ tituli pars in Hebr. deest ; ut in Hexaplis teste Theodoreto.

2. Infirmati sunt : Hier. impegerunt.

(a) Var. : Et.

 

115

 

3. Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum.

Si exurgat adversum me prælium, in hoc ego sperabo.

4. Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitæ meæ :

Ut videam voluptatem Domini, et visitem templum ejus.

5. Quoniam abscondit me in tabernaculo suo : in die malorum protexit me in abscondito tabernaculi sui.

6. In petra exaltavit me : et nunc exaltavit caput meum super inimicos meos.

Circuivi, et immolavi in tabernaculo ejus hostiam vociferationis : cantabo, et psalmum dicam Domino.

7. Exaudi, Domine, vocem meam, qua clamavi ad te : miserere mei, et exaudi me.

8. Tibi dixit cor meum : Exquisivit te facies mea : faciem tuam, Domine, requiram.

9. Ne avertas faciem tuam a me : ne declines in ira a servo tuo.

Adjutor meus esto : ne derelinquas me, neque despicias me, Deus salutaris meus.

Si steterint adversus me castra, non timebit cor meum.

Si surrexerit contra me bellum, in hoc ego confidam.

Unum petivi a Domino, hoc requiram, ut habitem in domo Domini omnibus diebus vitæ meæ : ut videam pulchritudinem Domini, et attendam (a) templum ejus.

Abscondit (h) enim me in umbra sua. in die pessima : abscondet me in secreto tabernaculi sui, in petra exaltabit me.

Nunc quoque exaltavit (c) caput meum super inimicos meos qui sunt in circuitu meo, et immolabo in tabernaculo ejus hostias jubili : cantabo et psallam Domino.

Audi, Domine, vocem meam invocantis (d) : miserere mei, et exaudi me.

Tibi dixit cor meum : Quæsivit vultus meus : faciem tuam, Domine, requiram.

Ne abscondas faciem tuam a me, ne declines in furore tuo (e) a servo tuo. Auxilium meum fuisti : ne derelinquas me, et ne dimittas me, Deus salvator meus.

4. Unam, rem, Hier. unum. Hanc, Hier. hoc requiram. Ut inhabitem : in templo et orationibus sim assiduus, non exul et vagus, ac sacrorum extorris. Voluptatem, Hier. pulchritudinem.

3. Abscondit me in tabernaculo suo, Hier. in umbra sua ; has quærit tutissimas latebras adversus Saulem, non loca impervia, speluncasve abditissimas, quæ rex pervaserat.

6. In petra, quasi in rupe, in arce, exaltavit caput meum super inimicos meos. Circuivi, Hier. qui sunt in circuitu meo : at sensus Vulgatæ ait : Circuivi, obambulavi loca sancta, et immolavi, immolabo hostiam vociferationis :jubili laudis alacris, lætas in Deum voces.

8. Tibi dixit cor meum : mens mea, non lingua, non labia. Exquisivit te : Hier. quæsivit vultus meus faciem tuam ; Hebr. quærite faciem meam. Reputavi hoc tuum præceptum : Quærite faciem meam ; et implevi. Unde subditur :vultum tuum, Domine, requiram : vultum autem tuum, hoc est, arcam tuam in qua habitas, et arcana in piorum coetibus solatia.

9. Ne avertas : Hier. Ne abscondas. Adjutor meus esto : Hier. fuisti. Ne despicias... ne dimittas me, idem, ne deseras.

(a) Var. : In. — (b) Abscondet. — (c) [Al. exaltabit.] — (d) Et. — (e) Deest tuo.

 

116

 

10. Quoniam pater meus et mater mea dereliquerunt me : Dominus autem assumpsit me.

11. Legem pone milii, Domine, in via tua : et dirige me in semitam rectam, propter inimicos meos.

12. Ne tradideris me in animas tribulantium me : quoniam insurrexerunt in me testes iniqui, et mentita est iniquitas sibi.

13. Credo videre bona Domini in terra viventium.

14. Expecta Dominum, viriliter age : et confortetur cor tuum, et sustine Dominum.

Pater enim meus et mater mea dereliquerunt me ; Dominus autem collegit me.

Ostende (a) mihi, Domine, viam tuam, et deduc me in semita recta, propter insidiatores (b)meos.

Ne tradas me animæ tribulantium me : quoniam surrexerunt contra me testes falsi, et apertum mendacium.

Ego autem credo (c), quod videam bona Domini (d) in terra viventium.

Expecta Dominum, confortare, et roboretur cor tuum, et sustine Dominum.

10. Pater meus... vel mortui, vel ipsi infirmi et imbecilles ; et si me dereliquerint, tamen tu, Domine, semper ades.

11. Legem pone mihi : doce me. Inimicos : Hier. insidiatores.

12. Testes iniqui, Hier. falsi, qui dicebant Sauli : David quærit animam tuam, Reg., xxiv, 10. Et mentita... Hier. et apertum mendacium, quod seipso convincitur. Vulg. congruit.

13. Credo videre : Hebr. Nisi crederem, formula affirmanda Recte Hier. : Ego autem credo quod videam.

14. Viriliter age. · seipsum adhortatur ad patientiam, Deo auxilium ac solatium differente.

(a) Ver. : [ Hebr. illustra.] — (b) Hebr. Decantatores. — (c) [Al. credebam.] — (d) [Hebr. nisi ego credidissem quod viderem.]

PSALMUS XXVII.
MORALIS.

A malis hominibus circumventus, Deo nititur, ne cum eis pereat.

VERSIO VULGATA.

Psalmus ipsi David.

1. Ad te, Domine, clamabo, Deus meus, ne sileas a me : nequando taceas a me : et assimilabor descendentibus in lacum.

VERSIO S. HIERONYMI.

David.

Ad te, Domine, clamabo, fortis meus, ne obsurdescas mihi : ne forte tacente te mihi, comparer his qui descendunt in lacum.

1. Deus meus : Hebr. petra mea, ne sileas a me ; Hier. ne obsurdescas mihi. Et assimilabor : ne assimiler : vide totum versum apud Hier.

 

117

 

2. Exaudi, Domine, vocem deprecationis meæ, dum oro ad te : dum extollo manus meas ad templum sanctum tuum.

3. Ne simul trahas me cum peccatoribus, et cum operantibus iniquitatem ne perdas me.

Qui loquuntur pacem cum proximo suo, mala autem in cordibus eorum.

4. Da illis secundum opera eorum, et secundum nequitiam adinventionum ipsorum.

Secundum opera manuum eorum tribue illis : redde retributionem eorum ipsis.

5. Quoniam non intellexerunt opera Domini, et in opera manuum ejus destrues illos, et non ædificabis eos.

6. Benedictus, Dominus : quoniam exaudivit vocem deprecationis meæ.

7. Dominus adjutor meus, et protector meus : in ipso speravit cor meum, et adjutus sum.

Et refloruit caro mea : et ex voluntate mea confitebor ei.

8. Dominus fortitudo plebis suæ : et protector salvationum Christi sui est.

9. Salvum fac populum tuum, Domine, et benedic hæreditati tuæ : et rege eos, et extolle illos usque in æternum.

Audi vocem deprecationis meæ (a), cum clamavero ad te, cum levavero manus meas ad oraculum sanctum tuum.

Ne trahas (b) me cum impiis et cum operantibus iniquitatem.

Qui loquuntur pacem cum amicis (c) suis, et est malum in corde eorum.

Da eis secundum opus suum, et secundum malum adinventionum suarum.

Juxta opus manuum suarum da eis : redde retributionem suam illis.

Quoniam non intelligunt opera Domini, et opus manuum ejus : destrues eos, et non ædificabis.

Benedictus Dominus, quoniam (d) audivit vocem deprecationis meæ.

Dominus fortitudo mea et scutum meum ; in ipso confisum est cor meum, et habui adjutorium : gavisum est cor meum, et in cantico meo confitebor illi.

Dominus fortitudo mea (e) : et robur salutarium Christi sui est.

Salva populum tuum, et benedic hæreditati tuæ ; et pasce eos, et subleva eos usque in sempiternum (f).

2. Templum sanctum tuum : Hier. oraculum, id est arcam.

3. Ne perdas me : deest Hebr.

5. Opera Domini, et in opera : Non intellexerunt opera Domini, et facturam ejus. Hebr. variis verbis, eodem sensu.

7. Refloruit caro mea : gavisum est cor meum Hier : et in cantico meo.

8. Fortitudo plebis suæ : Hebr. fortitudo eorum : una litterula am excisa, ut videtur : omnino enim lectio Vulgatæ melior. Protector salvationum. Salutem Christi sui, regis scilicet, confirmat.

(a) Var. : Deprecationum mearum. — (b) [Al. tradas.]— (c) [Hebr. sodalibus.] — (d) quia. —(e) eorum. — (f) [Hebr. sæculum.]

 

118

 

PSALMUS XXVIII.
MORALIS.

Dei ab alto intonantis veneratur majestatem, populum trepidantem consolatur.

VERSIO VULGATA.

1. Psalmus David, in consummatione

tabernaculi.

Afferte Domino, filii Dei : afferte Domino filios arietum.

2. Afferte Domino gloriam et honorem, afferte Domino gloriam nomini ejus : adorate Dominum in atrio sancto ejus.

3. Vox Domini super aquas, Deus majestatis intonuit : Dominus super aquas multas.

4. Vox Domini in virtute : vox Domini in magnificentia.

5. Vox Domini confringentis cedros : et confringet Dominus cedros Libani :

6. Et comminuet eas tanquam vitulum Libani : et dilectus quemadmodum filius unicornium.

7. Vox Domini intercidentis flammam ignis :

8. Vox Domini concutientis deser-

VERSIO S. HIERONYMI.

Psalmus (a) David.

Afferte Domino filios arietum : afferte Domino gloriam et imperium (b).

Afferte Domino gloriam nomini ejus : adorate Dominum in decore sancto.

Vox Domini super aquas, Deus gloriæ intonuit : Dominus super aquas multas.

Vox Domini in fortitudine : vox Domini in decore.

Vox Domini confringentis cedros : et confringet Dominus cedros Libani.

Et disperget eas quasi vitulus : Libanus (c) et Sarion, quasi filius rhinocerotis (d).

Vox Domini dividens flammas ignis.

Vox Domini parturire faciens

1. In consummatione, sive ut habent Sept., in exitu, ἰξοδίου. Tabernaculi : qui titulus deest in Hebr. et in Hexaplis Theodor. : nonnulli satis commode interpretantur, exeunte festo Tabernaculorum. Afferte Domino, filii Dei : deest hoc pulcherrimum initium in Hebr. et apud Hier. ; habet tamen Chald. quod indicio est olim in textu fuisse et excidisse.

2. Honorem : Hier. imperium. In atrio : in templo vel in magnificentia ; eadem enim vox infra 4.

3. Vox Domini : sic Hebræi tonitruum vocant, de quo in sequentibus agitur. Super aquas : pluvio cœlo et imbre ingruente.

6. Et comminuet eas : et subsilire faciet, tanquam vitulum. Hebr. Libanum et Sarion tanquam pullum unicornis. Sarion est mons Hermon, Dent. iii, 9.

7. Intercidentis : dividens ; Hebr. dispersas flammas ejaculans : sic fulgur exprimitur.

8. Concutientis desertum : Hier. parturire faciens desertum. Propter versum

(a) Var. : Canticum. — (b) Hebr. Fortitudinem, — (c) Vitulum : libanum. — (d) Filium rhinocerotum.

 

119

 

tum : et commovebit Dominus desertum Cades,

9. Vox Domini præparantis cervos, et revelabit condensa : et in templo ejus omnes dicent gloriam.

10. Dominus diluvium inhabitare facit, et sedebit Dominus rex in æternum.

11. Dominus virtutem populo suo dabit : Dominus benedicet populo suo in pace.

desertum ; parturire faciet Dominus desertum Cades.

Vox Domini obstetricans cervis (a), et revelans saltus, et in templo ejus omnis loquetur (b)gloriam.

Dominus diluvium inhabitat : et sedebit Dominus rex in æternum.

Dominus fortitudinem (c) populo suo dabit : Dominus benedicet populo suo in pace.

sequentem, hæc ad vocem vel tonitruum melius referuntur quam ad ipsum Deum.

9. Præparantis cervos, seu potius cervas : Hier. obstetricans : parturire faciens, ut præcedente versu. Terrore tonitrui cervas parturire rerum naturalium historici memorant. Et in templo : terrore tonitrui concussi homines ad templum confluunt.

10. Dominus diluvium inhabitare facit : Hier. inhabitat. Sedet in diluvio, ut in throno ; quo inter pluvias ac tempestates, diluvii et ultionis divinæ meminerimus.

11. Dominus virtutem : sic minæ in spem et consolationem desinunt.

(a) Var. : Cervas. — (b) Loquitur. — (c) [Al. legem.]

PSALMUS XXIX.
EUCHARISTICIS.

VERSIO VULGATA.

1. Psalmus cantici, in dedicatione domus David.

2. Exaltabo te, Domine, quoniam suscepisti me : nec delectasti inimicos meos super me.

3. Domine Deus meus, clamavi ad te, et sanasti me.

4. Domine, eduxisti ab inferno animam meam : salvasti me a descendentibus in lacum.

VERSIO S. HIERONYMI.

Psalmus cantici, ad dedicationem (a) domus David.

Exaltabo te, Domine, quoniam salvasti me : et non dilatasti (b) inimicos meos super me.

Dominus (c) Deus meus, clamavi ad te, et sanasti me.

Domine, eduxisti ex inferno animam meam : vivificasti me, ne descenderem iii lacum.

1. In dedicatione domus : cujus ritus mentio habetur, Deut. xx, 5. Quis ædificavit domum, et non dedicavit eam ? Recte autem referunt ad dedicationem domus per Absalom pollutæ, cum se, post res prosperas, in magnum incidisse periculum et ab eo liberatum esse, toto psalmo testetur.

4. Salvasti : Hier. vivificasti me, ne descenderem in lacum.

(a) Var. : Pro dedicatione. — (b) Dilatasti [Hebr. lætificasti.] — (c) Domine.

 

120

 

5. Psallite Domino, sancti ejus : et confitemini memoriæ sanctitatis ejus.

6. Quoniam ira in indignatione ejus : et vita in voluntate ejus.

Ad vesperum demorabitur fletus : et ad matutinum lætitia.

7. Ego autem dixi in abundantia mea : Non movebor in æternum.

8. Domine, in voluntate tua, præstitisti decori meo virtutem.

Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus.

9. Ad te, Domine, clamabo : et ad Deum meum deprecabor.

10. Quæ utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem ?

Numquid confitebitur tibi pulvis, aut annuntiabit veritatem tuam ?

11. Audivit Dominus, et misertus est mei : Dominus factus est adjutor meus.

12. Convertisti planctum meum in gaudium mihi : conscidisti saccum meum, et circumdedisti me lætitia :

13. Ut cantet tibi gloria mea, et

Cantate (a) Domino, sancti (b) ejus, et confitemini memoriæ sanctitatis ejus.

Quoniam ad momentum est ira ejus, et vita in repropitiatione ejus.

Ad vesperum commorabitur fletus, et in matutino laus.

Ego autem dixi in abundantia mea : Non movebor (c) in sempiternum (d).

Domine, in voluntate tua, posuisti (e) monti meo fortitudinem : abscondisti faciem tuam a me (f), et factus sum conturbatus.

Ad Dominum (g) clamabo, et (h) Dominum deprecabor.

Quæ est utilitas in sanguine meo, dum descendero, incorruptionem :

Numquid confitebitur tibi pulvis ? aut annuntiabit veritatem tuam ?

Audi, Domine, et miserere mei : Domine, esto adjutor (i).

Convertisti planctum meum in chorum mihi : solvisti saccum meum, et accinxisti me lætitia.

Ut laudet te gloria (j), et non

6. Ira in indignatione : Hier. ad momentum est ira ejus, ira Dei brevis est, amor jugis ac diuturnus. Ad vesperum : hinc brevitas irae apparet : nota vesperum dici prius, quia Hebræorum more, inde dies incipit.

7. Dixi in abundantia mea : florentibus rebus meis, putabam prosperitatem tantam nutare non posse, sed experimento didici totum in te esse positum.

8. In voluntate tua : pro arbitrio tuo. Præstitisti decori meo, gloriæ ac felicitati virtutem, robur, firmitudinem : unde sequitur : Avertisti faciem : neque enim opus erat illata vi, sed tantum subtracta manu, imo aversis oculis, adeo totus a te pendebam. Factus sum conturbatus : quo, non modo rerum perturbatio, verum etiam animi fluctuatio designatur, decori meo : at Hier. monti meo, arci meæ Sion, quæ mihi, te favente, et præsidio et ornamento fuit,

9. Clamabo, seu potius, clamabam : nam refert quæ tunc dixerit.

10. Corruptionem -Hebr. foveam, sepulcrum.

12. In gaudium : Hier. in chorum, in tripudium. Saccum, vestem lugubrem in lætam commutasti.

13. Gloria mea. "lingua, ut passim. Et non compungar : nihil supersit, quo remor-

(a) Var. : [Hebr. psallite.] — (b) [Hebr. misericordes.] — (c) Non commovebor, — (d) [Hebr. in sæculum.] — (e) Statuisti [al. posuisti.] — (f) A me deest. — (g) Ad te, Domine. — (h) Et ad. — (i) Add. mihi. — (j) [Hebr. psallat tibi gloria mea.]

 

121

 

non compungar : Domine Deus meus, i in æternum confitebor tibi.

taceat ; Domine Deus meus, in sempiternum (a) confitebor tibi.

dear aut crucier. At Hier. non taceat : lingua. Alii : Propterea cantabit tibi gloriam, et non tacebit ; supple, quisque, impersonaliter, more Hebræorum.

(a) Var. : [Hebr. in sæculum.]

PSALMUS XXX.
EUCHARISTICIS ET DEPRECATORIUS.

Ab omnibus proditus, et a Saule undique quasi indagine cinctus, in deserto Maon, nulla spe fugæ, repente est expeditus, quod in Deo spem omnem poneret. I Reg., xxiii, 25, etc.

VERSIO VULGATA.

1. In finem, Psalmus David, pro extasi.

2. In te, Domine, speravi, non confundar in æternum : in justitia tua libera me.

3. Inclina ad me aurem tuam, accelera ut eruas me.

Esto mihi in Deum protectorem : et in domum refugii, ut salvum me facias.

4. Quoniam fortitudo mea, et refugium meum es tu : et propter nomen tuum deduces me, et enutries me.

5. Educes me de laqueo hoc, quem absconderunt mihi : quoniam tu es protector meus.

6. In manus tuas commendo spiritum meum : redemisti me, Domine Deus veritatis.

7. Odisti observantes vanitates, supervacue.

Ego autem in Domino speravi :

VERSIO S. HIERONYMI.

Victori Psalmus (a) David.

In te, Domine, speravi, non confundar in æternum (b) : in justitia tua salva (c) me.

Inclina ad me aurem tuam, velociter libera me.

Esto mihi in lapidem fortissimum, et (d) in domum munitam, ut salves me.

Quia petra mea, et munitio mea tu es : et propter nomen tuum dux meus eris (e), et enutries me.

Educes me de reti, quod absconderunt mihi : quia tu fortitudo mea es (f).

In manu tua, commendabo spiritum meum : redemisti me, Domine Deus veritatis.

Odisti (g) custodientes vanitates frustra : ego autem in Domino confisus sum.

1. Pro extasi : ἒκτάσεως deest Hebr. et in multis exemplaribus græcis, Theodor. Sumptum e versu 23, ubi Sept. ἐν τῇ ἐκτάσει μοῦ.

7. Odisti : Hebr. odi. Supervacue : quasi diceret, vanitates vanissimas ; qua voce, ut idola plerumque, ita etiam sæpe res aliæ intelliguntur, quibus homines vani niti solent. Vanitas autem, mendacium est ; nec tantum Hebræis, verum etiam Latinis.

(a) Var. : Victori canticum. — (b) [Hebr. in sæculum.] — (c) [Hebr. eripe.] — (d) Et deest, — (e) Deduces me. — (f) Es deest. — (g) Odivi.

 

122

 

8. exultabo, et lætabor in misericordia tua.

Quoniam respexisti humilitatem meam, salvasti de necessitatibus animam meam.

9. Nec conclusisti me in manibus inimici : statuisti in loco spatioso pedes meos.

10. Miserere mei, Domine, quoniam tribulor : conturbatus est in ira oculus meus, anima mea, et venter meus.

11. Quoniam defecit in dolore vita mea : et anni mei in gemitibus.

Infirmata est in paupertate virtus mea : et ossa mea conturbata sunt.

12. Super omnes inimicos meos factus sum opprobrium, et vicinis meis valde : et timor notis meis.

Qui videbant me, foras fugerunt a me :

13. Oblivioni datus sum, tanquam mortuus a corde.

Factus sum tanquam vas perditum.

14. Quoniam audivi vituperatio-

Exultabo et lætabor in misericordia tua, quia vidisti (a) afflictionem meam : cognovisti tribulationes animæ meæ.

Et non conclusisti me in manu inimici : statuisti in latitudine pedes meos.

Miserere mei, Domine, quoniam tribulor : caligavit in furore oculus meus, anima mea et venter meus.

Quia consumptæ sunt in mœrore vitæ meæ, et anni mei in gemitu.

Infirmata est in iniquitate virtus (b) mea, et ossa mea contabuerunt.

Apud omnes hostes meos factus sum opprobrium, et vicinis meis nimis, et timor notis meis : qui videbant me in plateis, fugiebant a me :

Oblivioni traditus sum quasi mortuus a corde : factus sum quasi vas perditum.

Audivi enim opprobrium mul·

8. Quoniam respexisti humilitatem meam : Hier. cognovisti tribulationes.

9. Nec conclusisti me. · quanquam enim conclusus undique in Maon, tamen a te expeditus : vide argumentum.

10. Conturbatus : Hier. caligavit. In ira : ingentes animos adversus invadentes hostes iram appellat Scriptura. Isa. lxiii. 5. Circumspexi, et non erat auxiliator : indignatio mea ipsa auxiliata est mihi : quod tum Davidi nihil proderat, nulla evadendi spe, nisi Deus succurreret. Venter meus : interiora mea ; et ita semper.

12. Super omnes : — apud Hier. coram adversariis : sic ludibrio fuit inimicis ; et, qui est miseriarum cumulus, horrori familiaribus. Qui videbant me foras : Hier. qui videbant me in plateis, fugiebant à me, vulgus omne me fugiebat, ne infortunii mei veluti contagio laederetur.

13. Oblivioni datus sum, tanquam mortuus a corde : a corde tanquam mortuus ; penitus excidi animis, ut solent mortui. Tanquam vas perditum, ex quo effluunt omnia : ipse confractus ac vilissimae testæ loco habitus. Audivi vituperationem multorum : sic fit ; infortunati, etiam mali et imprudentes habentur. Vide avers. 11, varios miseriæ gradus. Primo, ipse infirmus ; secundo, inimicis probro habitus : tertio, etiam vicinis ; quarto, horrori notis ; quinto, a vulgo desertus ; sexto, oblivioni traditus ; septimo, rerum omnium inops ; octavo, omnium judicio condemnatus, ipso quoque audiente : quæ omnia contingunt, irato rege ; tamen inde expeditus : quæ Dei potentia ac beneficentia est.

(a) Var. : [Al. audisti.] — (b) Mea fortitudo.

 

123

 

nem multorum commorantium in circuitu :

In eo dum convenirent simul adversum me, accipere animam meam consiliati sunt.

15. Ego autem in te speravi : Domine, dixi : Deus meus es tu :

10. In manibus tuis sortes meæ.

Eripe me de manu inimicorum meorum, et a persequentibus me.

17. Illustra faciem tuam super servum tuum, salvum me fac in misericordia tua :

18. Domine, non confundar, quoniam invocavi te.

Erubescant impii, et deducantur in infernum : 19. muta fiant labia dolosa.

Quæ loquuntur adversus justum iniquitatem, in superbia, et in abusione.

20. Quam magna multitudo dulcedinis tuæ, Domine, quam abscondisti timentibus te !

Perfecisti eis, qui sperant in te, in conspectu filiorum hominum.

21. Abscondes eos in abscondito faciei tuæ a conturbatione hominum.

Proteges eos in tabernaculo tuo a contradictione linguarum.

22. Benedictus Dominus : quoniam mirificavit misericordiam suam mihi in civitate munita.

torum, congregatione (a) in circuitu : dum inirent consilium adversum me : et ut auferrent animam meam cogitaverunt (b).

Ego autem in te speravi, Domine : dixi : Deus meus es (c) tu.

In manu tua tempora mea : libera me de manu inimicorum meorum, et persequentium me.

Ostende (d) faciem tuam super servum tuum : salva me in misericordia tua.

Domine, ne confundar, quoniam invocavi te : confundantur impii, taceant in inferno.

Muta fiant labia mendacii : quæ loquuntur contra justum dura (e), in superbia et despectione.

Quam multa est bonitas tua, quam abscondisti timentibus te.

Operatus es sperantibus in te ! in conspectu filiorum hominum.

Abscondes eos in protectione vultus tui a duritia viri : abscondeseos in umbra : a contradictione linguarum.

Benedictus Dominus : quoniam (f) mirabilem fecit misericordiam suam milii, in civitate munita.

16. Sortes meæ : Hier. tempora mea, antiquæ interpretationes apud Theodor. χαιροί tempora ; pro quo Septuaginta κλῆροι, sortes. Tempora autem dicit sive prospera, sive adversa.

18. Deducantur : Hier. taceant in inferno, moriantur.

19. In abusione. Hier. despectione.

20. Quam abscondisti : quam in mediis calamitatibus reservasti. Perfecisti : repete, quam dulcedinem In conspectu filiorum : tanta est illa dulcedo, ut etiam aliis hominibus appareat.

21. In abscondito faciei tuæ : in secreto, ubi faciem benignam, id est, favorem tuum tuis exhibes. A contradictione linguarum ; a linguis maledicis.

22. In civitate munita : tam tutum me præstitisti, ac si essem in civitate munita.

(a) Var. : Congregationem. — (b) [Al. cogitarent.]— (c) Es deest. — (d) Illumina, (e) Vetera. — (f) Qui.

 

124

 

23. Ego autem dixi in excessu mentis meæ : Projectus sum a facie oculorum tuorum.

Ideo exaudisti vocem orationis meæ, dum clamarem ad te.

24. Diligite Dominum, omnes sancti ejus, quoniam veritatem requiret Dominus, et retribuet abundanter facientibus superbiam.

25. Viriliter agite, et confortetur cor vestrum, omnes qui speratis in Domino.

Ego autem dixi in stupore meo : Projectus sum de conspectu oculorum tuorum.

Ergone audisti vocem deprecationis meæ, cum clamarem ad te ?

Diligite Dominum, omnes sancti ejus, fideles servat Dominus : et retribuet his qui satis operantur superbiam.

Confortamini, et coboretur cor vestrum, omnes qui expectatio Dominum.

23. In excessu mentis meas : Sept. ἐν τῆ εκτάσει μοῦ mentis : additum, quod aliter latinus sermo ἒκθασιν exprimere noti possit, nisi mentis excessum, Hier. Epist, ad Sun. Ubi etiam testatur in latinis olim codicibus lectum : in pavore meo ; in Hebr. autem haberi, in stupore et admiratione. Eadem vox hebræa habetur Psal. cxv, ubi Vulg. simpliciter vertit, in excessu : utrobique Hier. in stupore, qui idem fere sonat ac mentis excessum, rapto animo extra se, propter vehementiam admirationis. Et certe versus sequentes sunt rapidissimi et concitatissimi motus, quem recte expressit Hier. Alii ex Hebr. simpliciter : Dum festinarent, a facie Saulis scilicet ; frigidius, ut videtur, quam hic locus poscat.Projectus sum : inde angor maximus, quod se a Deo abjectum putaret. Ideo exaudisti : Hier. ergone exaudisti ? Quod est admirantis, et huic loco magis congruit :

24. Veritatem requiret Dominus : Hier. fideles servat. Facientibus superbiam : superbe agentibus.

PSALMUS XXXI.
DEPRECATORIUS.

David aeger, ut videtur, ac petens veniam, gratias agit pro remissione peccatorum, atque a Deo doctus, seque et alios ad meliora convertit.

VERSIO VULGATA.

Ipsi David intellectus.

1. Beati quorum remissæ sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata.

2. Beatus vir, cui non imputavit

VERSIO S. HIERONYMI.

David eruditio.

Beatus cui dimissa est iniquitas, et (a) absconditum est peccatum.

Beatus homo, cui non impu-

1. Intellectus : Hier. eruditio ; quo titulo, ubi occurrit, admonemur aliquid esse in psalmo altius inquirendum considerandumque, præsertim ad informandos mores, ut patet ex vers. 8, 9. Hic ergo intelligenda in morbis pœna peccati ; in solutione morbi, remissio peccatorum aliaque ad hunc locum spectantia. Remissa ;... tecta : notandæ variæ voces de remissione peccatorum ; ablata dicuntur, translata, occultata, non imputata, lota, purgata, deleta, quæ eodem omnia recidunt.

(a) Var. : Deest et.

 

125

 

Dominus peccatum, nec est in spiritu ejus dolus.

3. Quoniam tacui, inveteraverunt ossa mea, dum clamarem tota die.

4. Quoniam die ac nocte gravata est super me manus tua : conversus sum in ærumna mea, dum configitur spina.

5. Delictum meum cognitum tibi feci : et injustitiam meam non abscondi.

Dixi : Confitebor adversum me injustitiam meam Domino : et tu remisisti impietatem peccati mei.

6. Pro hac orabit ad te omnis sanctus in tempore opportuno.

Verumtamen in diluvio aquarum multarum, ad eum non approximabunt.

7. Tu es refugium meum a tribulatione, quæ circumdedit me : exultatio mea, erue me a circumdantibus me.

8. Intellectum tibi dabo, et in-

tavit Dominus iniquitatem : nec est in spiritu ejus dolus.

Quia tacui, attrita sunt ossa mea, in rugitu meo tota die.

Die enim et nocte gravatur super me manus tua : versatus sum in miseria mea, cum exardesceret æstas jugiter (a).

Peccatum meum notum faciam (b) tibi : et iniquitatem meam non abscondi.

Dixi : Confitebor scelus meum Domino (c) : et tu misisti (d) iniquitatem peccati mei (e).

Pro hac orabit omnis misericors (f) ad te tempus (g) inveniens, ut cum mundaverint aquæ multæ, ad illum non accedant.

Tu es protectio mea, ab hoste custodies me, laus mea salvans : circumdabis me. Semper.

Docebo te, et monstrabo (h)

2. In spiritu ejus dolus : nec aliis, nec sibi imponit ipsi, ut solent, ficta pœnitentia, nec ad vivum penetrante.

3. Tacui, peccata mea, de quibus supra, quo silentio pejus habuit : nam ut præclare Tertull. lib. De Pœnit. : Quantum confessio peccata levat, tantum dissimulatio exaggerat. Inveteraverunt ossa mea. Hier. attrita sunt, vires consumptæ sunt clamoribus continuis quibus, de ægritudine queror : vide infr. S.

4. Conversus sum in ærumna : Hier. versatus sum in miseria mea, hac et illac jactatus. Dum configitur spina : dolores acutissimi ; ad hæc stimuli conscientiæ. At Hebr. Versus est succus meus in siccitates œstivas, id est, morbo contabui, ut æstu gramina.

5. Delictum, quo gravabar. Cognitum tibi feci, confessus sum : ea mente fui, ut sponte confiterer etiamsi ignorares, tanta tui fiducia inerat. Dixi : Confitebor : cum ægritudinem deplorarem, ac de peccatis tacerem, sup. vers. 3, manus me tua opprimebat : ubi vox confitentis erupit, tu dimisisti, etc ; dixi : Confitebor... et tu remisisti : re nondum expleta, ipso proposito confitendi, inflexus es ad veniam : audiens vocem confessionis in cordeantequam voce proferretur, August.

6. Pro hac : pro hoc ; femin. pro neutro : notus hebraismus : vide Psal. xxvi. 4. Omnis sanctus : nota preces pro. ægrotis in cœtu fidelium. Verumtamen, ideo, eo quod sancti pro me orent. Non approximabunt, aquæ scilicet de quibus sermo, id est, calamitates.

7. Λ tribulatione... Hier. ab hoste custodies me.

8. Intellectum tibi dabo : Hier. docebo ; ia morbis scilicet, in calamitatibus,

(a) Var. : Messis. Jugiter. — (b) Facio. — (c) Scelera mea. — (d) Dimisisti. [Hebr. abstu-listi.]— (e) Mei. Semper. — (f) Omnis sanctus. — (g) Ad tempus. — (h) Erudiam te, et illuminabo.

 

126

 

struam te in via hac, qua gradieris, firmabo super te oculos meos.

9. Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus.

In camo et fræno maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te.

10. Multa flagella peccatoris, sperantem autem in Domino misericordia circumdabit.

i 1. Lætamini in Domino, et exultate, justi, et gloriamini, omnes recti corde.

tibi viam per quam ambules : cogitabo de te oculo meo.

Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus (a) non est intelligentia.

Iii camo et fræno maxillas eorum constringe, qui non accedunt ad te (b).

Multi dolores impii : confidentem autem in Domino misericordia circumdabit.

Lætamini in Domino, et exultate, justi, et laudate eum, omnes recti corde.

quibus vel maxime erudimur : Deus hic inducitur loquens, ac precibus amicti hominis respondens. Firmabo super te oculos meos, te attente aspiciam, ut consulam calamitate tuæ.

9. Nolite fieri sicut equus et mulus. « Homo enim cum in honore esset, non intellexit ; comparatus est jumentis insipientibus, » Psal. xlviii. 13 : rebus prosperis inflatus, ac belluino more insolescens, morbis et calamitatibus fractus, meliora docetur. In camo et fræno, eo quod calamitatibus frænantur cupiditates. Maxillas eorum constringe : vi comprime, atque adige ad te, Domine, eos qui verbis tuis non moventur.

10. Flagella : Hier. dolores ; multis doloribus, calamitatibus, morbis, impius coercetur ac punitur.

(a) Var. : In quibus. — (b) Ejus constringis, ut non appropinquet ad te.

PSALMUS XXXII.
LAUDIS AC SPEI.

Fideles hortatur ad laudandum alacriter creatorem omnium, ac præsidem et custodem Deum. Ρlanè sine titulo in Hebræo.

VERSIO VULGATA.

Psalmus David.

1Exultate, justi, in Domino : rectos decet collaudatio.

2. Confitemini Domino in cithara : in psalterio decem chordarum psallite illi.

VERSIO S. HIERONYMI.

Laudate, justi, Dominum, rectos decet laudatio.

Confitemini Domino in cithara' : in psalterio decachordo cantate (a) ei.

1. Rectos decet collaudatio : Peccatori enim dixit Deus : Quare tu enarras justitias meas ? Psal. xlix. 16. Nec est speciosa laus in ore peccatoris, Eccli., xv. 9.

2. In cithara : Hebr. cinnor, unde cinyra instrumentum musicum. Psalterio : nablio : Hebr. Nebel, et ita passim.

(a) Var. : Psallite.

 

127

 

3. Cantate ei canticum novum : bene psallite ei in vociferatione.

4. Quia rectum est verbum Domini, et omnia opera ejus in fide.

5. Diligit misericordiam et judicium : misericordia Domini plena est terra.

6. Verbo Domini cœli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum.

7. Congregans sicut in utre aquas maris : ponens in thesauris abyssos.

8. Timeat Dominum omnis terra : ab eo autem commoveantur omnes inhabitantes orbem.

9. Quoniam ipse dixit, et facta sunt : ipse mandavit, et creata sunt.

10. Dominus dissipat consilia gentium : reprobat autem cogitationes populorum, et reprobat consilia principum.

11. Consilium autem Domini in æternum manet : cogitationes cordis ejus in generatione et generationem.

12. Beata gens, cujus est Dominus Deus ejus : populus, quem elegit in hæreditatem sibi.

Cantate ei canticum novum, diligenter (a) psallite in -jubilo.

Quoniam (b) rectum est verbum Domini, et omne opus ejus in fide.

Diligit justitiam et judicium : misericordia Domini plena est terra.

Verbo (c) Domini cœli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis ornatus eorum.

Congregans quasi in utre aquas maris, ponens in thesauris abyssos.

Timeat Dominum (d) omnis terra : ipsum formident universi habitatores orbis.

Quia ipse dixit, et factus est : ipso præcipiente, stetit.

Dominus dissolvit (e) consilium gentium : irritas facit (f) cogitationes populorum.

Consilium Domini in æternum stabit : cogitationes cordis ejus in generatione et generatione.

Beata gens, cujus Dominus Deus ejus : populus, quem elegit in hæreditatem sibi.

3. Psallite... in vociferatione : Hier. in jubilo. Illud psallere, est fides tangere ; vociferari autem, seu jubilare, est vocem comitem addere.

4. In fide : fideliter implet promissa.

5. Diligit misericordiam : Hebr. justitiam.

6. Verbo Domini : est Dominus et Verbum et Spiritus, sanctaque Trinitas mystice adumbrata. Firmati sunt : Hebr. facti sunt. Virtus eorum : Hier. ornatus ; exercitu ; Hebr. sabaa : sic passim vocantur sidera.

7. Congregans sicut in utre : alludit ad illud : Congregentur aquæ in locum unum, Gen. i. 9. Ponens in thesauris abyssos : profunda maris imperscrutabilia, tanquam in penu sua habens.

8. Ab eo... commoveantur : Hier. ipsum formident.

9. Ipse dixit... ipse mandavit ; at Hier. ex Hebr. : Ipse dixit, et factus est, orbis scilicet ipso præcipiente stetit, quo significetur, Deo jubente, res et primitus factas, et postea conservatas.

10. Et reprobat consilium principum : deest Hier. Sed hic ut et alibi, sæpe Hebræus ex Septuaginta supplendus videtur.

11. Consilium... Domini in æternum.· consilia hominum fluxa ; Dei firma et æterna sunt.

(a) Var. : Bene. — (b) Quia. — (c) In verbo. — (d) A Domino. — (e) Solvit. —(f) Fecit.

 

128

 

13. De cœlo respexit Dominus : vidit omnes filios hominum.

14. De præparato habitaculo suo respexit super omnes qui habitant terram.

15. Qui finxit sigillatim corda eorum : qui intelligit omnia opera eorum.

16. Non salvatur rex per multam virtutem : et gigas non salvabitur in multitudine virtutis suæ.

17. Fallax equus ad salutem, in abundantia autem virtutis suæ non salvabitur.

18. Ecce oculi Domini super metuentes eum, et in eis qui sperant super misericordia ejus :

19. Ut eruat a morte animas eorum, et alat eos in fame.

20. Anima nostra sustinet Dominum : quoniam adjutor et protector noster est.

21. Quia in eo lætabitur cor nostrum, et in nomine sancto ejus speravimus.

22. Fiat misericordia tua, Domine, super nos : quemadmodum speravimus in te.

De cœlo respexit (a) Dominus : vidit omnes filios Adam.

De firmissimo solio suo perspexit (b) ad universos habitatores terræ.

Fingens pariter cor eorum : intelligens omnia opera eorum.

Non salvatur (c) rex in multitudine exercitus, nec fortis liberabitur in multitudine (d) virtutis.

Fallax equus ad salutem et in multitudine virtutis suæ (e) non salvabit.

Ecce oculus Domini super timentes eum : ad expectantes misericordiam ejus.

Ut eruat de morte animas eorum, et vivificet eos in fame.

Anima nostra expectavit Dominum : auxilium nostrum, et clypeus noster est.

In ipso enim lætabitur cor nostrum : quia in nomine sancto ejus speravimus.

Fiat (f) misericordia tua, Domine, super nos, sicut expectavimus in (g) te.

13. De cœlo respexit : adverte graphicam descriptionem Dei ab altissimo solio res humanas intuentis.

14. De præparato habitaculo : Hier. firmissimo solio.

15. Qui finxit sigillatim corda eorum : ideo non tantum universis, sed etiam singulis intentus ; unde subdit : Qui intelligit omnia opera eorum.

16. Per multam virtutem : Hier. in multitudine exercitus. Gigas ; potens, Hebr. virtutis : Hebr. roboris, ita et vers. 17. Sensus est : Quid validius, quam rex ingentibus cinctus copiis ; ipse fortis ac prævalido corpore ? Et tamen nec sic satis tutus.

17. Fallax equus ad salutem : ad expediendum equitem, vires ei præter spem suppetunt. Non salvabitur : Hier. salvabit ; non liberabit equitem, licet eo maxime in bello confidentem : sic Prov. xxi, 31 : Equus paratur ad diem belli : Dominus autem salutem tribuit.

(a) Var. : Prospexit. — (b) De firmissima sede sua prospexit. — (c) Non salvabitur. — (d) In multiplicatione. — (e) Roboris sui. — (f) Sit — (g) Deest in.

 

129

 

PSALMUS XXXIII.
MORALIS.

versio vulgata. 1. Davidi, cum immutavit vultum suum coram Achimelech, et dimisit eum et abiit. (I Reg., xxi. )

2. Benedicam Dominum in omni tempore : semper laus ejus in ore meo.

3. In Domino laudabitur anima mea : audiant mansueti, et lætentur.

4. Magnificate Dominum mecum : et exaltemus nomen ejus in idipsum.

5. Exquisivi Dominum, et exaudivit me : et ex omnibus tribulationibus meis eripuit me.

6. Accedite ad eum, et illuminamini : et facies vestræ non confundentur.

7. Iste pauper clamavit, et Dominus exaudivit eum : et de omnibus tribulationibus ejus salvavit eum.

8. Immittet Angelus Domini in circuitu timentium eum, et eripiet eos.

9. Gustate, et videte quoniam suavis est Dominus : beatus vir, qui sperat in eo.

10. Timete Dominum, omnes sancti ejus : quoniam non est inopia timentibus eum.

VERSIO S. HIERONYMI.

David, quando commutavit os (e) suum coram Abimelech, et ejecit eum, et abiit.

Benedicam Dominum in omni tempore : semper laus ejus in ore meo.

In Domino laudabitur anima mea, audient (b) mites, et lætentur.

Magnificate Dominum mecum, et exaltemus nomen ejus pariter.

Quæsivi Dominum, et exaudivit me : et de omnibus angustiis meis liberavit me.

Aspicite (c) ad eum et confluite, et vultus vestri non confundentur.

Hic pauper clamavit, et Dominus exaudivit : et de omnibus tribulationibus ejus salvavit eum.

Circumdat (d) Angelus Domini in gyro timentes eum, et eruet eos.

Gustate et videte quoniam bonus Dominus : beatus vir, qui sperat in eo.

Timete Dominum, sancti ejus : quoniam non est inopia timentibus eum.

1. Cum immutavit vultum suum : insanum se finxit. Coram Achimelec : Hebr. ; Abimelech ; sed omnino Vulgata præstat : hæc enim egit David coram Achis rex Geth : habetur hæc historia I Reg., xxi, 13. David ergo a tanto periculo liberatus, innocentiæ custodem Deum et iniquitatis ultorem acerrimum prædicat. Psalmus hic est acrostichus.

4. In idipsum : pariter.

6. Accedite... facies vestræ : Hebr. sic invertit : Aspiciant ad eum, et facies eorum non confundentur.

8. Immittet... in circuitu : Hier. circumdat, Hebr. et Septuaginta : castrame· labitur.

(a) Var. : [Hebr. saporem.] — (b) Audiant. — (c) Respicite. — (d) Circumdabit.

 

130

 

11. Divites eguerunt et esurierunt : inquirentes autem Dominum non minuentur omni bono.

12. Venite, filii, audite me : timorem Domini docebo vos.

13. Quis est homo qui vult vitam : diligit dies videre bonos.

14. Prohibe linguam tuam a malo : et labia tua ne loquantur dolum.

15. Diverte a malo, et fac bonum : inquire pacem, et persequere eam.

16. Oculi Domini super justos : et aures ejus in preces eorum.

17. Vultus autem Domini super facientes mala : ut perdat de terra memoriam eorum.

18. Clamaverunt justi, et Dominus exaudivit eos : et ex omnibus tribulationibus eorum liberavit eos.

19. Juxta est Dominus iis, qui tribulato sunt corde : et humiles spiritu salvabit.

20. Multæ tribulationes justorum : et de omnibus his liberabit eos Dominus.

21. Custodit Dominus omnia ossa eorum : unum ex his non conteretur.

22. Mors peccatorum pessima : et qui oderunt justum, delinquent.

23. Redimet Dominus animas servorum suorum, et non delinquent omnes qui sperant in eo.

Leones indiguerunt, et esurierunt : quærentibus autem Dominum non deerit omne bonum.

Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos.

Quis est vir qui velit vitam, diligens dies videre bonos ?

Custodi linguam tuam a malo : et labia tua ne loquantur dolum.

Recede a malo, et fac bonum : quære pacem, et persequere eam.

Oculi Domini ad justos, et aures ejus ad clamores eorum.

Vultus Domini super (a) facientes mala (b), ut perdat de terra, memoriam eorum.

Clamaverunt, et Dominus exaudivit, et ex omnibus tribulationibus eorum liberavit eos.

Juxta est Dominus contritis corde, et confractos spiritu salvabit.

Multæ tribulationes justi (c), et ex omnibus illis liberabit (d) eum Dominus.

Custodit omnia ossa ejus : unum ex eis non confringetur.

Interficiet impium malitia, et odientes justum culpabuntur.

Redimet Dominus animas servorum suorum, et non peccabunt (e) omnes sperantes in eo.

11. Divites : Hebr. leones, id est, rapaces, violenti, qualis Saul et Philisthæi quorum e manibus ereptus est David.

13. Dies videre bonos ? Hebr. beatos, fortunatos dies ad videndum bonum.

17. Vultus Domini : id est ira, ut sæpe videmus.

18. Clamaverunt justi : deest justi. : Hebr. sed recte suppletum ex antecedentibus.

19. lis, qui tribulato sunt corde : Hier. contritis corde, afflictis ac mœrentibus.

21. Omnia ossa eorum : artus omnes, et artuum sustentacula : quare undique, et ab omni ictu tutus.

22. Mors peccatorum : Hier. interficiet impium malitia, ut non modo male pereant, sed etiam ipsi sibi accersant interitum.

23. Non delinquent ; Hebr. non deficient, non vastabuntur.

(a) Ver. : In. — (b) Malum. — (c) [Hebr. Multa mala] justo. — (d) Liberavit. — (e) [Hebr. non culpabuntur.]

 

131

 

PSALMUS XXXIV.
DEPRECATORIUS.

David insidiis et calumniis impetitus, cum Saulem et alios inimicos nec patientia, nec fusis pro illis precibus lenire posset, non tamen ulciscitur, sed Deum implorat judicem. Quæ omnino congruunt ei loco, ubi David in spelunca delitescens, Sauli pepercit, oram chlamydis præcidit. I Reg., xxiv, 5.

VERSIO VULGATA. Ipsi David.

1. Judica, Domine, nocentes me, expugna impugnantes me.

2. Apprehende arma et scutum : et exurge in adjutorium mihi.

3. Effunde frameam, et conclude adversus eos, qui persequuntur me : dic animæ meæ : Salus tua ego sum.

4. Confundantur et revereantur, quærentes animam meam.

Avertantur retrorsum, et confundantur cogitantes mihi mala.

5. Fiant tanquam pulvis ante faciem venti et Angelus Domini coarctans eos.

VERSIO S. HIERONYMI. David.

Judica, Domine, adversarios meos : pugna contra impugnantes me.

Apprehende scutum et hastam (a), et consurge in auxilium meum (b).

Evagina gladium, et prœoccupa ex adverso persequentem (c) me ; dic animæ meæ : Salus tua ego sum.

Confundantur et revereantur, qui quærunt animam meam.

Convertantur retrorsum, et confundantur, qui cogitant malum mihi.

Fiant sicut pulvis ante faciem venti, et Angelus Domini impellat.

1. Judica... nocentes me : Hebr. Litiga cum litigantibus mecum, causam meam in Saulem et adversarios suscipe : quæ sane eo pertinent, ut ultionem permittat Deo, ipse a vindicta purus. Sic enim Saulem alloquitur : Judicet Dominus inter me et te : manus autem mea non sit in te. Et iterum : Sit Dominus judex, et judicet inter me et te : videat et judicet causam meam et eruat me de manu tua, I Reg.xxiv, 13, 16 : quæ omnino huic loco congruunt.

2. Apprehende arma et scutum : Hier. scutum et hastam, quo et me tuearis, et ulciscaris hostes : Deus enim pro eo militat, qui ultionem illi, non sibi, tribuit.

3. Effunde frameam : Hier. Evagina gladium ; Hebr. expedi lanceam. Et conclude : Hier, et prœoccupa, etc. quod est egregie pugnantis, et prævertentis ictus. Dic animæ meæ : intus, arcana illa spiritus voce.

5, 6. Et angelus Domini... « Horrenda via ! Tenebras solas quis non horreat ? lubricum solum quis non paveat ? in tenebris et lubrico qua is ? ubi pedem figis ? » August. in hunc psal. serm. i, n. 9. Et instat præterea : Angelus Domini, malus, ut puto : ut non possint stare, idem. Morali sensu : « tenebræ, ignorantia : lubricum, luxuria. » Idem. Præter incentiva vitiorum, tentator urget, nec quiescere sinit.

(a) Var. : [Al. centum.] — (b) [ Al. mihi.] — (c) Persequentes.

 

132

 

6. Fiat via illorum tenebræ et lubricum : et Angelus Domini persequens eos.

7. Quoniam gratis absconderunt mihi interitum laquei sui : supervacue exprobraverunt animam meam.

8. Veniat illi laqueus quem ignorat : et captio, quam abscondit, apprehendat eum : et in laqueum cadat in ipsum.

9. Anima autem mea exultabit in Domino : et delectabitur super salutari suo.

10. Omnia ossa mea dicent : Domine, quis similis tibi ?

Eripiens inopem de manu fortiorum ejus : egenum et pauperem a diripientibus eum.

11. Surgentes testes iniqui, quæ ignorabam interrogabant me.

12. Retribuebant mihi mala pro bonis : sterilitatem animæ meæ.

13. Ego autem cum mihi molesti essent, induebar cilicio.

Humiliabam in jejunio animam meam : et oratio mea in sinu meo convertetur.

14. Quasi proximum, et quasi fratrem nostrum, sic complacebam : quasi lugens et contristatus sic hu-miliabar.

Sit via eorum tenebræ et lubricum, et Angelus Domini persequatur eos.

Quia frustra absconderunt mihi insidias retis sui : sine causa foderunt animæ meæ.

Veniat ei (a) calamitas quam ignorat, et rete suum quod abscondit, comprehendat eum, et cadat in laqueum (b).

Anima autem mea exultabit in Domino, et (c) lætabitur in salute sua.

Omnia ossa mea dicent : Domine, quis similis tui ? eripiens (d) inopem a validiore, et pauperem et mendicum a violento.

Surgentes testes iniqui : quæ nesciebam interrogabant me.

Reddebant mihi mala pro bono : sterilitatem animæ meæ.

Ego autem cum infirmarer (e) ab eis, induebar cilicio : humiliabam in jejunio animam meam, et oratio mea in sinum meum revertetur.

Quasi ad amicum (f), quasi ad fratrem meum sic ambulabam : quasi lugens mater, tristis incurvabar.

7. Gratis... supervacue : sine causa, non lacessiti : eadem utrobique vox, Hebr. Interitum laquei sui : laqueum suum exitialem. Exprobraverunt animam meam : Hier. foderunt animæ meæ. Chald. insidiati sunt.

8. Laqueus : Hier. calamitas.

10. Omnia ossa mea : totis viribus et ex intimis medullis dicam.

12. Sterilitatem : Hebr. orbitatem, ut me orbum et inopem facerent.

13. Cum mihi molesti essent : congruit Hier. Hebr. Chald. Syr. Cum ipsi infirmarentur, cum vehementissime laborarent, non gravavi oppressos ; quin potius ad preces me contuli, pro ipsis quoque Deo supplicans, ut docent sequentia. Oratio mea in sinu meo : Hier. in sinum meum revertebatur ; secretas fundebam preces, vel ea ipsis imprecabar quæ mihi evenire optarem, sic enim agebat. Vide vers. seq. ; vide etiam Præf. cap. I, n. 13.

14. Quasi. proximum : Hier. quasi ad amicum, quasi ad fratrem meum, sic ambulabam, etc, nihil mali cogitans adversus malos, imo fausta omnia ut ami-

(a) Var. : [Al. eis.] — (b) [Hebr. in calamitatem.] — (c) Deest et. — (d) Eruens. — (e) Infirmarentur, induebar. — (f) [Hebr. Sodalem.]

 

133

 

15. Et adversum me lætati sunt, et convenerunt : congregata sunt super me flagella, et ignoravi.

16. Dissipati sunt, nec compuncti, tentaverunt me, subsannaverunt me subsannatione : frenduerunt super me dentibus suis.

17. Domine, quando respicies ? restitue animam meam a malignitate eorum, a leonibus unicam meam.

18. Confitebor tibi in ecclesia magna, in populo gravi laudabo te.

19. Non supergaudeant mihi qui adversantur mihi inique : qui oderunt me gratis, et annuunt oculis.

20. Quoniam mihi quidem pacifice loquebantur : et in iracundia terræ loquentes, dolos cogitabant.

21. Et dilataverunt super me os suum : dixerunt : Euge, euge, viderunt oculi nostri.

22. Vidisti, Domine, ne sileas : Domine, ne discedas a me.

Et in infirmitate mea lætabantur et congregabantur : collecti sunt adversum me percutientes et nesciebam, scindentes, et non tacentes.

In simulatione verborum fictorum, frendebant contra me dentibus suis.

Domine, quanta videbis (a) ? converte animam meam a calamitatibus suis (b) : a leonibus solitariam meam.

Confitebor tibi in ecclesia grandi ; in populo forti laudabo te.

Non lætentur super me inimici mei mendaces : odientes me frustra conniventes (c) oculo.

Non enim pacem loquuntur, sed in rapina terræ, verba fraudulenta concinnant.

Et dilataverunt super me os suum, dixerunt : Vah, vah, vidit oculus noster.

Vidisti, Domine, ne taceas : Domine, ne elongeris a me.

cis, ut fratribus, evenire optans. Quasi lugens : Hier. quasi lugens matrem, tristis incurvabar, tanta inerat charitas erga infensos quosque, ut etiam laborantes æque lugeret ac matrem.

15. Et adversum me... et in infirmitate mea, etc, ut apud Hier. usque ad vers. 17. (scindentes, et non tacentes, etc. ex Hier. ) proscindentes me contumeliis, neque id clam habentes ; quippe professi odium, interdum tamen blanda simulantes, sed insultantium more.

17. A malignitate eorum : Hier. a calamitatibus suis. Unicam meam, animam.

18. In ecclesia magna : recte ; dignus piorum cœtibus, qui nemini machinatur malum, omnes, atque etiam adversarios, fraterna charitate complexus. In populo gravi : denso, multo.

19. Qui adversantur : Hier. inimici mei mendaces. Annuunt oculis : sic ille deceptor Prov., vi13, 14, annuit oculis, terit pede, digito loquitur, pravo corde machinatur malum ; multis interim sinceræ familiaritatis indiciis.

20. Quoniam mihi quidem : Hier. non enim pacem loquuntur. Et in iracundia terræ : Hier. in rapina terræ. Dolos cogitabant : fraudulenta verba concinnant, idem : ita se gerunt, ita dolose agunt, ut solent iracundi terræ, rapaces violentique homines, qui in terra passim, occurrunt. Alii ex Hebr. sic : Super quietos terræ verba dolosa excogitant.

21. Euge, euge : quod est adhortantis, tanquam seipsi ad scelera adhortentur : alii, Vah, vah ; quod est indignantis et insultantis.

(a) Var. : [Al. aspicies.] — (b) Eorum. — (c) Cohibentes.

 

134

 

23. Exurge et intende judicio meo, Deus meus et Dominus meus, in causam meam.

24. Judica me secundum justitiam tuam, Domine Deus meus, et non supergaudeant mihi.

25. Non dicant in cordibus suis : Euge, euge, animæ nostræ : nec dicant : Devoravimus eum.

26. Erubescant et revereantur simul, qui gratulantur malis meis.

Induantur confusione et reverentia, qui magna loquuntur super me.

27. Exultent et lætentur qui volunt justitiam meam : et dicant semper : Magnificetur Dominus, qui volunt pacem servi ejus.

28. Et lingua mea meditabitur justitiam tuam, tota die laudem tuam.

Consurge (a) et vigila in judicium meum, Deus meus et Dominus meus (b), in causam meam.

Judica me secundum justitiam tuam, Domine Deus meus : et ne insultent mihi.

Nec dicant in corde suo : Vah animæ nostræ : nec dicant : Absorbuimus eum.

Confundantur et revereantur pariter qui lætantur in afflictione mea.

Induantur confusione et verecundia, qui magnificantur super me.

Laudent et lætentur qui volunt justitiam meam : et dicant semper : Magnificetur Dominus, qui vult pacem servi sui.

Et lingua mea meditabitur justitiam tuam, tota die laudem tuam.

26. Erubescant et revereantur : pudefiant. Reverentia : ignominia ; qua de re vide Præf. cap. i, n. 14, et in Psal. vi, 11.

(a) Var. : [Hebr. expergiscere.] — (b) [Al. Domine,] in.

PSALMUS XXXV.
MORALIS.

Impiorum, qualis erat Saul, profunda malitia ; Dei profunda judicia in malos, et effusa in bonos misericordia.

VERSIO VULGATA. 1. In finem, servo Domini ipsi Da^iid.

2. Dixit injustus ut delinquat in semetipso : Non est timor Dei ante oculos ejus.

3. Quoniam dolose egit in con-

VERSIO S. HIERONYMI. Pro victoria, servo (a) Domini David.

Dixit scelus impii in medio cordis ejus, non esse timorem (b) Dei ante oculos ejus.

Quia dolose egit adversus eum

2. Dixit injustus : impius : ut delinquat, ire semetipso : dixit in semetipso ut delinquat, destinata malitia machinatur scelus.

3. Quoniam dolose... Hier. dolose egit adversus eum (Deum) in oculis suis, sibi blanditur, quasi Deo ipsi possit imponere. Ut inveniatur... ejus ad odium : ita ut

(a) Var. ; Victori, servo. — (b) Non est timor.

 

135

 

spectu ejus : ut inveniatur iniquitas ejus ad odium.

4. Verba oris ejus iniquitas, et dolus : noluit intelligere ut bene ageret.

5. Iniquitatem meditatus est in cubili suo : astitit omni viæ non bonæ, malitiam autem non audivit.

6. Domine, in cœlo misericordia tua, et veritas tua usque ad nubes.

7. Justitia tua sicut montes Dei : judicia tua abyssus multa.

Homines et jumenta salvabis, Domine : 8. quemadmodum multiplicasti misericordiam tuam, Deus.

Filii autem hominum in tegmine alarum tuarum sperabunt.

9. Inebriabuntur ab ubertate domus tuæ : et torrente voluptatis tuæ potabis eos.

10. Quoniam apud te est fons vitæ, et in lumine tuo videbimus lumen.

in oculis suis : ut inveniret iniquitatem ejus ad odiendum.

Verba oris ejus iniquitas et dolus : cessavit cogitare benefacere (a).

Iniquitatem cogitat in cubili suo, stabit in via non bona : malum non abjiciet.

Domine, in cœlo misericordia tua : fides tua usque ad nubes.

Justitia tua quasi montes, Domine, judicia tua (b) abyssus multa : hominem (c) et jumentum salvos facies, Domine.

Quam pretiosa est misericordia tua, Domine (d) !

Et filii Adam in umbra, alarum tuarum sperabunt.

Inebriabuntur de pinguedine domus tuæ, et torrente deliciarum tuarum potabis eos.

Quoniam tecum est fons vitæ : in lumine tuo videbimus lumen.

odiosa flat iniquitas ejus : nulla excusatione, cum non animi impotentia, non ignorantia, non fragilitate naturæ, aut humana alia infirmitate peccet, sed deliberate consilio ac malitia mera : unde sequitur :

5. Iniquitatem meditatus est in cubili suo : non diu, non noctu ab iniquitate desistit, nec impetu quodam abreptus, sed dedita opera : talis videtur fuisse Saul, invidia datus in reprobum sensum.

6. Domine, in cœlo misericordia tua : hominis profundæ malitiæ opponit Dei infinitam bonitatem : ac postea, justitiam. Veritas tua : fides in promissis, atque adeo in minis. Usque ad nubes extollitur, omnibus conspicua.

7. Justitia tua sicut montes Dei : sicut montes excelsissimi, sic eminet suo tempore ac loco ; sed interim, judicia tua abyssus : justitia quidem eminet, modus autem exequendæ justitiæ comprehendi non potest : consilia enim tua per arcana et inaccessa se evolvunt : sic Saulem intemperiis agi, ac reprobum licet, diutissime regnare sinis. Homines et jumenta : etiam ad bruta providentia tua se extendit, idque hominum gratia, quibus utilia sunt.

8. Quemadmodum multiplicasti ! admirantis et exclamantis ; unde Hier. quam pretiosa misericordia tua ! quam dives, cum etiam ad jumenta perveniat : quanto magis ad homines : unde subdit : Filii autem hominum in tegmine alarum tuarum : singulari præsidio tuti, quod pertinet ad securitatem, sequentia vero ad copiam.

9. Inebriabuntur... et torrente voluptatis... exundantibus bonis, amore tuo delectabuntur, prævio quidem lumine veritatis, hinc subjicit :

10. In lumine tuo videbimus lumen : a te illuminati, æternæ veritatis lumen

(a) Var. : Ut benefaceret, — (b) Deus, judicium tuum. — (c) Homines. — (d) Deus.

 

136

 

11. Prætende misericordiam tuam scientibus te, et justitiam tuam his qui recto sunt corde.

12. Non veniat mihi pes superbiæ : et manus peccatoris non moveat me.

13. Ibi ceciderunt qui operantur iniquitatem : expulsi sunt, nec potuerunt stare.

Attrahe misericordiam tuam scientibus te, et justitiam tuam rectis corde.

Non veniat mihi pes superbiæ ; et manus impiorum non me commoveat.

Ibi ceciderunt operantes iniquitatem ; expulsi sunt, et non potuerunt surgere.

videbimus, ut Psal. cxviii. 18 : Revela oculos meos, et considerabo mirabilia, etc. 37 : In via tua vivifica me : 144. Intellectum da mihi, et vivam.

12. Pes superbiæ : non accedant ad me superbi : sic : Quam pulchri pedes evangelizantium pacem ! lsa., lii, 7.

13. Ibi ceciderunt, quo me impellebant ; in immanem ruinam : sic Sauli contigit. Nec potuerunt stare : Hier. surgere, immedicabiliter corruent.

PSALMUS XXXVI.
MORALIS.

Dei auxilio tutis impiorum non invidenda felicitas. Acrosticus.

VERSIO VULGATA. Psalmus ipsi David.

1. Noli æmulari in malignantibus : neque zelaveris facientes iniquitatem.

2. Quoniam tanquam fœnum velociter arescent : et quemadmodum olera herbarum cito decident.

3. Spera in Domino, et fac bonitatem : et inhabita terram, et pasceris in divitiis ejus.

4. Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui.

VERSIO S. HIERONYMI. David.

Noli contendere cum malignis : neque æmuleris facientes iniquitatem.

Quoniam sicut herba velociter conterentur, et sicut olus viride marcescent.

Spera in Domino, et fac bonum, peregrinare (a) in terra, et pascere fide : et delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui.

1. Noli æmulari : ne succenseas improbis : Hebr. Ne æmuleris iniquos.

3. Pasceris in divitiis... Hier. pascere fide, veritate, nutri te ea, memor Dei tibi terram polliciti, pluviam ac feracitatem pro tua, pietate tribuentis.

4. Delectare in Domino. Hoc illud est, fide pasci, atque ejus amore frui, nec metu pœnæ agi, sed amore ac delectatione justitiæ, nec coacte, sed sponte, quod est delectari ; hoc autem est in potestate, aspirante Dei gratia, unde jubet : delectare, et dabit tibi petitiones... amanti scilicet, ejusque veritate ac bonitate se oblectanti.

(a) Var. : [Hebr. habitare.]

 

137

 

5. Revela Domino viam tuam, et spera in eo, et ipse faciet.

6. Et educet quasi lumen justitiam tuam : et judicium tuum tanquam meridiem : 7. subditus esto Domino, et ora eum.

Noli æmulari in eo, qui prosperatur in via sua : in homine faciente injustitias.

8. Desine ab ira, et derelinque furorem : noli æmulari ut maligneris.

9. Quoniam qui malignantur, exterminabuntur : sustinentes autem Dominum ipsi hæreditabunt terram.

10. Et adhuc pusillum, et non erit peccator : et quæres locum ejus, et non invenies.

11. Mansueti autem hæreditabunt terram, et delectabuntur in multitudine pacis.

12. Observabit peccator justum : et stridebit super eum dentibus suis.

13. Dominus autem irridebit eum : quoniam prospicit quod veniet dies ejus.

14. Gladium evaginaverunt peccatores : intenderunt arcum suum,

Ut dejiciant pauperem et inopem : ut trucident rectos corde.

Volve super Dominum (a) viam tuam, et confide in eo, et ipse faciet.

Et educet sicut lumen justitiam tuam, et judicium tuum (b) sicut meridiem.

Tace Domino (c), expecta eum, noli contendere adversus eum qui proficit in via sua, adversum virum qui facit quæ cogitat.

Dimitte iram, et derelinque furorem : noli contendere ut malefacias.

Quoniam qui malefaciunt, interibunt : expectantes autem Dominum, ipsi hæreditabunt terram.

Adhuc enim modicum, et non erit impius : et cogitabis de loco ejus, et non subsistet.

Mites autem hæreditabunt terram : et delectabuntur in multitudine pacis.

Cogitat impius de justo, et frendet adversum eum dentibus suis.

Dominus deridebit eum, videns quod veniat (d) dies ejus.

Gladium evaginaverunt impii, intenderunt (e) arcum suum, ut percutiant (f) egenum et pauperem, et interficiant rectos in via :

5. Revela... sic. Chald., at Hier. : Volve super Dominum viam tuam : ejus lege, tanquam cardine innitatur vita tua.

6. Et educet quasi lumen : pietate tua, Deique de te judicio explendesces.

7. Subditus esto Domino : Hier. tace Domino. Quod est obedientis, nec usquam obloquentis. Ora : Hier. expecta, quod est etiam orantis, sperantis, patientis. Noli æmulari : ne succenseas, ne invideas, ut supra. Injustitias :versutias, dolum, Hebr.

8. Desine ab ira... qua velut Deo succenses, et in malos prospere agentes furis. Noli æmulari : Hier. noli contendere, etc. Ut maligneris ; Hier. malefaciat.

10. Adhuc pusillum, et non erit peccator : momento disperditus.

11. Mansueti : Hier. mites. Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram, Matth. v. 4.

14. Rectos corde : Hier. rectos in via.

(a) Ver. : [Hebr. revela Domino.] — (b) Et judicia tua. — (c) Add. et, — (d) Quia vidit quoniam venit. — (e) Tetenderunt. — (f) [Hebr. ut dejiciant.]

 

138

 

15. Gladius eorum intret in corda ipsorum : et arcus eorum confringatur.

16. Melius est modicum justo, super divitias peccatorum multas.

17. Quoniam brachia peccatorum conterentur : confirmat autem justos Dominus.

18. Novit Dominus dies immaculatorum, et hæreditas eorum in æternum erit.

19. Non confundentur in tempore malo, et in diebus famis saturabuntur : 20. quia peccatores peribunt :

Inimici vero Homini mox ut honorificati fuerint et exaltati : deficientes, quemadmodum fumus, deficient.

21. Mutuabitur peccator et non solvet ; justus autem miseretur et tribuet.

22. Quia benedicentes ei hæreditabunt terram : maledicentes autem ei disperibunt.

23. Apud Dominum gressus hominis dirigentur : et viam ejus volet.

24. Cum ceciderit, non collidetur : quia Dominus supponit manum suam.

23. Junior fui, etenim senui, et non vidi justum derelictum, nec semen ejus quærens panem.

26. Tota die miseretur et commodat : et semen illius in benedictione erit.

27. Declina a malo, et fac bonum : et inhabita in sæculum sæculi.

Gladius eorum ingrediatur in cor eorum, et arcus eorum confringantur.

Melius est parum justo, quam divitiæ peccatorum multæ (a).

Quoniam (b) brachia impiorum confringentur : sublevat autem justos Dominus.

Novit Dominus dies immaculatorum, et hæreditas eorum æterna (c) erit.

Non confundentur in tempore malo, et in diebus famis saturabuntur.

Quia impii peribunt, et inimici Domini gloriantes ut monocerotes consumentur : sicut fumus consumentur (d).

Fænus accipit impius, et non reddit (e) : justus autem et donat et tribuit.

Quia qui benedicti fuerint ab eo, hæreditabunt terram : et qui maledicti, interibunt.

A Domino gressus viri firmantur, et viam ejus volet.

Cum ceciderit, non allidetur : quia Dominus sustentat manum ejus.

Puer fui, siquidem (f) senui, et non vidi justum derelictum, neque semen ejus quærens panem.

Tota, die donat et commodat, et semen ejus in benedictione.

Recede a malo, et fac bonum, et inhabita in sempiterno (g).

18. Novit Dominus : approbavit, ut sæpe.

20. Mox ut honorificati... Hebr. sicut pretiosi agni deficient ; in fumo deficient ; Chald. sicut gloria vervecum, qui primum impinguantur, tandem jugulantur, allusio ad victimas ; in fumo autem velut assati et combusti, victimarum instar.

22. Benedicentes... maledicentes : Hier. benedicti ab eo... maledicti, a Deo scilicet.

23. Apud Dominum : coram Domino ; Hier. melius, à Domino.

24. Supponit manum suam : Hier. eodem sensu, sustentat manum ejus.

(a) Var. : Quam divitiæ impiorum. — (b) Quia. — (c) [Hebr. in sæculum.] — (d) Consumitur, — (e) Non reddet. — (f) Add, et. — (g) Et habita in sempiternum [Hebr. in sæculum.]

 

139

 

28. Quia Dominus amat judicium, et non derelinquet sanctos suos : in æternum conservabuntur.

Injusti punientur, et semen impiorum peribit.

29. Justi autem hæreditabunt terram : et inhabitabunt in sæculum sæculi super eam.

30. Os justi meditabitur sapientiam, et lingua ejus loquetur judicium.

31. Lex Dei ejus in corde ipsius : et non supplantabuntur gressus ejus.

32. Considerat peccator justum : et quærit mortificare eum.

33. Dominus autem non derelinquet eum in manibus ejus : nec damnabit eum cum judicabitur illi.

34. Expecta Dominum, et custodi viam ejus : et exaltabit te ut hæreditate capias terram : cum perierint peccatores videbis.

35. Vidi impium superexaltatum, et elevatum sicut cedros Libani.

36. Et transivi, et ecce non erat : et quæsivi eum, et non est inventus locus ejus.

37. Custodi innocentiam, et vide æquitatem : quoniam sunt reliquiæ homini pacifico.

38. Injusti autem disperibunt si-

Quia Dominus diligit judicium, et non derelinquet sanctos (a) suos ; in æternum (b) custoditi sunt, et semen impiorum peribit (c).

Justi hæreditabunt terram, et inhabitabunt in sæculum (d) super eam.

Os justi meditabitur sapientiam, et lingua ejus loquetur judicium.

Lex Dei ejus in corde ejus : non deficient gressus ejus.

Considerat impius justum, et quærit ut occidat eum.

Dominus non derelinquet eum in manu ejus, et non condemnabit eum, cum judicatur (e).

Expecta Dominum, et custodi viam ejus, et exaltabit te, ut possideas terram ; cum interibunt (f)impii, videbis.

Vidi impium robustum, et fortissimum, sicut indigenam virentem.

Et transivi, et ecce non erat : et quæsivi eum, et non est inventus.

Custodi simplicitatem, et vide rectum : quia erit ad (g) extremum viro pax.

Prævaricatores autem delebun-

28. Injusti punientur : deest Hebr.

30, 31. Meditabitur sapientiam... Lex Dei et in ore ejus et in corde versabitur.

32. Mortificare : Hier. occidere.

33. Cum judicabitur illi : ab illo impio ; deest illi Hebr., licet ab impio judicetur, non tamen a Domino damnabitur.

35. Vidi impium : vidit enim David finem regni Saulis, tyrannidis Absalomi, finem Naasi Ammonitæ, Goliath Philisthæi, Doeg Idumæi et aliorum ; Theodor. cedros : alii laurum virentem.

36. Et transivi, et ecce non erat : vix transieram admirans, et jam non comparebat, tam repente succisus. Locus ejus, deest Hier.

37. Sunt reliquiæ... multa supererunt, sunt futura homini pacifico : Theadot. apud Theodor. ; Hier. erit ad extremum viro pax.

(a) Var. : [Hebr. misericordes.] — (b) [Hebr. in sæculum.] — (c) Perit. — (d) [Hebr. in æternum.] — (e) Judicabitur. — (f) [Al. pereunt.] — (g) In.

 

140

 

mul : reliquiæ impiorum interibunt.

39. Salus autem justorum a Domino : et protector eorum in tempore tribulationis.

40. Et adjuvabit eos Dominus, et liberabit eos : et eruet eos a peccatoribus, et salvabit eos, quia speraverunt in eo.

tur (a) pariter, et novissimum impiorum peribit.

Salus autem justorum a Domino : fortitudo eorum in tempore tribulationis.

Et auxiliabitur eis Dominus, et liberabit eos, eruet (b) eos ab impiis, et salvabit eos : quia speraverunt in eo.

38. Reliquiæ impiorum : Hier. novissimum impiorum, quæ sibi tanquam in tuto reservaverant.

(a) Var. : Interibunt. — (b) Salvabit eos, eripiet.

PSALMUS XXXVII.
DEPRECATORIUS.

Absalomo persequente, amicis palam deficientibus, Dei ultionem agnoscit, seque gravissimis peccatis, ut morbo et ulceribus, confectum. Itaque ad ejus misericordiam confugit.

VERSIO VULGATA.

1. Psalmus David, in rememorationem de Sabbato.

2. Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me.

3. Quoniam sagittæ tuæ infixæ sunt mihi, et confirmasti super me manum tuam.

4. Non est sanitas in carne mea a facie iræ tuæ ; non est pax ossibus meis a facie peccatorum meorum.

5. Quoniam iniquitates meæ supergressæ sunt caput meum, et sicut onus grave gravatæ sunt super me.

6. Putruerunt et corruptæ sunt ci-

VERSIO S. HIERONYMI.

Canticum David, in commemoratione (a).

Domine, ne in ira (b) tua arguas me : neque in furore tuo (c) corripias me.

Quoniam (d) sagittæ tuæ infixæ sunt mihi, et tetigit (e) me manus tua.

Non est sanitas in carne mea, a facie indignationis tuæ : non est pax (f) ossibus meis a facie peccati mei.

Quoniam (g) iniquitates meæ transierunt caput meum : quasi onus grave aggravata sunt super me.

Computruerunt, et tabuerunt

1. In rememorationem : Hebr. ad commemorandum, supple beneficium liberatoris Dei. 3. Confirmasti : aggravasti. 5. Iniquitates meæ : ex his et seqq. patet Davidem post lapsum loqui.

(a) Var, : Canticum David in commemoratione. — (b) [Hebr. indignatione.] — (c) [Hebr. ira tua.] — (d) Quia. — (e) [Hebr. terruit.] — (f) In. — (g) Quia.

 

141

 

catrices meæ : a facie insipientiæ meæ.

7. Miser factus sum et curvatus sum usque in finem ; tota die contristatus ingrediebar.

8. Quoniam lumbi mei impleti sunt illusionibus, et non est sanitas in carne mea.

9. Afflictus sum, et humiliatus sum nimis ; rugiebam a gemitu cordis mei.

10. Domine, ante te omne desiderium meum, et gemitus meus a te non est absconditus.

11. Cor meum conturbatum est, dereliquit me virtus mea, et lumen oculorum meorum, et ipsum non est mecum.

12. Amici mei, et proximi mei adversum me appropinquaverunt, et steterunt.

Et qui juxta me erant, de longe steterunt.

13. Et vim faciebant qui quærebant animam meam.

cicatrices meæ, a facie insipientiæ meæ.

Afflictus sum et incurvatus sum nimis ; tota die mærens ambulavi (a).

Quoniam lumbi (b) mei repleti sunt ignominia (c), et non est sanitas in carne mea.

Evigilavi, et afflictus sum nimis : rugiebam a gemitu cordis mei.

Domine, in conspectu tuo (d) omne desiderium meum, et gemitus meus a te non est absconditus.

Cor meum fluctuabat, dereliquit me fortitudo mea ; et lux oculorum meorum etiam ipsa non est mecum.

Chari mei et amici mei quasi contra (e) lepram meam steterunt, et vicini (f) mei longe steterunt :

Et irruebant quærentes animam meam, et investigantes

6. A facie insipientiæ : propter peccatum meum, quæ miseranda insipientia fuit.

7. Usque in finem : Hier. nimis, id est admodum ; et ita passim.

8. Illusionibus : Hier. ignominia, fœdo ulcere, cui peccata comparat. Hebr. Ilia mea plena sunt ardore, dolore vehementi.

11. Conturbatum est : Hier. fluctuabat, desertus ab omnibus ; incertus quid consilii caperem : Hebr. palpitat, pavore scilicet. Dereliquit me virtus mea : animi fortitudo, cum Absalomum fugeret. Lumen oculorum... tenebræ pro mœrore, quæ omnia etiam ad peccatum pertinent, fluctuante primum animo ex tentatione vehementi, tum deficiente prisca virtute, ac prævalente libidine, animo denique tenebris merso, suique oblito. Sic David in adulterium atque homicidium actus vix evigilavit, etiam a propheta monitus.

12. Amici mei : nullum tempus est post lapsum Davidis, qui hæc congruant, nisi illud, quo descivit Absalomus, transeunte in partes etiam Achitophelo intimo consiliario. Adversum me : quasi contra lepram meam steterunt, Theodot. apud Theodor. quod eodem recidit ; sensusque est : Sic a me abhorrebant, tanquam a leproso ac nefario homine ; quin etiam increpabant : Vir sanguinum, vir Belial, II Reg., xvi, 7.

13. Et vim faciebant... Hier. Et irruebant quærentes, etc. Hebr. laqueos tetenderunt.

(a) Var. : Ambulabam. — (b) [AI. renes. Hebr. ilia mea.] — (c) [Hebr. vilitate.]— (d) [Hebr. coram te.] — (e) [Hebr. sodales mei quasi contra.] — (f) Propinqui.

 

142

 

Et qui inquirebant mala mihi, locuti sunt vanitates, et dolos tota die meditabantur.

14. Ego autem tanquam surdus non audiebam, et sicut mutus non aperiens os suum.

15. Et factus sum sicut homo non audiens, et non habens in ore suo redargutiones.

16. Quoniam in te, Domine, speravi, tu exaudies me, Domine Deus meus.

17. Quia dixi : Nequando supergaudeant mihi inimici mei : et dum commoventur pedes mei, super me magna locuti sunt.

18. Quoniam ego in flagella paratus sum, et dolor meus in conspectu meo semper.

19. Quoniam iniquitatem meam annuntiabo, et cogitabo pro peccato meo.

20. Inimici autem mei vivunt ; et confirmati sunt super me, et multiplicati sunt qui oderunt me inique.

21. Qui retribuunt mala pro bonis, detrahebant mihi, quoniam sequebar bonitatem.

22. Ne derelinquas me, Domine Deus meus, ne discesseris a me.

23. Intende in adjutorium meum, Domine Deus salutis meæ.

mala mihi, loquebantur insidias, et dolos tota die meditabantur.

Ego autem quasi surdus non audiebam, et quasi mutus non aperiens os suum.

Et eram quasi homo non audiens, nec habens in ore suo redargutiones.

Te enim, Domine, expectabam : tu exaudies, Domine Deus meus.

Quia dixi : Ne forte insultent mihi ; et cum vacillaverit pedes mei (a), super me magnificentur.

Quia ego ad plagas (b) paratus sum, et dolor meus contra me est semper.

Quia iniquitatem meam annuntio ; sollicitus ero (c) pro peccato meo.

Inimici autem mei viventes confortati sunt, et multiplicati sunt odientes me mendaciter.

Et qui reddunt malum pro bono, adversabantur mihi ; quia sequebar bonum.

Ne derelinquas me, Domine : Deus meus, ne elongeris a me.

Festina in auxilium meum, Domine (d) salutis meæ.

14. Tanquam surdus : puta, cum Semel malediceret.

17. Quia dixi : versis ad Deum precibus.

18. In flagella paratus sum : dicebat enim : « Dimitte eum (Semei) ut maledicat : Dominus enim præcepit ei ut malediceret David : et quis est qui audeat dicere, quare sic fecerit ? » (I Reg., xvi, 10. Et, « faciat quod bonum est coram se. » Ibid., xv, 26. Dolor meus in conspectu meo semper : non cessat ; seu potius, ne cesset : ut sensus sit : Ad quæcumque mala paratus sum, etiam te volente, ad perpetuum dolorem.

19. Cogitabo pro peccato : ad propitiandum Deum, calamitatibus æquo animo susceptis.

20. Multiplicati : sic Psal. in. i, de iisdem.

21. Detrahebant mihi, quoniam sequebar bonitatem : Absalomus et socii insolescebant, Davidis clementia freti.

(a, Var. ; Cum vacillaverit pes meus. — (b) Ad plagam. — (c) Et contristabor. — (d) Add. Deus.

 

143

 

PSALMUS XXXVIII.
MORALIS.

Ærumnis confectus, insidiante inimico, Saule, ut videtur : summo in vitæ descrimine, ut patet ex vers. 5, et ultimo, linguam continet ; vitæque brevitatem ac vanitatem rerum humanarum agnoscens, in Deo acquiescit.

VERSIO VULGATA.

1. In finem, ipsi Idithun, Canticum David.

2. Dixi : Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea.

Posui ori meo custodiam, cum consisteret peccator adversum mo.

3. Obmutui, et humiliatus sum, et silui it bonis, et dolor meus renovatus est.

4. Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea, exardescet ignis.

5. Locutus sum in lingua mea : Notum fac mihi, Domine, finem meum,

Et numerum dierum meorum quis est, ut sciam quid desit mihi.

6. Ecce mensurabiles posuisti dies meos ; et substantia mea, tanquam nihilum ante te.

VERSIO S. HIERONYMI.

Pro victoria (a), Idithun. Psalmus David.

Dixi : Custodiam vias meas, ne peccem in lingua mea : custodiam os meum silentio, donec est impius contra me.

Obmutui silentio, tacui de bono, et dolor meus conturbatus est.

Incaluit cor meum in medio mei, in meditatione mea, incensus sum igne ; locutus sum in lingua mea.

Ostende mihi, Domine, finem meum, et mensuram dierum meorum quæ sit, ut sciam quid mihi desit.

Ecce breves posuisti dies meos, et vita mea, quasi non sit in conspectu tuo ; omnia enim vanitas :

1. Ipsi Idithun, canticum David ; Ambros. lib. I. Offic. cap. vii, n. 23. quem psalmum (hunc scilicet) propheta David sancto Idithun canendum dedit : quod indicio est alios quoque Idithuno inscriptos, vere esse Davidis ; eumque non auctorem, sed cantorem esse ; seu, ut I Par., xxv, 3, prophetam ad canendum. Ita Theodor. et alii Patres ; quanquam si quis contenderit ab ipso Idithuno psalmum compositum in Davidis gratiam, haud magni refert.

2. Posui ori meo custodiam : Hebr. capistrum, ut decet summis in calamitatibus ne impatientia victus, in adversarios, aut etiam in Deum, temere quid effutias.

3. Silui a bonis : abstinui etiam a bonis rebus enarrandis, ne occasionem darem improbis ; quo loco Patres docent sæpe præstare silentium optimis etiam sermonibus.

5. Numerum dierum... ut sciam quantulum desit : nam tot inter ærumnas, mors solatii loco.

6. Mensurabiles : Hier. breves, ad mensuram. Substantia : Hier. vita. Universa

(a) Var. : Victori Idithum, canticum.

 

144

 

Verumtamen universa vanitas, omnis homo vivens.

7. Verumtamen in imagine pertransit homo : sed et frustra conturbatur.

Thesaurizat, et ignorat cui congregabit ea.

8. Et nunc quæ est expectatio mea ? nonne Dominus ? et substantia mea apud te est.

9. Ab omnibus iniquitatibus meis erue me : opprobrium insipienti dedisti me.

10. Obmutui, et non aperui os meum, quoniam tu fecisti, 1 1. Amove a me plagas tuas.

12. A fortitudine manus tuæ, ego defeci in increpationibus : propter iniquitatem corripuisti hominem.

Et tabescere fecisti sicut araneam animam ejus : verumtamen vane conturbatur omnis homo.

13. Exaudi orationem meam, Domine, et deprecationem meam : auribus percipe lacrymas meas.

Ne sileas, quoniam advena ego sum apud te, et peregrinus, sicut omnes patres mei.

14. Remitte mihi, ut refrigerer priusquam abeam, et amplius non ero.

omnis homo stans (a). Semper.

Tantum in imagine ambulat homo, tantum frustra conturbatur : congregat et ignorat cui dimittat(b) ea.

Nunc ergo quid expecto, Domine ? præstolatio mea tu es (c).

Ab omnibus iniquitatibus (d) meis libera me : opprobrium stulto ne ponas me.

Obmutui, non aperiam (e) os meum, quia tu fecisti.

Tolle a me plagas (f) tuas, a contentione manus tuæ, ego consumptus sum.

In increpationibus pro iniquitate corripuisti virum, et posuisti quasi tineam desiderabilia ejus ; verumtamen vanitas omnis homo. Semper.

Audi orationem meam, Domine, et clamorem meum exaudi : ad lacrymam meam ne obsurdescas, quia advena ego sum apud te, et peregrinus sicut omnes patres mei.

Parce mihi ut rideam antequam vadam, et non subsistam.

vanitas : omnia sunt vana, τὰ σύμπαντα, Sept. Omnis homo vivens : etiam et quam maxime, ipse homo.

7. In imagine, ut umbra, ut simulacrum ; nihil veri.

8. Substantia mea apud te est : Hier. præstolatio mea, spes qua nitor.

9. Dedisti me : Hier. ne ponas me.

12. Tabescere fecisti... Hier. posuisti quasi tineam desiderabilia ejus, thesauros ejus. Vane conturbatur : Hier. vanitas, omnis homo.

13. Advena ego sum... sicut omnes patres mei : alludit ad illud sancti Jacob : Dies peregrinationis meæ super terram, Gen. xlvii. 9 ; unde illud : Confitentes quia peregrini et hospites sunt super terram, Hebr., xi, 13.

14. Priusquam abeam, moriar : sic Job, x, 20 : Numquid non paucitas dierum meorum finietur brevi ? dimitte me... antequam vadam, et non revertar, etc.

(a) Var. : Subsistens. — (b) [Hebr. congregat.] — (c) [Hebr. ad te est.] — (d) Erroribus. — (e) Aperui. — (f) [Hebr. lepras.]

 

145

 

PSALMUS XXXIX.
CONSOLATORIUS : PROPHETICUS.

Ex recordatione præteritorum malorum a quibus ope divina expeditus, liberari sperat a præsentibus ærumnis gravissimis, quas pro peccatis patitur. Interim sacrificium Christi, veterum ■victimarum loco, futurum prænuntiat. Congruit hic Psalmus temporibus Absalomi. Certe post Davidis lapsum scriptus est, ex vers. 13.

VERSIO VULGATA.

1. In finem, Psalmus ipsi David.

2. Expectans expectavi Dominum, et intendit mihi.

3. Et exaudivit preces meas, et eduxit me de lacu miseriæ, et de luto fæcis.

Et statuit super petram pedes meos, et direxit gressus meos.

4. Et immisit in os meum canticum novum, carmen Deo nostro.

Videbunt multi et timebunt, et sperabunt in Domino.

5. Beatus vir, cujus est nomen Domini spes ejus, et non respexit in vanitates, et insanias falsas.

6. Multa fecisti tu, Domine Deus meus, mirabilia tua, et cogitationibus tuis non est qui similis sit tibi.

Annuntiavi et locutus sum ; multiplicati sunt super numerum.

VERSIO S. HIERONYMI.

Pro victoria, Psalmus David (a).

Expectans expectavi Dominum : et inclinatus est ad me, et audivit clamorem meum.

Et eduxit me de lacu sonitus, de luto cœni : et statuit super petram pedes meos, stabilivit gressus meos.

Et dedit in ore meo canticum novum, laudem Deo nostro.

Videbunt multi et timebunt, et sperabunt in Domino.

Beatus vir qui posuit Dominum confidentiam suam, et non est aversus ad superbias, pompasque mendacii (b).

Multa fecisti tu, Domine Deus meus, mirabilia tua, et cogitationes tuas pro nobis. Non invenio ordinem coram te.

Si narrare voluero et numerare, plura sunt quam ut narrari queant.

2. Expectans expectavi : diutissime, vehementissime : quod in illa ingeminatione vocum ubique est observandum.

3. Miseriæ : Hier. sonitus, perstrepentibus undis ; quod ad calamitates pertinere sæpe vidimus. Direxit : Hier. stabilivit.

5. Non respexit : Hebr. et non est conversus ad superbos et deflectentes ad mendacium.

6. Cogitationibus : Hier. cogitationes tuas, etc. Tuarum de nobis cogitationum non potest iniri ratio. Multiplicati sunt : multiplicatae cogitationes, plures sunt quam ut enarrari queant, aut numerari ; unde sequitur : Annuntiavi et locutus sum... præclare Hier. Si narrare voluero...

(a) Var. : Victori David canticum. — (b) Mendaces.

 

146

 

7. Sacrificium et oblationem noluisti ; aures autem perfecisti mihi.

Holocaustum et pro peccato non postulasti : 8. Tunc dixi : Ecce venio.

In capite libri scriptum est de me, 9. ut facerem voluntatem tuam : Deus meus, volui, et legem tuam in medio cordis mei.

10. Annuntiavi justitiam tuam in ecclesia magna, ecce labia mea non prohibebo : Domine, tu scisti.

11. Justitiam tuam non abscondi in corde meo : veritatem tuam et salutare turni dixi.

Non abscondi misericordiam tuam, et veritatem tuam, a concilio multo.

12.. Tu autem, Domine, ne longe facias miserationes tuas a me ; misericordia tua et veritas tua semper susceperunt me.

13. Quoniam circumdederunt me mala, quorum non est numerus : comprehenderunt me iniquitates meæ, et non potui ut viderem.

Multiplicatæ sunt super capillos capitis mei, et cor meum dereliquit me.

Victimam et oblationem non voluisti (a) ; aures fodisti mihi ; holocaustum et pro peccato non petisti.

Tunc dixi : Ecce ego venio ; in volumine libri scriptum est de me,

Ut facerem placitum tibi (b), Deus meus, volui, et legem tuam in medio ventris mei.

Annuntiavi justitiam in ecclesia multa, ecce labia mea non prohibebo : Domine, tu nosti.

Justitiam tuam non abscondi in medio cordis mei, fidem tuam et salutare tuum dixi.

Non abscondi misericordiam tuam, et veritatem tuam in ecclesia multa.

Tu, Domine, non prohibebis misericordias (c) tuas a me : misericordia tua et veritas tua jugiter servabunt me.

Circumdederunt enim me mala, quorum non est numerus, comprehenderunt me iniquitates meæ, et non potui videre.

Plures factæ sunt quam capilli capitis mei, et cor meum dereliquit me.

7. Sacrificium... Tanta sunt beneficia tua, ut nullis sacrificiis gratiæ referri possint : qua occasione transgreditur ad veterum abrogationem, Christum immolatum, et abrogata vetera sacrificia. Nota hic omnia sacrificiorum genera : sacrificium pacificum ; libationem seu munus ; holocaustum pro peccato : de quibus Levit. i, etc. Tribus his versibus 7, 8, 9, Christus loquitur, Paulo teste, Hebr. x. 5. Aures autem... corpus autem aptasti mihi, Septuaginta. Et ita Paulus : magis ad Hebr. accedit. Perfecisti : effinxisti, formasti, ut dicto tibi audiens essem : Hier. fodisti, tanquam mancipio, cui perforabantur aures, Εxοd., xxi6. Chald. sic interpretatur : aperuisti ut audirem, : sic Isa., L, 5 : Dominus aperuit mihi aurem.

9. Voluntatem tuam, qua me pro omnibus victimis esse voluisti ; quam voluntatem etiam legem dixit.

10. Annuntiavi : hæc et ex Davidis et ex Christi persona dicta accipi possunt : In ecclesia magna : ita Christus, Psal. xxi, 36 ; et David, Psal. xxxiv, 18.

13. Iniquitates... : sic ante lapsum non loqueretur, qui Iecit rectum in oculis Domini... cunctis diebus vitæ suæ, excepto sermone Uriœ Hethœi, III Reg., xv, S.

(a) Var.. : Victima et oblatione non indiges. — (b) Tuum. — (c) Non prohibeas [Hebr. pietates.]

 

147

 

14. Complaceat tibi, Domine, ut eruas me : Domine, ad adjuvandum me respice.

lo. Con"undantur et revereantur simul, qui quærunt animam meam, ut auferant eam.

Convertantur retrorsum, et revereantur, qui volunt mihi mala.

16. Ferant confestim confusionem suam, qui dicunt mihi : Euge, euge.

17. Exultent et lætentur super te omnes quærentes te, et dicant semper : Magnificetur Dominus, qui diligunt salutare tuum.

18. Ego autem mendicus sum, et pauper ; Dominus sollicitus est mel.

Adjutor meus, et protector meus tu es : Deus meus, ne tardaveris.

Placeat tibi, Domine, ut liberes me : Homine, ad adjuvandum me festina.

Confundantur et revereantur simul, quærentes animam meam, ut auferant eam : convertantur retrorsum et confundantur, qui volunt mala mihi.

Pereant post confusionem suam, qui dicunt mihi : Vah, vah.

Gaudeant et lætentur in te omnes qui quærunt te : dicant jugiter : Magnificetur Dominus, qui diligunt salutare tuum.

Ego autem sum egenus et pauper : Dominus sollicitus erit pro me :

Auxilium meum et salutare meum tu es (a), Deus meus, ne moreris.

16. Ferant confestim : Hier. pereant post confusionem.

18. Mendicus sum, et pauper : tantus rex ! humana enim vita tota inopia est.

(a) Var. : Deest es.

PSALMUS XL.
MORALIS.

David Absalomum fugiens, Berzellai seriis et aliorum opibus recreatus est, II Reg., xvii, 27, etc. Horum fide et liberalitate commotus, beatos prædicat, qui egentibus subveniunt : tum de calamitate sua et amicorum perfidia questus, in Deo spem collocat.

VERSIO VULGATA.

1. In finem, Psalmus ipsi David.

2. Beatus qui intelligit super egenum et pauperem ; in die mala liberabit eum Dominus.

3. Dominus conservet eum, et vivificet eum, et beatum faciat eum in terra, et non tradat eum in animam inimicorum ejus.

VERSIO S. HIERONYMI.

Pro victoria (e), Psalmus David.

Beatus qui cogitat de paupere : in die mala liberabit (h) eum Dominus.

Dominus custodiet eum, et vivificabit eum : et beatus erit in terra, et non tradet eum animæ inimicorum suorum.

1. Qui intelligit : Hier. qui cogitat de paupere, David, rex licet, domo pulsu » pedes in deserto egebat.

(a) Var. : Victori canticum. — (6) In die malo [salvabit.]

 

148

 

4. Dominus opem ferat illi super lectum doloris ejus ; universum stratum ejus versasti in infirmitate ejus.

5. Ego dixi : Domine, miserere mei ; sana animam meam quia peccavi tibi.

6. Inimici mei dixerunt mala mihi : Quando morietur, et peribit nomen ejus ?

7. Et si ingrediebatur ut videret, vana loquebatur, cor ejus congregavit iniquitatem sibi.

Egrediebatur foras, et loquebatur 8. in idipsum.

Adversum me susurrabant omnes inimici mei ; adversum me cogitabant mala mihi.

9. Verbum iniquum constituerunt adversum me : Numquid qui dormit, non adjiciet ut resurgat ?

10. Etenim homo pacis meæ, in quo speravi, qui edebat panes meos, magnificavit super me supplantationem.

11. Tu autem, Domine, miserere mei, et resuscita me, et retribuam eis.

12. In hoc cognovi quoniam vo-

Dominus confortabit eum in lecto infirmitatis : totum stratum ejus vertisti in ægrotatione sua.

Ego dixi : Domine, miserere mei : sana animam meam, quoniam peccavi tibi.

Inimici mei loquentur (a) malum mihi : Quando morietur, et peribit nomen ejus.

Et si venerit ut visitet (b). vana loquetur ; cor ejus congregabit iniquitatem sibi, egrediens foras, detrahet.

Simul adversum me murmurabant omnes odientes me : contra me cogitabant malum mihi.

Verbum diaboli (c) infundebant sibi : Qui dormivit, non addet ut resurgat.

Sed et homo pacificus meus, in quo habui fiduciam, qui manducabat panem meum, levavit contra me plantam.

Et tu, Domine, miserere mei : et eleva me, et reddam eis.

In hoc cognovi quod velis me :

4. Stratum ejus versasti : composuisti ad ægrum sublevandum. Sic ipsum Berzellai decrepitum, ac moribundum senem, a Deo sublevandum sperat.

6. Dixerunt mala mihi : Quando morietur ? Imprecati sunt mala. Vide verba Semei diram necem imprecantis, II Reg., xvi, 7.

7. Si ingrediebatur : si me invisebat, mendaciter loquebatur. Cor ejus congregavit... : male cogitabat, blandiens licet ; mox egressus foras eadem quæ solebat mala, loquebatur in me. Sic Achitophel, sic alii aulici jam Absalomo dediti, sic ipse Absalomus, sollicitabat corda virorum Israel : Non est, inquit, qui te audiat, constitutus a rege. II Reg., xv, 3, 6.

8. in idipsum : Hier. simul adversum me murmurabant omnes.

9. Verbum iniquum : Hebr. verbum Belial ei adhæsit, res pessima, nempe peccatum illud ingens, cujus causa desertus a Deo, sic afflictus, ut non resurgat : verba sunt inimici.

10. Homo pacis meæ : singularem amicum designat, qualis fuit Achitophel, id Christus Judæ accommodat, Joan., xiii, 18 ; cujus figura Achitophel, ut David Christi. Magnificavit... supplantationem : Hier. levavit contra me plantam, calce me percussit ; vel insigni fraude supplantavit. Vide Psal. liv, 14, 15.

(a) Var. : Loquuntur. — (b) Ut videat. — (c) [Hebr. Belial.]

 

149

 

luisti me ; quoniam non gaudebit inimicus meus super me.

13. Me autem propter innocentiam suscepisti ; et confirmasti me in conspectu tuo in æternum.

14, Benedictus Dominus Deus Israel a sæculo, et usque in sæculum : Fiat, fiat.

quia non insultarit inimicus meus mihi.

Ego autem in simplicitate mea adjutus sum a te, et statues me ante faciem tuam in perpetuum(a).

Benedictus Dominus Deus Israel a sæculo, et usque in sæculum : Amen (b), amen.

14. Fiat : Hebr. amen, quo psalmorum fine Hebræi librum quemque designari putant.

(a) Var. : [Hebr. in sæculum.] — (b) Amen et.

LIBER SECUNDUS PSALMORUM
SECUNDUM HEBRÆOS USQUE AD PSALMUM LXXII.

PSALMUS XLI.
CONSOLATIONIS.

A Saule pulsus et exul, tabernaculum, sacra, et festivitates desiderat ; qua spe ægrum animum, et calamitatibus fessum erigit, vers. 6, 7.

VERSIO VULGATA.

1. In finem, intellectus filiis Core.

2. Quemadmodum desiderat cervus ad fontes aquarum ; ita desiderat anima mea ad te, Deus.

3. Sitivit anima mea ad Deum

VERSIO S. HIERONYMI.

Victori, intellectus filiis Core (a).

Sicut areola præparata ad irrigationes aquarum ; sic anima mea præparata (b) ad te, Deus.

Sitivit anima mea ad Deum for-

1. Filiis Core : filii Isaar, filii Caath, filii Levi, illius scilicet qui adversus Moysen insurrexerat, ut patet Numer., xvi, 1, etc, et I Paral., vi, 37, 38. Hujus ergo posteri patria perosi exempla, præcipuis officiis inter Levitas fratres suos fungebantur, custodes vestibulorum testimonii, I Paral., ix, 19, templi janitores, ibid., xxvi, 1, 12. Ad hæc cantores præcipui, quibus egregii psalmi cantandi dati sunt ; ut hic et xliii usque ad xlix, Lxxxiii et lxxxiv, de summis rebus editi, ac præsertim de sacrorum ministerio, ut hic et lxxxiii.

2. Cervus : ita Hebr. et Chald., quo impetu cervus longo venatu sitibundus, currit ad aquas, eo impetu anima mea ad te fertur.

3. Deum fortem : Hebr. Deum, Deum vivum. Faciem Dei : arcam, in qua Deus

(a) Var. : Victori doctissimo [Hebr. erudito] filiorum Core. — (b) [Hebr. desiderat.]

 

150

 

fortem, vivum ; quando veniam et apparebo ante faciem Dei.

4. Fuerunt mihi lacrymæ meæ panes die ac nocte ; dum dicitur mihi quotidie : Ubi est Deus tuus ?

3. Hæc recordatus sum, et effudi in me animam meam ; quoniam transibo in locum tabernaculi admirabilis usque ad domum Dei :

In voce exultationis, et confessionis, sonus epulantis.

6. Quare tristis es, anima mea : et quare conturbas me ?

Spera in Deo, quoniam adhuc confitebor illi, salutare vultus mei, 7. Et Deus meus.

Ad meipsum anima mea conturbata est ; propterea memor ero tui de terra, Jordanis, et Hermoniim a monte modico.

8. Abyssus abyssum invocat, in voce cataractarum tuarum.

Omnia excelsa tua, et fluctus tui super me transierunt.

9. In die mandavit Dominus misericordiam suam, et nocte canticum ejus.

Apud me oratio Deo vitæ meæ :

fortem (a), vivum ; quando veniam et apparebo [h) ante faciem Dei ?

Fuerunt mei (c) lacrymæ meæ panes per diem et noctem : cum diceretur mihi tota die : Ubi est Deus tuus ?

Horum recordatus sum, et effudi in me animam meam : quia veniam ad umbraculum : tacebo usque ad domum Dei in voce laudis et confessionis, multitudinis festa celebrantis.

Quare incurvans, anima mea, et conturbas me ? Expecta Deum, quia adhuc confitebor ei salutaribus vultus ejus.

Deus meus, in meipso anima mea incurvatur : propterea recordabor tui de terra Jordanis, et Hermoniim de montem inimo.

Abyssus abyssum vocat [A), in voce (e) cataractarum tuarum ; omnes gurgites tui et fluctus tui super me transierunt.

Per diem mandavit Dominus misericordiam suam, et (f) nocte canticum ejus mecum ; oratio Deo vitæ meæ.

suam præsentiam declarabat ; quam autem eam David desideraret, et cur, vide Præf. cap. i, n. 7.

5. Transibo : Hebr. in numerum me movebo cum eis usque ad domum Dei, exultabundi sacra per choreas adibant. Sonus epulantis : Hier. multitudinis festa celebrantis ; Hebr. turbæ tripudiantis Exultat Propheta recordatus populi, ad festivitates, quibus ipse interesse solebat, alacriter procedentis.

6. Confitebor illi, salutare vultus mei : sic dicam : Tu es salus mea ; at Hebr. vultus ejus, quod est : Laudabo vultum ejus salutarem, id est, faventem.

7. Et Deus meus.. Hier. per exclamationem, ô Deus ! De terra Jordanis et Hermoniim : loca commemorat in quibus agebat exul circa Jordanis fontes et montem Hermon. Monte modico : Hebr. monte Misaar, nomen proprium.

8. Abyssus : te fluctus ac tempestates ciente, aliæ ex aliis me calamitates obruerunt ; metaphora consueta : vide Psal. xxxi, 6, etc. In voce cataractarum : ruptis cataractis, obicibusque omnibus, aquis undecumque erumpentibus, ac

renuentibus. Omnia excelsa : Hier. omnes gurgites.

9. Mandavit : jussu suo misit : sic Psal. xliii, 5 : Qui mandas salutes Jacob. In

(a) Var. : [Al. fontem] viventem. — (b) Et parebo. — (c) Mihi. — (d) Invocat. — (e) In [Hebr. ad] vocem. — (f) Et in.

 

151

 

10. Dicam Deo : Susceptor meus es.

Quare oblitus es mei ? et quare contristatus incedo, dum affligit me inimicus ?

11. Dum confringuntur ossa mea, exprobraverunt mihi qui tribulant me inimici mei.

Dum dicunt mihi per singulos dies : Ubi est Deus tuus ?

12. Quare tristis es, anima mea ? et quare conturbas me ?

Spera in Deo, quoniam adhuc confitebor illi ; salutare vultus mei, et Deus meus.

Dicam Deo : Petra mea (a), quare oblitus es mei ? quare tristis incedo, affligente inimico ?

Dum me interficerent (b) in ossibus meis, exprobraverunt mihi hostes mei : dicentes (c) tota die : Ubi est Deus tuus ?

Quare incurvans, anima mea, et conturbas me ?

Expecta Dominum (d), quoniam adhuc confitebor ei, salutibus (e) vultus mei et Deo meo.

die... misericordiam... et nocte canticum : tota die beneficia ejus accipio, nocte commemoro.

(a) Var. : [Hebr. EI Salei, quod interpretatur Deus petra mea, et est unum de nominibus Dei.] — (b) Interfecerint. — (c) Ad me. — (d) Deum. — (e) Salutaribus.

PSALMUS XLII.
DEPRECATORIUS ET CONSOLATORIUS.

Ejusdem argumenti. Inter infideles agens, Jerusalem et tabernaculum desiderat, eaque spe afflictum animum ac prope jam deficientem erigit. Sine titulo in Hebr.

VERSIO VULGATA.

Psalmus David.

1. Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta ; ab homine iniquo et doloso erue me.

2. Quia tu es, Deus, fortitudo mea, quare me repulisti ? et quare tristis incedo, dum affligit me inimicus ?

3. Emitte lucem tuam et veritatem tuam ; ipsa me deduxerunt, et adduxerunt in montem sanctum tuum, et in tabernacula tua.

VERSIO S. HIERONYMI.

Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta (a) ; a viro iniquo et doloso salva me.

Tu enim (b), Deus, fortitudo mea, quare projecisti me ? quare tristis incedo, affligente inimico ?

Mitte lucem tuam et veritatem tuam ; ipsa ducent me, et introducent me ad montem sanctum tuum, et in (c) tabernaculum tuum.

1. Discerne... : litem meam cum gente impia dirime ; vel meam causam age. 3. Deduxerunt : Hier. deducent.

(a) Var. : [Hebr. immisericorde.] — (b) Add. es. — (c) Et ad.

 

152

 

4. Et introibo ad altare Dei, ad Deum, qui lætificat iuventutem meam.

Confitebor tibi in cithara, Deus, Deus meus :

5. Quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me ?

Spera in Deo, quoniam adhuc confitebor illi : salutare vultus mei, et Deus meus.

Et introibo ad altare Dei, ad Deum lætitiæ et (a) exultationis meæ, et confitebor tibi in cithara, Deus, Deus meus.

Quare incurvans, anima mea, et quare conturbas me ?

Expecta Dominum (b), quoniam adhuc confitebor ei, salutibus (c) vultus mei, et Deo meo.

4. Deum, qui latificat : Hier. Deum lætitiæ, etc, quæ in idem recidunt ; in juventute autem, fervor et animi novitas, qua excitatus animus juvenescere et revirescere se sentit. Confitebor tibi in cithara : arrepta, pro more, instrumento musico, tum cupiditatibus in concentum temperatis, quæ vera est musica.

(a) Var. : Deest et— (b) Deum. — (c) Salutaribus.

PSALMUS XLIII.
CONSOLATORIUS, PROPHETICUS.

Enumerat populi calamitates, Deumque ex antiquorum beneficiorum recordatione ad succurrendum provocat. Congruit autem persecutioni Antiochi, et Mathathiæ temporibus, cum populus confidenter neget se a Deo recessisse, vers. 18, 19, etc. Itaque videtur esse propheticus » Neque enim post Esdram fuit ullus propheta, aut quidquam in canonem Scripturarum insertum. Ita Chrysost. et Theodor.

VERSIO VULGATA.

1. In finem, filiis Core ad intellectum.

2. Deus, auribus nostris audivimus ; patres nostri annuntiaverunt nobis

Opus, quod operatus es in diebus eorum, et in diebus antiquis.

3. Manus tua gentes disperdidit, et plantasti eos ; afflixisti populos, et expulisti eos.

4. Nec enim in gladio suo possederunt terram, et brachium eorum non salvavit eos :

Sed dextera tua, et brachium tuum, et illuminatio vultus tui, quoniam complacuisti in eis.

VERSIO S. HIERONYMI.

Pro victoria, filiis (a) Core eruditio.

Deus, auribus nostris audivimus ; patres nostri narraverunt nobis opus quod operatus es in diebus eorum, in diebus antiquis.

Tu manu tua gentes delesti (b), et plantasti eos (c) : afflixisti populos (d), et emisisti eos.

Non enim in gladio suo possederunt terram, neque brachium eorum salvavit eos.

Sed dextera tua et brachium tuum, et lux vultus tui, quia complacuisti in eis.

3. Manus tua : Hier. Tu manu tua, etc.

5. Qui mandas salutes Jacob : qui jussu suo mittit, supra xli, 9.

(a) Var. : Victori, liliorum. — (b) [Hebr. exhæredasti.] — (c) Eas. — (d) Plebes.

 

153

 

5. Tu es ipse rex meus et Deus meus, qui mandas salutes Jacob.

6. In te inimicos nostros ventilabimus cornu, et in nomine tuo spernemus insurgentes in nobis.

7. Non enim in arcu meo sperabo, et gladius meus non salvabit me.

8. Salvasti enim nos de affligentibus nos, et odientes nos confudisti.

9. In Deo laudabimur tota die, et in nomine tuo confitebimur in sæculum.

10. Nunc autem repulisti et confudisti nos, et non egredieris, Deus, in virtutibus nostris.

11. Avertisti nos retrorsum post inimicos nostros, et qui oderunt nos, diripiebant sibi.

12. Dedisti nos tanquam oves escarum, et in gentibus dispersisti nos.

13. Vendidisti populum tuum sine pretio, et non fuit multitudo in commutationibus eorum.

14. Posuisti nos opprobrium vicinis nostris, subsannationem et derisum his, qui sunt in circuitu nostro.

lb. Posuisti nos in similitudinem gentibus ; commotionem capitis in populis.

16. Tota, die verecundia mea contra me est, et confusio faciei meæ cooperuit me.

Tu es ipse rex meus, Deus : præcipe pro salutibus Jacob.

In te hostes nostros ventilabimus : in nomine tuo conculcabimus adversarios nostros.

Non enim in arcu meo confidam : neque gladius meus salvabit me.

Quia salvasti nos de hostibus nostris, et eos qui oderunt (a) nos confudisti.

In Domino (b) gaudebimus tota, die, et nomini tuo in æternum confitebimur. Semper.

Verum tu projecisti et confudisti nos : et non egredieris in exercitibus nostris.

Vertisti terga nostra hosti : et qui oderunt nos, diripuerunt sibi.

Dedisti nos quasi (c) gregem ad vorandum, et in gentibus dispersisti nos.

Vendidisti populum tuum sine pretio, nec grandis fuit commutatio eorum (d).

Posuisti nos opprobrium vicinis nostris, subsannationem et irrisum his qui erant in circuitu nostro.

Posuisti nos similitudinem (e) in gentibus, commotionem capitis in tribubus (f).

Tota die confusio (g) mea contra me et ignominia faciei meæ cooperuit me.

10. In virtutibus... in exercitibus : non jam te ducem habebimus, ut olim.

13. Sine pretio : id est, vili pretio. Et non fuit multitudo : nec cum venirent, multi fuerunt litigantes. Vilia mancipia, ac nullius pretii. De venditis autem Judæis Antiochi jussu, vide II Machab., v, 14 ; viii, 14.

14. Opprobrium vicinis... Ex historia Machabæorum apparet non Græcis modo, sed Syris, Ammonitis, Idumæis, Judæos ludibrio fuisse.

16. Contra me est. Quisque commemorat peccata, non tantum universæ plebis, sed etiam sua.

(a) Var. : Oderant — (b) Deo. — (c) Tanquam. — (d) [Hebr. et non fœnerasti in commutatione eorum.] — (e) Parabolam. — (f) Plebibus. — (g) Verecundia.

 

154

 

17. A voce exprobrantis et obloquentis, a facie inimici et persequentis.

18. Hæc omnia venerunt super nos, nec obliti sumus te, et inique non egimus in testamento tuo.

19. Et non recessit retro cor nostrum, et declinasti semitas nostras a via, tua.

20. Quoniam humiliasti nos in loco afflictionis, et cooperuit nos umbra mortis.

21. Si obliti sumus nomen Dei nostri, et si expandimus manus nostras ad Deum alienum :

22. Nonne Deus requiret ista ? ipse enim novit abscondita cordis.

Quoniam propter te mortificamur tota die ; æstimati sumus sicut oves occisionis.

23. Exurge, quare obdormis, Domine ? exurge, et ne repellas in finem.

24. Quare faciem tuam avertis, oblivisceris inopiæ nostræ et tribulationis nostræ ?

25. Quoniam humiliata est in pulvere anima nostra ; conglutinatus est in terra, venter noster.

26. Exurge, Domine, adjuva nos, et redime nos propter nomen tuum.

A voce exprobrantis, et blasphemantis : a facie inimici et ultoris.

Omnia hæc venerunt super nos, et obliti non sumus tui : nec mentiti sumus in pacto tuo.

Non est conversum retro cor nostrum : nec declinaverunt gressus nostri a semita tua.

Quoniam dejecisti nos in loco draconum, et operuisti nos umbra mortis.

Si obliti sumus nominis Dei nostri, et si expandimus manus nostras ad Deum alienum :

Numquid non Deus investigabit istud ? ipse enim novit cogitationes cordis.

Quoniam propter te mortificati sumus tota, die : reputati sumus ut grex occisionis.

Consurge (a), quare dormitas, Domine ? evigila, quare projicis (b) nos in sempiternum ?

Quare faciem tuam abscondis ? oblivisceris afflictiones et angustias nostras (c) ?

Quoniam incurvata est in pulvere anima nostra ; adhæsit terræ (d) venter noster.

Surge, auxiliare nobis, et redime nos propter misericordiam tuam.

18. Nec obliti sumus te. Hæc nullis temporibus congruere possunt, præterquam Machabaicis. Captivitatis enim tempore pro idololatria pœnas dabant, idque confitebantur palam. IV Reg., xvii, 7, 19 ; et II Esdr., passim ; Dan. ix, 5, 6, etc.

19. Et declinasti : nec declinasti, suppleta negatione quæ est in antecedentibus, juxta consuetudinem sermonis hebraici, Nec declinasti, nec declinare permisisti ; alius hebraismus : at Hier. nec declinaverunt gressus nostri, etc.

20. Humiliasti... Hier. dejecisti in loco draconum. In desertis quo confugit Mathathias cum filiis, ubi inter feras et serpentes agebant. I Machab., ii, 28, 31 ; item II Machab., v. 27.

(a) Var. : Expergiscere. — (b) Projecisti. — (c) Afflictionis nostræ et inopiæ nostræ. — (d) In terre.

 

155

 

PSALMUS XLIV.
HISTORICUS, PROPHETICUS.

Cum Salomon duceret filiam Pharaonis, III Reg., iii, 1, hujus epithalamium ab aliquo illius temporis propheta editum, atque ipsi regi nuncupatum ; Coritis denique praestantissimis cantoribus traditum, ut Regis nuptias celebrarent. [Seque abnuerim hæc a sancto Davide prophetico spiritu cani potuisse, quippe qui intelligeret Christum ipsum in Salomone suo figuratum. Utcumque est, liquet harum nuptiarum specie, ut in Cantico canticorum, Christi et Ecclesiæ coniunctionem manifeste cani ; Ecclesiæ autem ex gentibus vocatæ, cum sit uxor alienigena. Hinc Chrysostomus hunc Psalmum interpretans sic orditur : Velim hic adesse nobiscum omnes et Judæos et Gentiles, a· que audire prolatum ab antiquis adeoque a Judæis licet inimicis, de Christo testimonium. Adeo aperte hic Psalmus Christi mysteria atque victorias, ipsamque etiam divinitatem sonat.

VERSIO VULGATA.

1. In finem, pro iis qui commutabuntur, filiis Core, ad intellectum, Canticum pro dilecto.

2. Eructavit cor meum verbum bonum ; dico ego opera mea regi.

Lingua mea calamus scribæ, velociter scribentis.

3. Speciosus forma præ filiis hominum, diffusa est gratia in labiis tuis : propterea benedixit te Deus in æternum.

VERSIO S. HIERONYMI.

Victori, pro liliis filiorum Core, eruditionis Canticum amantissimi.

Eructavit cor meum verbum bonum ; dico ego opera mea regi : lingua mea stylus scribæ velocis.

Decore pulchrior es filiis hominum, effusa est gratia in labiis tuis : propterea benedixit tibi Deus in æternum.

1. Pro iis qui commutabuntur. Hier. Pro liliis ; Hebr. Sosannim : quod alii instrumentum musicum exponunt : alii principium cantilenae. Pro dilecto, Jedidoth : Hebr. amorum ; Hier. amantissimi : nempe Salomonis, qui etiam amabilis Domino divinitus vocatus est, II Reg., xii, 23 ; Hebr. Jedidiah.

2 Eructavit cor meum verbum bonum : erumpit verbum illud ex corde meo impetu prophetico, impellente spiritu, cujus etiam vim calami velocis similitudo designat. Sic Baruch Jerem., xxxvi, 18, de prophetia sic ait : Ex ore suo loquebatur, quasi legens ad me, omnes sermones istos : ut non ipse componere, sed a Deo tradita legere videretur ; hinc illa celeritas. Itaque hujus Psalmi scriptor sic a spiritu agebatur, quo loco Chrysostomus : Spiritu plenus spiritualia profudit ; talia eructavit, qualia comedit. Dico non a verbo dicare, sed a dicere. Opera mea, prophetiam ipsam, sacrumque canticum. Regi : Salomoni dictum : sic enim inscriptum videmus : pro dilecto.

3. Speciosus forma... Diffusa est gratia in labiis tuis : pulchritudo tua, rex Christe, præstantior, et spiritus prophetiæ datus est in labiis tuis. Chald. propterea ; Hebr. eo quod. Præclare August. hic : « Nobis credentibus, ubique sponsus pulcher occurrat, pulcher in cœlo, pulcher in terra, pulcher in utero, pulcher in manibus parentum, pulcher in miraculis, pulcher in flagellis, pulcher invitans ad vitam, pulcher non curans mortem, pulcher deponens animam, pulcher recipiens, pulcher in ligno, pulcher in sepulcro, pulcher in cœlo, pulcher in intellectu : summa enim et vera pulchritudo justitia est... si ubique justus, ubique decorus. »

 

156

 

4. Accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime.

5. Specie tuo, et pulchritudine tua intende, prospere procede, et regna.

Propter veritatem et mansuetudinem, et justitiam ; et deducet te mirabiliter dextera tua.

6. Sagittæ tuæ acutæ, populi sub te cadent, in corda inimicorum regis.

Accingere gladio tuo super femur, fortissime, gloria tua et decore tuo.

Et decore tuo prospere ascende, propter verbum veritatis (a) et mansuetudinem justitiæ, et docebit te terribilia dextera tua.

Sagittæ tuæ acutæ, populi sub te cadent : in corde inimicorum regis.

4. Accingere gladio. Jam aggreditur Christi pugnas atque victorias. Potentissime : Hier. fortissime.

5. Specie tua et pulchritudine tua : Hier. gloria et decore tuo, qui etiam ad versum præcedentem refert, ut et Chrysost. et alii. Intende : arma expedi, ipsam scilicet pulchritudinem tuam, ipsam mansuetudinem, atque justitiam, qua cuncta ad te trahes : ut statim subditur, prospere procede : Hier. ascende, quasi in currum. Regna, populis ultro, atque ipso amore tui ad pedes ruituris.

.......Victorque volentes
Per populos dat jura. Georgic. lib. iv.

unde subdit : propter veritatem, et mansuetudinem, et justitiam : regnum florentissimum quod ipsa veritate, ipsa clementia, ipsa justitia viget, ac valet. His enim maxime commendatur Christi regnum atque Evangelium, patefacta veritate, peccatorum indulgentia, inducta in hominum mores vera æternaque justitia. Adverte autem quam admirandum victorem hic concinnet spiritus, miscens gladio, sagittis, armis omnigenis ac bellis, mansuetudinem ac pulchritudinem ; et quem nunc minacem atque terribilem, eumdem mox vers. 9, myrrha manantem ostendit et unguentis delibutum, neque ex castris ferum, sed ex domibus eburneis magnificum, ac splendentem educit ; his autem adumbrat verum Salomonem, verum pacificum Christum, ipsa scilicet cœlestis doctrinæ veritate, ipsa divini amoris suavitate victorem. Chrys. Et deducet te mirabiliter : non tantum admirari oportet quod res præclaras, sed quod præter hominum expeditionem opinionemque gesserit ; nec tantum mira, sed etiam mirabili modo, dum morte mortem, ligno lignum, maledicto maledictum, esu esum solvit, ac sanat, Chrys. At Hier. cum Hebr. legit : Docebit te terribilia dextera tua ; sunt enim terribilia et horrenda quæ gessit : mortem expugnavit, perfregit inferos, cœlum aperuit, dejecit dæmones, orbem perdomuit, imis summa miscuit, idem Chrys. Dextera tua : potentia tua : ipsa tibi vis tua ac potentia sufficit, nullius indiga auxilii : idem. Atqui addit sagittas, gladium, arma, figurate : cum interim significet ipsum solo decore, sola, suavitate atque justitia victorem futurum.

6. Sagittæ tuæ acutæ : verbum tuum efficax et penetrabile. His sagittis Paulum superbientem ac sævientem dejecisti. Populi sub te cadent : interposita parenthesis, sive hyperbaton, seu trajectio. Ordo enim erat, sagittæ tuæ acutæ in corda : jactæ scilicet ; sed interjectum illud populi sub te cadent, quasi festinante vatis calamo ad amplitudinem tantæ victoriæ describendam. Populi sub te cadent : unde illud : Fortium dividet spolia, Isa., liii, 12. Cadent :ultro colla subdent. In corda inimicorum : ut doceat quam certi sint ictus. Melius : " Eorum qui antea inimici erant, cor tetigit, non ut interficeret, sed ut ad se pertraheret : Omnia enim traham ad meipsum, inquit, Joan., xii, 32. Chrys.

(a) Var. : Propter veritatem.

 

157

 

7. Sedes tua, Deus, in sæculum sæculi ; virga directionis, virga regni tui.

8. Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem ; propterea unxit te Deus, Deus tuus, oleo lætitiæ præ consortibus tuis.

9. Myrrha, et gutta, et casia a vestimentis tuis, a domibus eburneis : ex quibus delectaverunt te.

10. Filiæ regum in honore tuo. Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato ; circumdata varietate.

di. Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum, et domum patris tui.

Thronus tuus, Deus, in sæculum, et in æternum : sceptrum æquitatis, sceptrum regni tui.

Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem (a) ; propterea unxit te Deus, Deus tuus, oleo exultationis præ participibus tuis.

Myrrha et stacte et cassia in cunctis vestimentis tuis, de domibus (b) eburneis quibus lætificaverunt te

Filiæ regum in honore tuo : stetit conjux (c) in dextera tua, in diademate aureo.

Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populi tui et domus patris tui.

7. Sedes tua, Deus : 6 Deus ! Θεέ, vocandi casu, ut ipse Aquila vertit, teste Hier. in hunc Psalmum, Epist, ad Princip. Ergo Christus, quem David alloquitur, Deus est. Porro ad Christum hæc pertinere docet Paulus, Hebr., i8. Hic autem sic nugatur nescio quis. Sedes tua Deus : recto casu, hoc est, Deus ipsequi est sedes tua, in quo collocatus regnas ; nullo plane exemplo : ipso etiam Paulo adversante, cum ex hoc loco evincat Christum esse non ministrum ut angelos, sed Deum, ibid.

8. Unxit te... præ consortibus tuis : Hier. præ participibus. Unctus quidem Salomon in regem, atque antepositus fratribus, Christus vero præ omnibus æque cum ipso hominibus, ipso Spiritu sancto, ipsa divinitate unctus, dicente Propheta : Spiritus Domini super me, eo quod unxerit Dominus me. lsa., lxi, 1. Deus, Deus tuus. Elohim, bis, primum vocativo, iterum nominativo, hoc est, Chald. ο Deus, unxit te Deus tuus, Dominus Deus tuus. Quem ergo alloquitur est Deus, nempe Filius ; et additur, Deus tuus, nempe Pater, ut hic necessario intelligatur, non tantum Deus, sed etiam Dei Deus, sive, ut Patres Nicæni dicunt, Deus de Deo.

9. Myrrha et gutta,... stacten, et alia odorifera : a vestimentis tuis, diffluunt : à domibus eburneis : domus quoque ebore nitentes hos emant odores. Ex quibus delectaverunt te ; his te delectaverunt ; splendore ac decore suaveolentis palatii. Hic finiendus versus, ut apud Hier. et cæteros.

10. Filiæ regum in honore tuo : Hebr. in occursum tuum. Et hoc ad gloriam pertinet formosissimi juxta ac fortissimi regis, ut non tantum hostibus formidandus, sed a regiis virginibus expetendus et ambiendus. Filiæ autem regum spirituali sensu, animæ Verbi amatrices. Astitit regina : Hier. conjux. Multæ ambiunt virgines, sed una conjux est ; sicut et in Canticis, vi, 7, 8. Sexaginta reginæ, octoginta concubinæ... Una est columba mea, perfecta mea. Spirituali quoque sensu ; una sponsa est Ecclesia catholica ; omnes enim animæ sanctæ in Christo unum sunt. Vestitu deaurato, auro ophir (pretiosissimo ac mundissimo), Hebr. Circumdata varietate : pietas vestes designat variis coloribus undique efflorescentibus : quod in Hebr. deest habetur vers. 15.

11. Audi, filia : ex persona Bethsabee nurum compellantis, exponentisque ei Salomonis sui ardentissimum amorem : vers. 12, spirituali sensu ; vox Patris ad Ecclesiam catholicam : Chald. Audi, ô congregatio Israel, verba oris ejus.

(a) Var. : [Hebr. impietatem.] — (b) [Hebr. de templis.]— (c) [Hebr. regina.]

 

158

 

12. Et concupiscet rex decorem tuum ; quoniam ipse est Dominus Deus tuus, et adorabunt eum.

13. Et filiæ Tyri in muneribus vultum tuum deprecabuntur, omnes divites plebis.

14. Omnis gloria ejus filiæ regis ab intus, in fimbriis aureis 15. Circumamicta varietatibus.

Adducentur regi virgines post eam ; proximæ ejus afferentur tibi.

16. Afferentur in lætitia et exultatione ; adducentur in templum regis.

17. Pro patribus tuis nati sunt tibi filii : constitues eos principes super omnem terram.

18. Memores erunt nominis tui in

Et concupiscet rex decorem tuum : quia ipse est Dominus Deus tuus, et adora eum.

Et filia fortis (a), in muneribus faciem tuam deprecabuntur divites populi.

Omnis gloria filiæ regis intrinsecus ; fasciis aureis vestita est (b).

In scutulatis ducetur ad regem : virgines sequentur eam, amicæ ejus ducentur illuc (c).

Ducentur in laetitiis et exultatione ; ingredientur thalamum regis.

Pro patribus tuis erunt filii tui (d) : pones eos principes in universa terra.

Recordabor nominis tui in

Obliviscere populum tuum : sic filia Pharaonis ; sic etiam spirituali sensu ecclesia gentium.

12. Dominus Deus imis : Hebr. Dominus tuus, vocabulo communi, non illo arcano ac sacrosancto. Et odorabunt : Hier. et adora eum, ut maritum ac regem tuum ; spirituali sensu, Christum, augustiore intellectu, Dominum : quippe qui et Deus sit, ex antecedentibus.

13. Filiæ Tyri : urbes Tyro subjectæ ; ditissima ? illae atque magnificentissimae. Regiones regnorum venient, ut suscipiant faciem tuam. Chald. tibi ut obsequantur ; quod spirituali sensu ad Christum pertinet.

14. Omnis gloria ejus filiæ regis... hujus quam canimus. Ab intus : Hier. intrinsecus, summus decor in regiæ penetralibus ; ipsa scilicet in fimbriis aureis ; fasciis aureis vestita, idem : ipsa, inquam, pulcherrimum aulæ interioris ornamentum.

15. Circumamicta varietatibus : in scutulatis ducetur ad regem : virgines sequentur eam amicæ ejus ; ducentur illuc. Sic distinguendum cum Hier. et Hebr. Solebant sponsæ addere coaevas virgines, ut fidissimas charissimasque comites ; quod ad Græcos permeavit, teste Theocrito, Id. 18 de Helena ? nuptiis ; quo de ritu fusius dicemus in Cantica. Scutulatæ autem vestes, sunt vestes versicolores, opere plumario, textæ, vel acu pictæ : spirituali sensu, decor Ecclesiæ intus ex inhabitante Spiritu ; quo ex fonte varia dona explendescunt in oculos omnium.

16. Templum : quæ vox et palatium sonat.

17. Pro patribus tuis nati sunt... Hier. pro patribus tuis erunt. Ad Salomonem hæc, ac sub ejus persona ad Christum diriguntur : est enim pronomen masculinum ; sensus autem est : Nascentur tibi filii, qui avorum nomen ac titulos suppleant. Constitues eos principes : et hoc ad regium decus pertinet, ut e stirpe regia exteris quoque reges dentur : hoc autem non contigit Salomoni, sed Christi apostoli orbi terrarum principes ducesque dati sunt.

18. Memores erunt nominis tui : ô Salomon, seu potius, 6 Christe. Confitebuntur tibi ; laudabunt te ; quæ vox raro de homine usurpatur.

(a) Var. : Et, ο filia fortissimi [Hebr. Tyri.] — (b) [Hebr. præ fasciis aureis, vestimenta illius. — (c) Tibi. — (d) Tibi.

 

159

 

omni generatione et generationem.

Propterea populi confitebuntur tibi in æternum, et in sæculum sæculi.

omni generatione et generatione.

Propterea populi confitebuntur tibi in sæculum, et in æternum.

PSALMUS XLV.
EUCHARISTICUS.

Victis hostibus, et pace parta. Vide II Reg., viii, et I Paral., xviii.

VERSIO VULGATA.

1. In finem, filiis Core, pro arcanis Psalmus.

2. Deus noster refugium, et virtus : adjutor in tribulationibus, quæ invenerunt nos nimis.

3. Propterea non timebimus dum turbabitur terra : et transferentur montes in cor maris.

4. Sonuerunt et turbatæ sunt aquæ eorum : conturbati sunt montes in fortitudine ejus.

5. Fluminis impetus lætificat civitatem Dei : sanctificavit tabernaculum suum Altissimus.

6. Deus in medio ejus, non commovebitur :. adjuvabit eam Deus mane diluculo.

VERSIO S. HIERONYMI.

Victori, filiorum Core, pro juventutibus Canticum.

Deus nostra spes et fortitudo ; auxilium in tribulationibus inventus es validum.

Ideo non timebimus cum fuerit translata terra, et concussi montes in corde maris.

Sonantibus et intumescentibus gurgitibus ejus, et agitatis (a) montibus in potentia ejus. Semper.

Fluminis divisiones (b) lætificant civitatem Dei, sanctum tabernaculum (c) Altissimi.

Deus in medio ejus, non commovebitur : auxiliabitur ei Deus in ipso (d) ortu matutino.

1. Pro arcanis : Hier. juventutibus. Quidam exponunt, ad virginum vocem, seu acutam symphoniam. Alii vocem Halamoth pro instrumento musico accipiunt. Vide I Par., xv, 16.

2. Quæ invenerunt... Hier. auxilium in tribulationibus inventus es validum :

i. Sonuerunt : Heb. sonabunt. Aquæ eorum : Heb ejus, maris scilicet, de quo etiam : in fortitudine ejus : Hier. sonantibus et intumescentibus gurgitibus, supple, non timebimus, ex vers. 3 ; sensusque est, non conturbabimur, nec si tellus tremat : vers. 3, nec si exundent maria, vers. 4.

5. Impetus : Hier. divisiones, Hebr. rivuli, non illi fluctus concitati civitatem Dei circumstrepunt, sed aquæ Gehon et Siloe leniter fluentes (ut est Isa., viii, 6) irrigant eam, quæ est tabernaculum Altissimi.

6. Deus in medio ejus ; ideo non commovebitur, ipsa civitas : verb. femin. mane diluculo : velociter, studiose, Theodor.

(o) Var. : Add. in. — (b) Add, ejus. — (c) Dei sancti tabernacula. — (d) Deest ipso.

 

160

 

7. Conturbatæ sunt gentes, et inclinata sunt regna : dedit vocem suam, mota est terra.

8. Dominus virtutum nobiscum : susceptor noster Deus Jacob.

9. Venite, et videte opera Domini, quæ posuit prodigia super terram : 10 auferens bella usque ad finem terræ.

Arcum conteret et confringet arma, et scuta comburet igni.

11. Vacate, et videte quoniam ego sum Deus : exaltabor in gentibus, et exaltabor in terra.

12. Dominus virtutum nobiscum : susceptor noster Deus Jacob.

Conturbatæ sunt gentes, concussa sunt regna : dedit vocem suam, prostrata est terra.

Dominus exercituum nobiscum : protector noster Deus Jacob. Semper.

Venite, et videte opera Domini : quantas posuerit solitudines in terra.

Compescuit (a) bella usque ad extremum terræ, arcum confringet et concidet hastam : plaustra comburet igni.

Cessate et cognoscite quoniam ego (b) Deus ; exaltabor in gentibus ; et (c) exaltabor in terra.

Dominus exercituum nobiscum ; fortitudo nostra {d) Deus Jacob. Semper.

7. Dedit vocem suam : Deus intonuit : hinc tanti motus. Mota est terra : liquescit, defluit.

9. Quæ posuit prodigia : Hier. quantas posuerit solitudines, quas devastationes fecerit in terra hostili.

10. Auferens bella ; non tantum bella movet, sed cessare facit, ut vult, atque ad extremos orbis relegat fines. Confringet arma : Hier. hastam. Scuta : Hebr. currum. En altissima pax, contritis combustisque omnibus instrumentis bellicis.

di. Vacate, et videte : Hier. cessate et cognoscite : otio pacis a Deo concessæ utimini ad eum cogitandum et admirandum.

(a) Var. : Compescit. — (b) Add. sum. — (c) Deest, et, — (d) [Hebr. susceptor noster.]

PSALMUS XLVI.
LAUDIS ET EXULTATIONIS : PROPHETICUS.

VERSIO VULGATA.

1. In finem, pro filiis Core Psalmus.

2. Omnes gentes, plaudite manibus : jubilate Deo in voce exultationis.

VERSIO S. HIERONYMI.

Victori, filiorum Core Psalmus (a).

Omnes populi, plaudite manibus ; jubilate Deo in voce laudis.

1, Gentes : Hier. populi, sic vers. 4, qua voce etiam gentes sive ethnici comprehenduntur, ut patet ex vers. 9. Jubilate Deo : jubilus ἀλαλασμὸς, vox vincentis : triumphalis hymnus cum tubarum clangore, Theodor. hic et alibi passim ; quod et Deo triumphator !, et mortis victori Christo congruit ; voce etiam Evangelii longe lateque pervagata.

(a) Var. : Canticum.

 

161

 

3. Quoniam Dominus excelsus, terribilis : rex magnus super omnem terram.

4. Subjecit populos nobis, et gentes sub pedibus nostris.

5. Elegit nobis hæreditatem suam, speciem Jacob quam dilexit.

6. Ascendit Deus in jubilo, et Dominus in voce tubæ.

7. Psallite Deo nostro, psallite : psallite regi nostro, psallite.

8. Quoniam rex omnis terræ Deus : psallite sapienter.

Regnabit Deus super gentes : Deus sedet super sedem sanctam suam.

10. Principes populorum congregati sunt cum Deo Abraham : quoniam dii fortes terræ vehementer elevati sunt.

Quoniam Dominus altissimus, terribilis ; rex magnus super omnem terram.

Congregavit populos subter nos, et tribus (a) sub pedibus nostris.

Elegit nobis hæreditatem nostram ; gloriam (b) Jacob quam dilexit. Semper.

Ascendit Deus in jubilo, Dominus in voce buccinæ.

Canite Deo, canite : canite regi nostro, canite (c).

Quia rex universæ terræ Deus ; canite erudite.

Regnavit Deus super gentes ; Deus sedet super thronum sanctum suum.

Principes populorum congregati sunt, populus Dei Abraham : quoniam dii, scuta terræ, vehementer elevati (d) sunt.

5. Elegit... hæreditatem suam : Hier. nostram, terram quam nobis in hæreditatem dedit ; hanc elegit nobis pulcherrimam, lacte ac melle manantem : studio et consilio, non casu aut forte oblatam. Speciem Jacob : Hier. gloriam.Eadem vox Hebr. Amos, viii, 7, ubi Vulgata vertit superbiam Jacob, id est gloriam Jacob : ipsam Jerusalem qua maxime Israeliticus populus gloriatur.

6. Ascendit Deus : ascendit arca in Jerusalem cum cantu. Prophetice, ascendit Christus in cœlum ; non dicit assumptum, tanquam alienis viribus, sed ascendit vi sua, Chrys.

8. Psallite sapienter : Hier. erudite, sive ipsa carmina, sive artem canendi spectes.

10. Principes populorum : gentium. Congregati sunt cum Deo Abraham : Hebr. cum populo Dei Abraham. Principes universi orbis cum populis suis undique congregati, ut per Evangelium cum Abramidis catholicam conflent Ecclesiam. Congregati sunt ut sint populus Dei Abraham, quod magis congruit, Hier. Dii fortes terræ... Dei est protectio terræ : Hebr. vehementer elevatus est, Dei fortes (Θεοῦ, genitivo casu) valde elevati sunt super terram, Septuaginta Israelitæ scilicet, quos Deus roborat. Pro Dei, genitivo casu, repositum dii nomine plurali ; hinc Vulgata : Dii fortes terræ : sensusque sit : ille populus Dei, illi scilicet, quos Deus facit deos et validos, valde elevati sunt ; virtutibus aucti atque honoribus.

(a) Var. : [Hebr. plebes.]— (b) [Hebr, Superbiam.] — (c) [Hebr. habet ter psallite in hoc versu et semel in seq.] — (d) Elevata.

 

162

 

PSALMUS XLVII.
EUCHARISTICIS.

Jerusalem sancta et a Deo protecta, fuso Sennacheribo. IV Reg., xviiixix, et II Paral., xxxii.

VERSIO VULGATA.

1. Psalmus cantici filiis Core secunda sabbati.

2. Magnus Dominus, et laudabilis nimis : in civitate Dei nostri, in monte sancto ejus.

3. Fundatur exultatione universæ terræ mons Sion, latera aquilonis, civitas Regis magni.

4. Deus in domibus ejus cognoscetur, cum suscipiet eam.

5. Quoniam ecce reges terræ congregati sunt : convenerunt in unum.

6. Ipsi videntes sic admirati sunt, conturbati sunt, commoti sunt :

7. Tremor apprehendit eos. Ibi dolores ut parturientis.

8. In spiritu vehementi conteres naves Tharsis.

VERSIO S. HIERONYMI.

Canticum Psalmi filiorum Core.

Magnus Dominus, et laudabilis nimis ; in civitate Dei nostri, in monte sancto ejus (a).

Specioso germine (b) gaudio universæ terræ, monti Sion, lateribus aquilonis, civitatulæ Regis magni.

Deus in domibus ejus ; agnitus est in auxiliando.

Quia ecce reges congregati sunt ; venerunt (c) simul.

Ipsi videntes sic obstupuerunt ; conturbati sunt, admirati sunt.

Horror possedit eos ibi, dolor (d) quasi parturientis.

In vento uredinis, confringes naves Tharsis.

1. Secunda sabbati : deest Hebr. Filiis Core : qui non tantum sub Davide, sed etiam diutissime sub secutis regibus ipsoque Ezechia, cantandi officio præfuerant, II Par., xx, 19 ; xxxi, 14.

3. Fundatur exultatione : universa terra, maxime vero terra Israelis exultat, firmato monte Sion ; at Hier. specioso germine, etc. Εὐρίζων. Septuaginta, quod est, firmis radicibus : unde Vulgata vertit : fundatur : Hebr. vero pulchro situ, sive, ut aiunt, climate. Latera aquilonis ; sic designatur Jerusalem : Sedebo in monte testamenti, in ipso templi loco, in lateribus aquilonis ; in ipsi urbe Jerosolyma, Isa., xiv, 13. Civitas Regis magni : Dei scilicet : sic en in vocatur a Christo, Matth., v, 35 ; sensus ergo est : Mons Sion, in cujus aquilonari latere, Jerusalem urbs magni Regis est, seu ipsius Dei, elegans est regio, gaudium, atque ornamentum universæ terræ.

4. In domibus. · Hebr. palatiis. Cognoscetur : Hier. cognitus est. Cum suscipiet... Hier. in auxiliando, Deus in ea notus est auxiliis quæ ipsi præbuit.

5. Reges : Sennacheribo subditi vel fœderati. Terræ : deest Hebr. Convenerunt in unum : Hebr. transierunt simul, flumen Euphratem.

6. Ipsi videntes, qua vi Deus tueatur Jerusalem, admirati sunt, etc.

7. Ibi dolores : distingue, ut apud Hier. horror possedit eos ibi ; dolor quasi parturientis, cæsis scilicet repente exercitibus.

8. In spiritu vehementi... naves Tharsis : magni maris. Sensus est : Qualis

(a) Var. : Suo. — (b) Germini. — (c) [Hebr. transierunt.] — (d) Al. dolores.

 

163

 

9. Sicut audivimus, sic vidimus in civitate Homini virtutum, in civitate Dei nostri : Deus fundavit eam in æternum.

10. Suscepimus, Deus, misericordiam tuam, in medio templi tui.

11. Secundum nomen tuum, Deus, sic et laus tua in fines terræ : justitia. plena est dextera tua.

12. Lætetur mons Sion, et exultent filiæ Judæ, propter judicia tua, Domine.

13. Circumdate Sion, et complectimini eam : narrate in turribus ejus.

14. Ponite corda vestra in virtute ejus, et distribuite domos ejus, ut enarretis in progenie altera.

Sicut audivimus, ita vidimus in civitate Dei (a) exercituum, in civitate Dei nostri ; Deus fundavit eam usque in æternum (b). Semper.

Æstimavimus, Deus, misericordiam tuam, in medio templi tui.

Secundum nomen tuum, Deus, sic laus tua usque in extremum terræ ; justitia repleta est dextera tua.

Lætetur mons Sion, exultent filiæ Judæ, propter judicia tua.

Circumdate Sion, et circuite eam, numerate turres ejus.

Ponite cor vestrum in manibus (c) ejus ; separate palatia ejus, ut enarretis in generatione novissima.

ventus vehemens conterit naves magni maris, talis est Dei vis tuentis Jerusalem et hostilem exercitum dissipantis.

9. Sicut audivimus : prophetia Isaiæ videtur hic notari, sensusque est : Sicut audivimus ab Isaia prophetatum, fore ut obsidio mirabiliter solveretur, ac Sennacheribi dux Rabsaces, ejusque exercitus cæderetur ; sic impletum vidimus Isa.xxxvii, 21 ; et IV Reg., xix, 20, etc. Qua figura cœlestis Jerusalem incolæ

 et ipsi canunt : Sicut audivimus, ex auditu fidei, Gal., iii, 2, 5, sic vidimus, jam sublato velo, atque aperta Dei facie. Deus fundavit eam... nihil habet metuendum, tanto exempta periculo. Prophetice, de Ecclesia fundata super petram ideoque inconcussa, Matth., xvi, 18. Præclare Augustinus hic : « Sed forte ista civitas quæ mundum tenuit (Ecclesia catholica) aliquando evertetur. Absit : Deus fundavit eam in æternum. Si ergo eam Deus fundavit in æternum, quid times ne cadat firmamentum ? » (In Psal. xlvii, n. 7. )

10. Suscepimus... misericordiam... in medio templi tui. Prophetia Isaiæ salutem pollicentis delata est in publico cœtu ad Ezechiam in templo orantem Isa. xxxvii, 14.

H. Secundum nomen tuum... Quanta est excellentia nominis tui tanta et laus tua ubique diffunditur.

12. Exultent filiæ Judæ : oppida vicina Jerosolymis, quorum urbs sancta metropolis, ac more Hebræorum, ea liberata, ad exultationem merito provocantur.

13. Complectimini... Hier. circuite. Narrate... Hier. numerate turres.

14. In virtute... Hier. in manibus ejus. Distribuite domos ejus : dividite vos ad eas spectandas, quasi civitate in partes distributa : Hebr. attollite palatia ejus. Videte quam excelsa sint ; admiramini quam integra et illæsa sint omnia turres, muri, domus, post tantam vim hostilem.

(a) Var. : Domini. — (b) [Hebr. sæculum.] - (c) Moenibus [Hebr. in virtute.]

 

164

 

15. Quoniam hic est Deus, Deus noster in aeternum, et in sæculum sæculi : ipse reget nos in sæcula.

Quia ipse est Deus, Deus noster in sæculum, et in perpetuum ; ipse erit dux noster in morte (a).

15. In sæcula : Hebr. super mortem : usque ad mortem. (a) Var. : Mortem [alias in sæcula.]

PSALMUS XLVIII.
MORALIS.

Vanitatem divitiarum, mortis inevitabili necessitate, vitæque futuræ spe, demonstrat, adversus eos qui divitiis superbiunt ; vers. 7. Obscurissimus Psalmus, atque ideo instar ænigmatis propositus ; vers, 5 : cujus eruto sensu, doctrina fit gratior, lucis instar emergentis e tenebris.

VERSIO VULGATA.

1. In finem, filiis Core Psalmus.

2. Audite hæc, omnes gentes : auribus percipite, omnes qui habitatis orbem :

3. Quique terrigenæ, et filii hominum : simul in unum dives et pauper.

4. Os meum loquetur sapientiam : et meditatio cordis mei prudentiam.

8. Inclinabo in parabolam aurem meam : aperiam in psalterio propositionem meam.

6. Cur timebo in die mala ? iniquitas calcanei mei circumdabit me.

VERSIO S. HIERONYMI.

Victori, filiorum Core Psalmus (a).

Audite hæc, omnes populi ; auribus percipite, universi habitatores occidentis (b).

Tam filii Adam, quam filii singulorum ; simul dives et pauper.

Os meum loquetur sapientias, et meditatio cordis mei prudentiae.

Inclinabo (c) ad parabolam aurem meam ; aperiam in cithara ænigma meum.

Quare timebo in diebus mali ? iniquitas calcanei mei circumdabit me ?

2. Audite. Magna locuturus, attentum auditorem facit. Omnes gentes... Omnes homines convocat, communem omnium de divitiis errorem damnaturus ; rursus autem attentos facit, dicturus enim est tanto cœtu digna.

3. Terrigenae : Hebr. filii hominis, ut se Christus vocabat : plebeii. Filii hominum : Hebr. filii viri, nobiles. Dives et pauper : quasi diceret, utrosque docturus sum.

5. In parabolam... in psalterio propositionem... Hier. in cithara ænigma meum, ex antiquis moribus ; sic enim Job assumit parabolam, xxvii, 1, etc. Sed et regina Saba venit tentare Salomonem in ænigmatibus, III Reg., x, 1, et hoc pertinet ad conciliandam auditorum attentionem.

6. Cur timebo in die mala ? Hier. in diebus mali, mortis scilicet. Iniquitas calcanei mei... finis mei seu mortis ; quod pedes extrema sint pars corporis, ut

(a) Var. : Canticum, — (b) [Hebr. orbis.] — (c) [AI. inclino.]

 

165

 

7. Qui confidunt in virtute sua : et in multitudine divitiarum suarum : gloriantur.

8. Frater non redimit, redimet homo : non dabit Deo placationem suam.

9. Et pretium redemptionis animæ suæ, et laborabit in æternum, 10. et vivet adhuc in finem.

11. Non videbit interitum, cum viderit sapientes morientes : simul insipiens et stultus peribunt.

Et relinquent alienis divitias suas : 12. et sepulcra eorum domus illorum in æternum.

Qui fiduciam habent in fortitudine sua, et in multitudine divitiarum suarum superbiunt.

Fratrem redimens, non redimet vir ; nec dabit Deo propitiationem pro eo.

Neque (a) pretium redemptionis animæ eorum ; sed quiescet in sæcula (b), et vivet ultra in sempiternum.

Et non videbit interitum, cum viderit sapientes morientes ; simul insipiens et indoctus peribunt, et derelinquent alienis divitias suas.

Interiora sua domus (c) suas in sæculo, tabernacula sua in generatione et generatione ; voca-

mors totius vitæ : quo fere sensu dicimus a capite ad calcem,. ab initio ad finem. Iniquitas autem mortis hic dicitur, memoria flagitiorum ac scelerum ; sensusque est : Cur, quærendo divitias, id agam, ut amaram mihi mortem arcessam, vel ipsarum desiderio, vel conscientia scelerum quibus paratæ sunt ? Quo mihi divitiæ, si is earum fructus, ut tristius peream : sic Eccli., xli, 1 : Ο mors, quam amara est memoria tua homini pacem habenti in divitiis suis Iunde sequitur :

7. Qui confidunt... supple : illi timeant mortem, qui reponunt fiduciam : in virtute sua : in opibus.

8. Frater non redimit... redimet homo : supple : non ; ex consuetudine sermonis hebraici : non redimit frater ; non homo quivis. Clarius apud Hier. : Fratrem redimens, non redimet vir : nemo fratrem a morte redimet. Non dabit Deo placationem suam : propitiationem pro eo ; nullo sacrificio liberabit quis ægrotum ac moriturum, non frater, quantumvis pius, ac potens ; non alius quivis hominum.

9. Et pretium redemptionis... suppl. nemo dabit ; at Hebr. aliter : Pretiosa est redemptio animæ ipsorum, id est, pretiosior quam ut homo id præstare possit. Hinc inutilitas divitiarum, quod hominis morientis salutem nemo a Deo ullo pretio redimat. Laborabit in æternum : homo scilicet : vanus et cassus labor mortem deprecantis. At Hier. quiescet in sæcula, seu quod idem, Hebr. cessabit, desinet : hoc est, homo quantumvis opulentus, necessario deficiet : mors inevitabilis.

10 et 11. Et vivet adhuc in finem : [11.] Non videbit interitum... Ironice, quasi diceret : An putabit se perpetuo victurum, [11.] et non visurum interitum, cum viderit sapientes morientes, et commune omnium fatum ? Quatuor postremos versus ad Christum Patres referunt, ut sensus sit : Nemo purus homo fratrem redimit, sed tantum ille homo qui etiam Deus est. Memorant etiam interpretes R. Mosen Hazardan, qui verba hæc vers. 9 et 10, Desinet in sæculumet vivet in æternum, de rege Messia intelligit, qui pro redemptione fratrum mortuus, postea in æternum vivat, uti prædictum ab Isaia, cap. liii, 10.

(a) Var. : Et. — (b) Sæculo. — (c) Domos.

 

166

 

Tabernacula eorum in progenie, et progenie : vocaverunt nomina sua in terris suis.

13. Et homo, cum in honore esset, non intellexit : comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis.

14. Hæc via illorum scandalum ipsis : et postea in ore suo complacebunt.

15. Sicut oves in inferno positi sunt : mors depascet eos.

Et dominabuntur eorum justi in matutino : et auxilium eorum veterascet in inferno a gloria eorum.

16. Verumtamen Deus redimet animam meam de manu inferi, cum acceperit me.

17. Ne timueris cum dives factus fuerit homo : et cum multiplicata fuerit gloria domus ejus.

verunt nominibus suis terras suas.

Et homo in honore non commorabitur, et similatus est jumentis (o), et exæquatus est.

Hæc est via insipientiæ eorum, et post eos juxta os eorum current. Semper.

Quasi grex (ft) in inferno positi sunt ; mors pascet eos.

Et subjicient eos recti in matutino ; et figura eorum conteretur in inferno post habitaculum suum.

Verumtamen Deus redimet animam meam de manu inferni ; cum assumpserit me. Semper.

Nolite timere cum ditatus fuerit vir ; cum multiplicata fuerit gloria domus ejus.

12. Nomina sua... Hier. vocaverunt nominibus suis terras suas, quibus scilicet terris inhumantur, de iis enim agitur ; dicetur autem : Hoc est sepulcrum hujus et hujus : hoc unum supererit, nec quidquam reliqui præter sepulcrum, et inanem memoriam.

13. Non intellexit : non cogitat unde illi omne decus : at Hier. in honore non commorabitur. Comparatus est jumentis... Unus enim interitus hominis et iumentorum, Eccle., ni, 19. Quoad temporalia, nihil habet amplius, atque omnino instar jumenti est, nisi æterna meditetur.

14. Hæc via... scandalum ipsis : Hier. Hæc via insipientiæ eorum, hæc via illorum, belluarum more viventium, mera insipientia est. Et postea in ore suo... et post eos juxta eorum placita vivent. Tam ipsi quam ipsorum posteri hac fallacia divitiarum inescati, ad turpia et vana proruunt : secundum Vulgatam, hæc via, in qua tamen sibi placebunt, denique ipsis erit scandalo, offendiculo quo corruant, ut habetur vers. seq.

15. Dominabuntur... justi... superiores erunt, præstabunt. In matutino : statim post mortem apparebit, quantum divitibus impiis præstent justi, qui in Deo, non in rebus vanis confidunt. Auxilium eorum... opes quas auxilio sibi futuras sperabant. Veterascet in inferno, etiam in eorum sepulcris opes illæ obsolescent. A gloria eorum ; deleta et obliterata illa quoque gloria sepulcrali : planius Hier. Figura eorum conteretur, etc, etiam in sepulcro species eorum evanescet, postquam in illud translati sunt triste domicilium.

16. Verumtamen Deus.. Non divitiæ, inquit, sed unus Deus redimet animam meam : impiorum inanitate despecta, assurgit ad bonos in Deum sperantes, quorum Deus animam ab inferis redimit, cum a sepulcro assumptos ad vitam æternam transfert. Alioqui neque qui sperat in Domino plus reliquis haberet, neque præfationi responderet hujus psalmi doctrina.

(a) Var. : Assimilatus iumentis. — (b) Oves.

 

167

 

18. Quoniam cum interierit, non sumet omnia : neque descendet cum eo gloria ejus.

19. Quia anima ejus in vita ipsius benedicetur. · confitebitur tibi, cum benefeceris ei.

20. Introibit usque in progenies patrum suorum, et usque in æternum non videbit lumen.

21. Homo, cum in honore esset, non intellexit : comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis.

Neque enim moriens tollet omnia ; nec descendet post eum gloria ejus.

Quia animæ suæ in vita sua benedicet ; laudabunt te, cum benefeceris (a) tibi.

Intrabit (b) usque ad generationem patrum suorum ; usque ad finem non videbunt lucem.

Homo cum in honore e^set, non intellexit ; comparatus est (c) jumentis, et silebitur.

19. Anima ejus... divitis impii : in vita ipsius benedicetur ; laudibus celebrabitur : confitebitur tibi, laudabit te. Jam ad ipsum divitem sermo convertitur, sensusque est : Ille assiduus ac putidus laudator et adulator tuus impense te laudabit, non tamen sincere, non veri studio, sed beneficiis illectus tuis. At Hier. aliter : Animæ suæ in vita sua benedicet ille dives, sibi blandietur, se beatum prædicabat : addit Hier : Laudabunt te, cum benefeceris tibi ; tibi plaudent cum tibi beatus videberis, teque unum prædicabunt tot opibus dignum, quod iis fruaris, tuoque genio indulgeas.

20. Introibit usque in progenies patrum... ibit ad patres, morietur ; phrasi usitati.

21. Homo, cum in honore : merito ergo a me dictum vers. 13, atque hic inculcatum, nescire hominem ibi vera gloria reponenda sit, atque omnino brutis esse simillimum.

(a) Var. : Bene fuerit. — (b) [Al. intrabunt.] — (c) Comparavit se.

PSALMUS XLIX.
MORALIS ET PROPHETICUS.

Vera sacrificia Dei laudes esse, et preces puro corde prolatas ; sic Noto Testamento "viam parat. Vide Psal L, 17, 18, 19 ; Isa.i, 11, etc ; Jerem., vii, 21, etc. De titulo, atque Asaph. Vide Psal. lxxii.

VERSIO VULGATA.

1. Psalmus Asaph.

Deus deorum Dominus locutus est : et vocavit terram,

A solis ortu usque ad occasum :

2. ex Sion species decoris ejus.

VERSIO S. HIERONYMI.

Psalmus (a) Asaph.

Fortis Deus Dominus locutus est, et vocavit terram ; ab ortu solis usque ad occasum ejus.

De Sion perfecto decore Deus apparuit.

2. Ex Sion species decoris ejus : Hier. De Sion perfecto decore Deus apparuit,

(a) Var. : Canticum.

 

168

 

3. Deus manifeste veniet : Deus noster, et non silebit.

Ignis in conspectu ejus exardescet : et in circuitu ejus tempestas valida.

4. Advocabit cœlum desursum : et terram discernere populum suum.

5. Congregate illi sanctos ejus : qui ordinant testamentum ejus super sacrificia.

6. Et annuntiabunt cœli justitiam ejus : quoniam Deus judex est.

7. Audi, populus meus, et loquar : Israel, et testificabor tibi : Deus Deus tuus ego sum.

8. Non in sacrificiis tuis arguam te : holocausta autem tua in conspectu meo sunt semper.

9. Non accipiam de domo tua vitulos : neque de gregibus tuis hircos.

10. Quoniam meæ sunt omnes ferae silvarum, jumenta in montibus et boves.

11. Cognovi omnia volatilia cœli : et pulchritudo agri mecum est.

12. Si esuriero, non dicam tibi : meus est enim orbis terræ, et plenitudo ejus.

13. Numquid manducabo carnes taurorum ? aut sanguinem hircorum potabo ?

Veniet Deus noster, et non tacebit ; ignis coram eo vorabit, et in circuitu ejus tempestas valida.

Vocabit cœlum desursum, et terram, ut judicet populum suum.

Congregate mihi sanctos (a) meos ; qui feriunt pactum meum in sacrificio.

Et annuntiabunt cœli justitiam ejus ; quia Deus judex est (b). Semper.

Audi, popule meus, et loquar, Israel, testificabor in te (c) ; Deus Deus tuus ego sum.

Non propter victimas tuas arguam te, et holocautomata tua coram me sunt. Semper.

Non accipiam de domo tua vitulum (d), neque de gregibus tuis hircos.